Grote groep werkenden loopt risico op burn-out door coronacrisis

Volgens een nieuw onderzoek zijn er in Nederland vier miljoen ‘verborgen burn-outs’. Dat wil zeggen: mensen die binnen een half jaar dreigen uit te vallen als er geen actie wordt ondernomen. Door de coronacrisis is dit aantal flink gestegen. 

burn-outBeeld Shutterstock

Het Nationaal Centrum Preventie Stress en Burn-Out (NCPSB) heeft een testonderzoek uitgevoerd onder 427 beroepskrachten. In het onderzoek werden niet alleen waarneembare symptomen meegenomen, maar ook andere indicatoren die kunnen wijzen op een aankomende burn-out, zoals een afnemend analytisch vermogen en het slechter omgaan met conflicten. 

Het resultaat baart NCPSB-voorzitter Theo Immers grote zorgen. “We zien door de coronacrisis de risicogroep ontzettend stijgen. 56 procent van de werkenden valt binnen nul tot zes maanden uit als ze nu geen ondersteuning krijgen. In 2019, toen we dit onderzoek ook uitvoerden, was dat 17 procent.” Veel mensen hebben moeite om de stress onder controle te krijgen die gepaard gaat met thuiswerken en baanonzekerheid door de huidige economische situatie. Ook werden er, bijvoorbeeld in de zorg, lange werkdagen gemaakt. Deze sector is ‘nog niet klaar voor de tweede golf’. De afgelopen weken trokken verschillende verpleegkundigen en artsen herhaaldelijk aan de bel.

In een vorige maand gepubliceerd onderzoek van vakbond CNVuitgevoerd door Maurice de Hond, gaf 34 procent van de werkenden al aan dat de werkdruk door de coronacrisis hoger is dan ooit, 11 procent zei tegen een burn-out aan te zitten en bij ruim een vijfde van de ondervraagden is het ziekteverzuim op het werk gestegen. 

Risicogroep

Dat het aantal nog hoger is dan uit het onderzoek van de vakbond naar voren komt, is niet verrassend, zegt Immers. “Een groot deel - 80 procent van de overspannen mensen - ziet een burn-out niet aankomen. In het onderzoek van CNV kwamen alleen de mensen naar voren die wéten dat ze tegen een burn-out aan zitten. Maar we weten dat mensen die stress ervaren, het moeilijk vinden om zichzelf te analyseren. Stress en stressmanagement houden elkaar in hun greep”. Bovendien heerst er een taboe op stress. ,,Als je partner bent bij een groot kantoor, ga je niet zeggen dat je op omvallen staat.”

Hoe groot het probleem werkelijk is, moet de toekomst uitwijzen. “Ik zeg niet dat deze vier miljoen werkenden allemaal gaan uitvallen, maar stel je voor dat er weer een lockdown komt?” vraagt Immers, die vreest dat er dan ‘hele beroepsgroepen omvallen’. ,,De eerste signalen zie je al bij bijvoorbeeld de GGD. Er zijn meer besmettingen en er is niet genoeg personeel. Dan moeten de mensen die er wel zijn een tandje bij zetten en dat zorgt voor meer druk en stress. Dan komen sommigen in de problemen”. Hij ziet dat veel mensen ‘een jasje hebben uitgedaan’ de afgelopen maanden. “Als je deze mensen preventief helpt, kan het snel terug veren. Doe je niets, dan vallen ze het komende half jaar uit.”

Preventie

Daarmee doet Immers een appel op werkgevers in voornamelijk vitale beroepen. “Er moet kenbaar worden gemaakt dat dit speelt en preventief actie worden ondernomen. Als je er bij deze groep op tijd bij bent en ze bijvoorbeeld in persoonlijke coachingssessies virtueel weerbaar maakt, moet je een heleboel kunnen voorkomen. Ze doen vaak onbewust dingen niet helemaal goed”, zegt Immers. Drie tot vier uur coaching is meestal al voldoende. “Je moet de oorzaak weghalen. Iemand met een gebroken been laat je ook niet meteen lopen, dat been moet eerst genezen. We moeten mensen proberen duidelijk te maken hoe ze in elkaar zitten en hoe ze om moeten gaan met stress.”

In april waarschuwde Monique van Dongen van Zorg van de Zaak Netwerk ook al dat het risico op uitval toeneemt, omdat we tijdens de coronacrisis veel te veel aan het ‘overleven zijn’. “Werkgevers moeten zich bewuster zijn van wat er allemaal los gaat komen. Ze doen er op dit moment alles aan om hun bedrijf overeind te houden. Tegelijkertijd moeten ze niet onderschatten dat hun personeel onder zware druk staat. De kans dat ze - om wat voor reden dan ook - uitvallen is groter.” Dat we ‘reactief’ aan het werk zijn, is logisch, vindt Van Dongen. ,,Maar we moeten ons niet blind staren op het nieuwe normaal. We moeten nu al goed voor elkaar zorgen.” 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden