PlusAchtergond

Hek om Bergschenhoek om Britse coronavariant tegen te houden? ‘Het kán helpen’

Als de besmettelijke Britse variant van het coronavirus vooral rond Bergschenhoek voorkomt, moeten we dat gebied dan niet afsluiten van de rest van Nederland? Het kán helpen, zegt de ene epidemioloog. Te laat, zegt de andere. Maar er staat veel op het spel: “Als die variant echt de overhand krijgt, moeten we misschien wel drie meter afstand houden.”

Basisschool Willibrord in Bergschenhoek, waar een lerares is overleden aan Covid. Beeld ANP
Basisschool Willibrord in Bergschenhoek, waar een lerares is overleden aan Covid.Beeld ANP

Epidemioloog Frits Rosendaal haalt het voorbeeld aan tijdens een gesprek over de situatie in de Zuid-Hollandse gemeente Lansingerland. Daar verspreidt de (waarschijnlijk) extra besmettelijke Britse variant van het coronavirus zich rond een basisschool in het dorp Bergschenhoek. Binnen een paar weken zijn dertig besmettingen vastgesteld. Voor zover bekend is het daarmee het grootste cluster – in totaal zijn in Nederland zo’n vijftig besmettingen met de Britse variant (B.1.1.7) bekend.

Als de wiedeweerga

Zou Bergschenhoek een voorbeeld moeten nemen aan Eyam? Moeten we niet als de wiedeweerga een hek om Lansingerland zetten, om te voorkomen dat we dezelfde toestanden krijgen als nu in de Engelse ziekenhuizen? Daar kunnen ze de toestroom van coronapatiënten amper aan nu variant B.1.1.7 in grote delen van het land huishoudt.

Rosendaal vindt het geen gek idee. “Als het zo is dat de verspreiding van de Britse variant zich echt nog lokaal beperkt, kan het helpen mensen daar binnen te houden. Je ziet dat mensen zich vooral voor werk toch nog vaak uit huis begeven. Dáár zou je extra aandacht op kunnen leggen, door werkgevers er expliciet op te wijzen dat mensen uit die regio echt thuis moeten blijven. En je zou het ov kunnen stilleggen.”

Regionale maatregelen

Nederland heeft aan het begin van de tweede golf vrij abrupt afstand gedaan van regionaal coronabeleid. Andere landen niet. In Duitsland bijvoorbeeld zijn dinsdag regionaal toepasbare ingrepen afgekondigd. Op plekken waar veel besmettingen zijn kan het mensen verboden worden verder dan vijftien kilometer te reizen. Waarom zou je iets dergelijks niet doen rond Bergschenhoek?

Epidemioloog Hans Heesterbeek van de Universiteit Utrecht vraagt zich af of het helpt. Hij wijst erop dat de variant in meer plaatsen voorkomt – ook in Amsterdam, Nijmegen en Friesland zijn gevallen aangetroffen. De NOS meldde gisteren dat in de regio’s Amsterdam en Rotterdam al 5 procent van de nieuwe gevallen van het Britse type is. In andere delen van het land zou het om 1 à 2 procent gaan.

Heesterbeek: “Het kan best zijn dat de Britse variant over een tijdje de meestvoorkomende is, wereldwijd. Virussen muteren nou eenmaal, dat houd je niet tegen. Ik betwijfel of nóg meer regels zin hebben. Het draait uiteindelijk toch vooral om het gedrag van mensen.”

Grootschalig uitbraakonderzoek

Ook viroloog en Outbreak Management Teamlid Marion Koopmans denkt dat speciale maatregelen voor Lansingerland lastig zijn. Ze zegt dat al heel veel in het werk wordt gesteld om de verspreiding van de Britse variant in kaart te brengen. “We zullen zeker gevallen missen, maar er wordt nu breed gescreend.”

Een woordvoerder van GGD Rotterdam-Rijnmond zegt dat onderzocht wordt of héél Lansingerland getest kan gaan worden. Ook wordt er uitgebreid bron- en contactonderzoek gedaan. De belangrijkste maatregel tegen verdere verspreiding is vooralsnog dus ‘een grootschalig uitbraakonderzoek’, stelt ze.

Koopmans stelt dat het gedrag van mensen uiteindelijk van eminent belang is. Op de mensen in Lansingerland en andere plekken waar de Britse variant rondwaart, rust een grote verantwoordelijkheid. “Het is cruciaal er met zijn allen voor te zorgen dat dit zo min mogelijk kans krijgt zich verder te verspreiden.”

Handen op de rug

Andere Nederlandse regio’s kijken vooralsnog met de handen op de rug toe. Hubert Bruls, voorzitter van het beraad van de 25 veiligheidsregio’s, laat via een woordvoerder weten dat er op dit moment geen wens leeft om strenger beleid rond de haarden te ontplooien.

In Rotterdam, voor Bergschenhoek de dichtstbijzijnde grote stad, zien ze ook geen rol voor zichzelf weggelegd. Of de gemeente het niet onwenselijk vindt dat mensen uit Lansingerland er nog komen werken en zo eventueel de Britse variant importeren? “Er is in Nederland al een harde lockdown,” zegt een woordvoerder. “Het is nu al de bedoeling dat mensen zo veel mogelijk thuiswerken.”

De praktijk leert dat Nederlanders zeker met die laatste richtlijn niet al te secuur omspringen. Zeker met een op zijn kans loerend Brits virus is dat erg riskant, zegt Heesterbeek: “Het virus wordt beter, terwijl wij het juist steeds meer gaan onderschatten. Het omgekeerde is nodig. Met een besmettelijker virus moet je je strakker aan de regels houden. Nóg vaker handen wassen. En geen anderhalve meter afstand, maar bij wijze van spreken wel drie. Ook het idee van thuisblijven is in Nederland nog steeds niet helemaal geland. Zo veel mogelijk thuisblijven, betekent gewoon dat je thúís moet blijven.”

Race tussen vaccin en virus

We zitten, zegt zijn collega Rosendaal, in ‘een race tussen vaccin en virus’. “Het is zaak om het virus eronder te houden zolang nog niet genoeg mensen gevaccineerd zijn. Daarom moeten we een mogelijke piek van de Britse variant echt zo lang en ver mogelijk voor ons uit schuiven. We moeten nog even volhouden.”

Een stuk korter in elk geval dan de inwoners van Eyam in 1665. Daar duurde het liefst veertien maanden voor de epidemie was uitgeraasd. Volgens latere schattingen kwam tot wel twee derde van de bevolking te overlijden. Maar: door het onbaatzuchtige gedrag van de inwoners werd verdere verspreiding van de pest buiten het dorp voorkomen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden