Het afscheid van plastic rietjes en wattenstaafjes valt nog niet mee

Rietjes, bestek en wattenstaafjes van wegwerpplastic zijn sinds dit weekend verboden. Snackbars en supermarkten moesten een deel van hun assortiment en verpakkingen vervangen.

null Beeld Getty Images/EyeEm
Beeld Getty Images/EyeEm

Sinds zaterdag geldt in de Europese Unie een verbod op sommige kunststofproducten voor eenmalig gebruik. Plastic rietjes of bekers van EPS-schuim (een soort piepschuim) komen vanaf nu niet meer op de markt. Bestaande voorraad mag nog wel worden verkocht. Na 2021 komen daar maatregelen bij: zo moeten producenten gaan meebetalen aan het inzamelen van afval en het opruimen van zwerfafval.

Het doel: de hoeveelheid plastic in de oceanen te verminderen. De zogeheten ‘single use plastics’ komen relatief vaak in het water terecht. Jaarlijks stroomt tussen de 5 en 13 miljoen ton de oceanen in.

Handhaving

In Nederland is de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) verantwoordelijk voor de handhaving van het plasticverbod. Zeker deze eerste periode hoeven producenten, leveranciers en verkopers niet bang te zijn dat er streng wordt gecontroleerd.

“Nee, voorlopig delen we geen boetes uit en loopt er geen speciale eenheid van de plasticpolitie rond,” zegt een ILT-woordvoerder. “Nu gaat het er vooral om iedereen zo goed mogelijk te informeren over de nieuwe wet- geving. Als we signalen krijgen dat een bedrijf zich niet aan de regels houdt, dan gaan we over tot een waarschuwing. Als dat niet helpt, volgt uiteindelijk een bekeuring.”

Heel wat branches hebben door het verbod een alternatief moeten zoeken in de vorm van karton, hout, papier of recyclebaar plastic. Zo zijn de plastic rietjes bij McDonald’s vervangen door papieren exemplaren en de lepeltjes bij een McFlurry inmiddels van hout.

Net een natte krant

Veel klanten moeten behoorlijk wennen aan de nieuwe materialen, zo melden ze op sociale media. Houten lepels? Die hebben een vieze nasmaak. Papieren rietjes? Net alsof je een natte krant naar binnen werkt.

Daarom gebruikt Gianmarco Tutone, eigenaar van snackbar Kwalitaria Prinsenland in Rotterdam, papieren rietjes met een laagje van plastic. “Plastic dat prima kan worden gerecycled en dus niet op de zwarte lijst van wegwerpplastic staat. Door deze mix van plastic en papier gebruiken we toch duurzamer materiaal en blijven onze klanten ook blij, want kleffe rietjes is niks.”

De zaak van Tutone valt onder de Kwalitaria-formule, de grootste snackbarketen van Nederland, met 130 vestigingen. Het is een branche waar veel wegwerpplastic wordt gebruikt, zoals bij bestek, friet- en snackbakjes en rietjes. “Maar dat verandert snel. Zo gebruiken we al een tijd geen plastic frietvorkjes en tassen meer. Die zijn vervangen door hout en papier.”

Snackbakjes

De bekende friet- en snackbakjes staan niet op de lijst van verboden plastics, maar Tutone verwacht dat dit niet zo blijft. “Ook de bakjes zullen op termijn worden vervangen. Wij zijn bezig met een nieuwe verpakkingslijn waarbij karton de hoofdrol speelt. Punt is alleen dat karton drie keer zo duur is als plastic. De kans is groot dat we die kosten zullen doorberekenen. Een bakje friet zal waarschijnlijk duurder worden.”

Dat geldt misschien ook voor een afhaalmaaltijd van de Chinees. Een woordvoerder van de Vereniging Chinese-Aziatische Horeca Ondernemers laat weten dat de beroemde witte dozen van de afhaalmaaltijden nog wel zijn toegestaan, maar dat er driftig wordt gezocht naar een alternatief. “Dat is best lastig, want die plastic bakjes zijn ideaal voor het warm houden van het eten. Vooral voor warme sauzen is het moeilijk om iets anders te vinden. Vaak zijn andere materialen ook een stuk duurder.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden