Nieuws

Hectisch stikstofdebat: nog voor aanvang motie van wantrouwen en ‘heerlijke huwelijkscrisis’

De aanpak van het stikstofprobleem blijft partijen in de Tweede Kamer verdelen. Caroline van der Plas (BBB) diende nog voor het debat een motie van wantrouwen in, andere Kamerleden eisten excuses van landbouwminister Piet Adema.

Marcia Nieuwenhuis
 Caroline van der Plas (BBB), tijdens het debat over het stikstofrapport van Johan Remkes.  Beeld ANP
Caroline van der Plas (BBB), tijdens het debat over het stikstofrapport van Johan Remkes.Beeld ANP

Adema (ChristenUnie) suggereerde dinsdagavond op een bijeenkomst met boeren het niet zo nauw te nemen met de stikstofdoelen voor 2030. Daarmee haalde hij zich de woede op de hals van coalitiepartijen VVD en D66. Verschillende Kamerleden eisten excuses, maar de nieuwe minister benadrukte donderdag dat zijn uitspraken op de boerenbijeenkomst compleet in lijn zijn met het rapport Remkes en de kabinetsreactie.

De 2030-deadline ligt politiek hypergevoelig. Eerder zei CDA-leider Wopke Hoekstra nog dat 2030 voor hem ‘niet heilig’ was, wat zo’n beetje een kabinetscrisis veroorzaakte. Het kabinetsdoel is om uiterlijk in 2030 overal de stikstofuitstoot met 50 procent omlaag te brengen. Volgens Adema komt er ‘heel veel op de boeren af’, terwijl zij zorgen voor ons voedsel en ons land. “Tegelijkertijd liggen er grote opgaves. We gaan er alles aan doen om de boeren in transitie te brengen.”

Volgens VVD-Kamerlid Thom van Campen, die de beelden van Piet Adema bij de boeren naar eigen zeggen terugkeek, sprak de ChristenUnie-bewindsman daar ‘met recht en respect’. Wat hem betreft is ‘de kous af’. Waar de minister wat de Kamer betreft wél mee aan de slag moet is het perspectief voor de boeren. Al voor Prinsjesdag had de Tweede Kamer daarover een brief geëist. “Ik heb nog steeds geen idee wat de overheid nou te bieden heeft aan boeren,” spreekt hij verwijtend tegen de minister. Het gebrek aan toekomstperspectief voor boeren kostte Adema’s voorganger Henk Staghouwer de kop.

Motie van wantrouwen

Nog voor het debat over de bevindingen van stikstofbemiddelaar Johan Remkes begon, kondigde de BoerBurgerBeweging (BBB) al een motie van wantrouwen aan tegen minister van Natuur en Stikstof Christianne van der Wal. “Deze minister moet wat BBB betreft weg. Het is stuitend dat ondeugdelijk beleid wordt gebaseerd op oude data,” aldus BBB-voorvrouw Caroline van der Plas. Daarmee doelt zij op de derde fout gemaakt in een lijst met de grootste stikstofuitstoters.

De motie werd met weinig enthousiasme ontvangen door andere partijen. Zo moppert CDA-Kamerlid Derk Boswijk: “We zijn weer met onszelf bezig.” D66-Kamerlid Tjeerd de Groot noemt Van der Wal juist ‘een uitstekende minister’.

Van der Plas ziet zelf naar eigen zeggen ook wel in dat voor haar motie van wantrouwen geen meerderheid zal zijn in de Tweede Kamer. “Luister, ik ben ook niet gek, hè. Ik weet ook wel dat die motie het niet gaat halen.” De BBB-partijleider wilde over haar motie meteen stemmen, maar dat ziet een meerderheid in de Kamer niet zitten. Het gros van de stikstofwoordvoerders wil eerst debatteren en pas dinsdag stemmen.

‘Shitshow’

Tijdens het debat manen Partij voor de Dieren, GroenLinks, SP en de PvdA het kabinet vooral tot actie. Door een uitspraak van de hoogste rechter is de noodzaak om stikstofmaatregelen te nemen volgens die oppositiepartijen alleen maar groter geworden. De hoogste rechter stelde dat de zogenoemde ‘bouwvrijstelling’ – die kort gezegd betekent dat voor de bouwfase van een project door de bouwer géén vrije stikstofruimte hoeft te worden gevonden – niet voldoet aan het Europese natuurbeschermingsrecht.

Minister voor Natuur en Stikstof Christianne van der Wal laat weten dat de uitspraak van de Raad van State voor haar helder is. “Er valt vrij weinig te duiden aan de uitspraak van de Raad van State, er zit geen woord Spaans bij.” Pas later komt zij uitgebreider aan het woord.

Beckerman zegt ‘geen zin te hebben’ om naar een ‘shitshow’ te kijken, ‘oftewel een poepvoorstelling’. “Het kabinet kocht tijd met het instellen van de commissie-Remkes,” constateert zij. “Wat gaat het kabinet doen?” Zelfs het ‘ietsje pietsje’ stikstof dat vrij komt bij het bouwen van nieuwe huizen is al te veel, vat de PvdA’er de gevolgen samen.

‘Heerlijk zo’n huwelijkscrisis’

GroenLinks-voorman Jesse Klaver heeft daarover een felle clash met ChristenUnie-Kamerlid Pieter Grinwis. De ChristenUnie heeft volgens hem ‘willens en wetens’ een wet ingevoerd die ‘ondeugdelijk’ was. Daarop trekt hij het boetekleed aan. “Als die bouwvrijstelling ten onrechte in de wet is gekomen, dan trek ik mij dat wel degelijk aan.” BVNL-voorman Wybren van Haga noemt het ‘heerlijk zo’n huwelijkscrisis’ tussen die twee partijen.

Als het niet lukt binnen een jaar de grootste stikstofvervuilers met een ruimhartige regeling tot stoppen te bewegen, moet het kabinet overgaan tot onteigenen. Dat vindt Tweede Kamerlid Tjeerd de Groot van regeringspartij D66. Maar binnen de coalitie met VVD, CDA en ChristenUnie ligt gedwongen uitkoop erg gevoelig.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden