Halsema en Grapperhaus ruzieden via de app over demonstratie Dam

Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) en burgemeester Femke Halsema hebben op de avond van de demonstratie op de Dam hoog oplopende ruzie gehad via Whatsapp. 

Burgemeester Femke Halsema.Beeld ANP

Uit hun conversatie, die donderdagmiddag na vragen van Geert Wilders (PVV)  is vrijgegeven door het ministerie, blijkt duidelijk dat Halsema zich ‘in de kou gezet’ voelt door de minister.

Grapperhaus zei voor de camera’s na de demonstratie tegen racisme dat deze alle perken te buiten ging. Hij weersprak niet de kritiek dat Halsema had moeten ingrijpen. Veel mensen konden geen anderhalve meter afstand houden. Halsema wilde echter niet dat de demonstratie zou worden opgebroken.

 Ze appte de minister eerder op de avond: ‘Ik wil naar buiten brengen dat dit een driehoeksbeslissing is geweest met ruggespraak met jou. Femke’. Hij reageerde vervolgens met: ‘Er is geen ruggespraak geweest over de besluitvorming rondom deze demo, dat is ook geheel jullie afweging als driehoek’.

Vervolgens stuurde de burgemeester: ‘Wat is dit nou?’ Grapperhaus legde uit dat hij vindt dat hij niet zijn fiat had gegeven om niet in te grijpen. Waarop Halsema aangaf: ‘Deze wilde je vastleggen voor de wob (een wet waardoor gegevens als deze naar buiten kunnen komen, red.). ‘Je had ook gewoon de ingewikkeldheid van de situatie kunnen uitleggen ipv mij in de kou te zetten’.   

17.02 uur

Halsema dacht die avond dat Grapperhaus haar besluit steunde.

Ze informeerde de minister namelijk om 17.02 uur dat de demonstratie op de Dam ‘veel meer mensen trekt dan door de organisatie geraamd’. Ze zei daarbij: ‘Maar gaan de demonstratie niet op die grond ontbinden. Daarvoor zijn de emoties te groot en wij willen dat het vriendelijk verloopt en politie niet (behalve als het uit de hand loopt) tegenover demonstranten komt te staan. Mensen zijn ook zelf verantwoordelijk. Dat je het weet. Femke’.

Grapperhaus zei daarop: ‘Geheel met je eens’.

Halsema legde dit uit als steun voor haar keuze om de demonstratie niet te laten opbreken. Zeker omdat De Telegraaf op dat moment kritiek uitte over de drukte. Halsema appte daarom om 19.08 uur: ‘Telegraaf gaat helemaal los. Ik wil naar buiten brengen dat dit een driehoeksbeslissing is geweest met ruggespraak met jou. Femke’.

Ruggespraak

Dat ging de minister echter te ver: ‘Er is geen ruggespraak geweest over de besluitvorming rondom deze demo, dat is ook geheel jullie afweging als driehoek. Maar zoals ik eerder zei, dat jullie nu besloten hebben om niet in deze demo te gaan handhaven op 1,5 meter begrijp ik gezien mogelijke escalatie. Ik blijf wel zorg hebben over mogelijke onrust of plundering’.

Toch lijkt Halsema weer steun achteraf te vragen als ze appt: ‘Er is alleen ruggespraak geweest over het niet kunnen handhaven van de 1,5’.

De minister daarop: ‘Mooi! Komt goed’.

Om 19.26 uur lijkt de minister zich te bedenken dat Halsema de appjes heeft opgevat als steun voor haar besluit niet in te grijpen. Hij appt dan: ‘Die 1,5 meter niet handhaven is jullie beslissing, maar zoals ik al zei: die begrijp ik wel’.

Daarop stuurt Halsema terug: ‘Wat is dit nou?’

Begrip

De minister stuurt daarna een lang antwoord dat hij begrip heeft voor haar beslissingen, maar zegt ook: ‘Ik ben verbaasd over hoe zich dit ontvouwt aan jouw kant’.

Hij zegt in dat lange appje verder nog eens dat het een beslissing van de politie, het Openbaar Ministerie en de burgemeester was om niet in te grijpen. En dat hij ‘direct heeft gereageerd’ dat hij daarvoor geen steun had uitgesproken. Ook schrijft hij: ‘Ik zie nu achteraf dat jij op AT5 hebt verklaard dat de demonstratie niet ontbonden mocht worden vanwege het belang van het onderwerp. Daarover verschillen wij dus wezenlijk van mening. Maar die achtergrond van de beslissing is helemaal niet door jou bij mij gemeld. Groet Ferd’.

Halsema reageert daar ook op: ‘Deze wilde je vastleggen voor de wob. Je had ook gewoon de ingewikkeldheid van de situatie kunnen uitleggen ipv mij in de kou te zetten’.

Halsema stuurt ook nog: ‘Ook volgtijdelijk klopt dit niet. Dit was lang nadat je mij aan de lijn had gehad. In stormen moeten we soms pal staan. En ik begrijp goed dat rechts Nederland een gouden kans ziet. Maar soms moet je ook voor je lokale bestuurders gaan staan. Zo’n demonstratie vindt nu eenmaal niet plaats in Wijk bij Duurstede. Ik had graag gezien dat je me niet in de kou had gezet’.

Halsema probeert daarna nog met Grapperhaus te bellen, maar die oproep wordt niet beantwoord.

Volgende week moet burgemeester Halsema zich verantwoorden in een spoeddebat in de Amsterdamse gemeenteraad.

In een brief aan de Tweede Kamer herhaalt Grapperhaus nog eens dat het ‘niet aan de orde is’ dat ‘ik als minister van Justitie en Veiligheid in dit goedkeuring verleen aan of adviseer over de beslissingen die op lokaal niveau worden genomen’. ‘Het appbericht van de burgemeester van Amsterdam van 17.02 uur heb ik dan ook, zeker ook door de afsluitende woorden, logischerwijs beschouwd als een informatieve mededeling’. 

De gehele appconversatie tussen Halsema en Grapperhaus

Maandag 1 juni 2020

FH (17:02): Ha Ferd, de demonstratie op de dam trekt veel meer mensen dan door de  organisatie geraamd. Er staan er nu al bijna 1000 en (lang) niet iedereen houdt 1,5 meter afstand. Wij voeren wel crowd controlemaatregelen uit bij de toegang tot de dam maar gaan de demonstratie niet op die grond ontbinden. Daarvoor zijn de emoties te groot en wij willen dat het vriendelijk verloopt en politie niet (behalve als het uit de hand loopt) tegenover demonstranten komt te staan. Mensen zijn ook zelf verantwoordelijk. Dat je het weet. Femke

17:03: uitgaand telefoongesprek (van minister van Justitie en Veiligheid (hierna: MJV) naar burgemeester van Amsterdam): onbeantwoord

MJenV (17:03):

Ha Femke

Geheel met je eens.

Na afloop maar evalueren mbt dit soort organisatoren.

Groet,

Ferd

17:03: inkomend telefoongesprek (van FH naar MJV): 2 minuten en 53 seconden contact 
Voor een samenvatting van MJV van dit gesprek wordt verwezen naar zijn appbericht van 22:07 uur.

19:08 inkomend telefoongesprek (van FH naar MJV): Gemist

FH (19:09): Telegraaf gaat helemaal los. Ik wil naar buiten brengen dat dit een driehoeksbeslissing is geweest met ruggespraak met jou. Femke

MJenV (19:21): Er is geen ruggespraak geweest over de besluitvorming rondom deze demo, dat is ook geheel jullie afweging als driehoek. Maar zoals ik eerder zei, dat jullie nu besloten hebben om niet in deze demo te gaan handhaven op 1,5 meter begrijp ik gezien mogelijke escallatie. Ik blijf wel zorg hebben over mogelijke onrust of plundering.

FH (19:22): Het gaat uitstekend. Men gaat uit elkaar en er is weinig noemenswaardigs gebeurd. Er is alleen ruggespraak geweest over het niet kunnen handhaven van de 1,5.

MJenV (19:22): Mooi! Komt goed.

MJenV (19:23): De T is nu eenmaal de T.

MJenV (19:26): Die 1,5 meter niet handhaven is ooo jullie beslissing, maar zoals ik al zei: die begrijp ik wel.

FH (21:40): Wat is dit nou?

MJenV (22:07): Femke

Ik ben verbaasd over hoe zich dit ontvouwt aan jouw kant. Om 17.02 vandaag kreeg ik een appje van jou waarin je aangaf dat er veel meer mensen dan was geraamd door de organisatie op de demonstratie afkwamen. Het waren er toen al duizend zei je. Lang niet iedereen hield zich aan de 1,5 meter. Je gaf aan niet te willen ontbinden: ‘’Daarvoor zijn de emoties te groot’’ – en gaf aan te willen voorkómen dat demonstranten tegenover politie zouden komen te staan. Ik heb in een antwoordappje en in een kort telefoongesprek gezegd dat te begrijpen en dat er wel later geëvalueerd moest worden. Ik heb wel –telefonisch- mijn zorg benadrukt over mogelijke onrusten nav je bericht. Je gaf toen aan dat er busjes buiten zicht klaar stonden. Twee uur later om 19.09 appte je mij dat een vd kranten los ging en dat je naar buiten wilde brengen dat dit een driehoeksbeslissing was geweest ‘’in ruggespraak’’ met mij. Ik heb direct gereageerd dat dat niet zo was. Ik zie nu achteraf dat jij op AT5 hebt verklaard dat mbt het de demonstratie niet ontbonden mocht worden vanwege het belang van het onderwerp. Daarover verschillen wij dus wezenlijk van mening. Maar die achtergrond van de beslissing is helemaal niet door jou bij mij gemeld.

Groet Ferd

**

Foto met screenshot van correspondentie 17:02 en 17:03.

**

FH (23:43): Deze wilde je vastleggen voor de wob. Je had ook gewoon de ingewikkeldheid van de situatie kunnen uitleggen ipv mij in de kou te zetten.

FH (23:45): En ik heb niet het belang van het onderwerp verdedigd maar van demonstratievrijheid. Soms even navragen voor je op media reageert.

MJenV (23:46): Zie de weergave met citaten van jou op AT5. We spreken morgen verder.

Dinsdag 2 juni 2020

FH (00:02): Ook volgtijdelijk klopt dit niet. Dit was lang nadat je mij aan de lijn had gehad. In stormen moeten we soms pal staan. En ik begrijp goed dat rechts nederland een gouden kans ziet. Maar soms moet je ook voor je lokale bestuurders gaan staan. Zo’n demonstratie vindt nu eenmaal niet plaats in wijk bij duurstede. Ik had graag gezien dat je me niet in de jou had gezet.

00:26: inkomend telefoongesprek (van FH naar MJV): Gemist

MJenV (08:41): Ik ben nu in conf calls. Ik bel rond 10.00.

FH (08:44): Ik probeerde je te bereiken. Ik heb de hele dag pers. En het lijkt me logisch dat jij nu duidelijk maakt dat je steun uitsprak aan de lijn van optreden en ik die steun ook nadrukkelijk heb gezocht. Femke

10:26: uitgaand telefoongesprek (van MJV naar FH): onbeantwoord

11:00 uur: Videogesprek tussen MJV, MVWS, MBZK en burgemeester van Amsterdam 
Hierin is gesproken over de demonstratie en dat er een brief van de minister van VWS naar het Veiligheidsberaad zou gaan. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden