Plus

Heb je een eeuwigdurende lening, lost de staat die na 207 jaar toch af

Hoe lang is eeuwigdurend? 207 jaar. 126 jaar of 112 jaar? Het antwoord: allemaal. De Nederlandse staat lost dinsdag voor 31,5 miljoen euro drie eeuwigdurende leningen af die ons land in 1815, 1896 en 1910 uitschreef. Door de eigen, strengere regels om witwassen te voorkomen, lukt het niet meer de rente uit te betalen.

Herman Stil
De Dam in Amsterdam, rond 1815.
 Beeld Collectie Stadsarchief Amsterdam
De Dam in Amsterdam, rond 1815.Beeld Collectie Stadsarchief Amsterdam

Nederland schreef de leningen uit om de eigen schatkist te spekken. In 1815 omdat de staatskas zo goed als leeg was na jaren Franse bezetting en de daaropvolgende strijd tegen de troepen van Napoleon. Die eerste lening van het – toen – Verenigd Koninkrijk der Nederlanden werd afgesloten tegen 2,5 procent rente. Er staat nog altijd ruim 8,3 miljoen euro schuld van open.

Dat gebeurde in de negentiende en vroege twintigste eeuw vaker, maar de meeste leningen zijn al lang afgelost, behalve deze drie. Het gaat om zogeheten grootboekleningen, waarbij iedereen die geld inlegt in een register – het grootboek – wordt opgeschreven. Zulke leningen zijn eeuwigdurend, waarbij de staat wel rente over die leningen moet betalen. En dat is ruim twee eeuwen behoorlijk trouw gedaan.

Fraude voorkomen

Door de jaren heen is een groot deel van de drie leningen, op aangeven van de schuldhouders, al afgelost. Momenteel staat er nog een bedrag van 10,7 miljoen euro open bij 152 rechthebbenden. Dat zijn vaak gemeentes, kerken en stichtingen, maar ook een enkele privépersoon.

Inmiddels lukt het in een op de de acht gevallen niet meer om de rente uit te keren aan rechthebbenden. Die moeten aantonen dat ze recht hebben op rente, maar vaak zijn de papieren schuldbewijzen verdwenen of niet meer compleet. Bovendien mag de staat, vanwege aangescherpte regels om fraude te voorkomen, binnenkort geen geld meer overmaken naar rekeningnummers als de bijbehorende personalia van de huidige rekeninghouder niet kloppen.

Daarom worden de eeuwigdurende leningen nu toch afgelost. Niet alleen wordt de schuld van bijna 11 miljoen euro uitgekeerd, ook de verwachte toekomstige renteopbrengst van de komende 50 jaar, waardoor het bedrag op ruim 31,5 miljoen euro uitkomt. Dat komt door geblunder bij het ministerie van Financiën, dat jarenlang volhield dat de leningen niet konden worden afgelost, die daardoor veel langer hebben doorgelopen dan nodig was.

Drie keer zo veel

Om te voorkomen dat schuldhouders alsnog stappen nemen tegen de aflossing, krijgen ze gecorrigeerd naar de situatie in 2022 gemiddeld drie keer zoveel terug als het bedrag dat hun voorgangers ooit hebben uitgeleend.

Financiën maakt het geld dinsdag zonder tegenbericht over, voor zover ontvangers bekend zijn. De rest wordt tot 2042 achtergehouden, zodat rechthebbenden die niet bekend zijn zich nog kunnen melden. Na die standaard verjaringstermijn van 20 jaar valt het resterende bedrag terug aan de staat.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden