Plus

Helft Nederlanders wil krimp luchtvaart, maar kabinet werkt nog altijd aan groei

Juist nu het kabinet zijn definitieve plannen voor voorzichtige groei van de luchtvaart heeft gepresenteerd, blijken steeds minder mensen daar achter te staan. Bijna de helft van de Nederlanders vindt dat de luchtvaart moet krimpen. Het belooft wat voor de komende verkiezingen.

Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Dat blijkt uit de jaarlijkse enquête die de regering door onderzoeksbureau Motivaction laat opstellen. Pleitte in 2018 nog 35 procent van de ondervraagden voor groei van het vliegverkeer, inmiddels is de groep voorstanders  gezakt tot 14 procent. Economie en werkgelegenheid staan daarbij voor hen voorop.

Het aantal tegenstanders van groei is daarentegen sterk gestegen. Wilde in 2018 nog 14 procent van de ondervraagden een afname van het aantal vluchten, inmiddels is 49 procent voor krimp, vooral op Schiphol.

Milieuvervuiling is daarbij de belangrijkste drijfveer maar ook de coronacrisis speelt een rol. Volgens 13 procent van de geënquêteerden toont deze crisis aan dat er minder vluchten nodig zijn, één op de tien is bang dat de luchtvaart corona heeft verspreid.

Kabinet onder druk

Die omslag zet het kabinet drie maanden voor de verkiezingen onder druk.  De afgelopen vier jaar heeft Rutte III juist gewerkt aan groeiplannen voor het vliegverkeer, ondanks steeds grotere bedenkingen binnen regeringspartijen D66 en ChristenUnie, lagere overheden (zoals de gemeente Amsterdam en de provincie Noord-Holland) en het succesvolle verzet tegen Lelystad Airport en de bijbehorende vliegroutes.

Vrijdag publiceerde het kabinet zijn definitieve toekomstplannen in de Luchtvaartnota,  maar dit voorjaar was al duidelijk welke kant het opging. Groei van de Nederlandse luchtvaart moet volgens de regering - onder voorwaarden op het gebied van milieu, veiligheid gezondheid en hinder - mogelijk blijven zodat de sector een belangrijke rol kan blijven spelen voor de werkgelegenheid en de Nederlandse economie. 

Volgens de nota mag Schiphol stapsgewijs groeien van de huidige grens van een half miljoen naar 540.000 vluchten en gaat Lelystad Airport (op zijn vroegst in november volgend najaar) open om er onwelgevallige vliegverkeer van Schiphol onder te brengen.

Wel moet die groei  worden ‘verdiend’, Pas als nog vast te stellen doelen voor het beperken van milieu-uitstoot, gezondheidseffecten en hinder zijn bereikt, mag Schiphol een - eveneens nog te bepalen - stapje groeien. Ook is vastgelegd dat het aantal nachtvluchten rondom Schiphol in stapjes daalt van 32.000 naar 25.000 per jaar, met  grote gevolgen voor vakantievluchten en intercontinentaal verkeer.

Afkalvend draagvlak

Maar met afkalvend draagvlak in maatschappij en politiek is het de vraag of de inhoud van de Luchtvaarnota, die vooruitkijkt tot 2050, een lang leven is beschoren. Vanwege de coronacrisis zijn de bestaande grenzen al ver uit zicht - Schiphol verwacht op zijn vroegst pas in 2024 aan het aantal vluchten van 2019 te zitten - laat staan de toekomstige grens van 540.000 die pas tegen het einde van het decennium kan worden bereikt.

Er moeten bovendien nog heel wat stappen worden genomen omdat de Luchtvaartnota een groot aantal vragen onbeantwoord laat. Zo is nog altijd niet duidelijk aan welke voorwaarden Schiphol moet voldoen om een groeistap te maken. Evenmin is duidelijk hoe en hoe snel het aantal nachtvluchten zal dalen. En is de vraag of Lelystad pas open kan als het luchtruim zodanig op de schop is gegaan dat gewraakte ‘laagvliegroutes’ boven de Veluwe geschrapt kunnen worden, nog onbeantwoord.

Dat zijn allemaal besluiten die onder een volgend kabinet moeten worden uitgewerkt, een kabinet dat onder druk van de kiezer wel eens heel anders over luchtvaart kan denken. Steun voor krimp is nu in Nederland niet alleen leidend, het percentage voorstanders is ook groter dan die van groei en status quo opgeteld.

Het is alleen de vraag welk belang kiezers straks hechten aan het onderwerp luchtvaart; dat is volgens Motivaction in de in augustus afgenomen enquête licht afgenomen, maar daar zal de allesbepalende coronapandemie debet aan zijn.

Nederlanders en luchtvaart

- Vier op de vijf Nederlanders is positief over de luchtvaart, maar 31 procent is echt geïnteresseerd in het onderwerp.

-Veiligheid, gezondheid, milieu, natuur en economie - in die volgorde - zijn daarbij het belangrijkst.

-steun voor opening van Lelystad Airport nog altijd groter dan de tegenstand. Waar 20 procent het verplaatsen van vluchten van Schiphol naar Lelystad afwijst, steunt 37 procent dat beleid.

- Wilde in 2018 nog 44 procent van de Nederlanders minder vluchten boven dichtbevolkt gebied, nu vindt één op de drie dat er eerder over stedelijk gebied mag worden gevlogen dan over natuurgebieden, eenvijfde vindt juist precies het omgekeerde.

-44 procent van de ondervraagden is voorstander van de vliegtaks van 7,45 euro per ticket die het kabinet 1 januari invoert.

- Van de ondervraagden verwacht een derde na de coronacrisis minder te zullen gaan vliegen, maar dat was ook al zo in de voorgaande jaren. Volgens de onderzoekers kwam die toezegging toen niet uit: de groep die in 2018 bereid was minder te vliegen, pakte in 2019 niet minder vaak het vliegtuig.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden