Grootste fabriek voor pijnstillers sluit: angst voor pillentekort

Terwijl kabinet en zorgverzekeraars er alles aan doen om goedkope, merkloze medicijnen te stimuleren, sluit de grootste fabriek in Nederland die ‘vrije’ pijnstillers maakt. De nieuwe Indiase eigenaar heeft simpelweg een concurrent uit de markt gekocht.

Beeld Shutterstock

Het Leidse Apotex is de laatste grote fabriek in ons land die ‘generieke’ ­geneesmiddelen maakt. Het bedrijf, waar 250 mensen werken, produceert zowel merkloze medicijnen voor apotheken en ziekenhuizen als pillen en drankjes voor de drogist.

Apotex, de grootste producent van pijnbestrijders als paracetamol en ibuprofen, maakt ook diverse slaap- en kalmeringsmiddelen en middelen tegen hartritmestoornissen en epilepsie. Die zijn door de bank genomen veel goedkoper dan vergelijkbare merkmedicijnen en daardoor geliefd bij zorgverzekeraars.

In februari werd de fabriek over­genomen door de Indiase medicijn­gigant Aurobindo. “Onze indruk is dat ze een fabriek uit de markt hebben gekocht,” zegt bestuurder Petra van ’t Hart van FNV. “Ze hevelen de productie over naar India. Daar maken we ons zorgen over, ook vanwege de kwaliteit van medicijnen uit dat land.”

Op zoek naar alternatief

Door de sluiting van de Leidse fabriek kunnen de medicijntekorten bij ­Nederlandse apotheken verder ­op­lopen en de prijzen ervan verder stijgen. “Apotex slaagt er nu al niet in aan de vraag te voldoen,” zegt ­Peter Bloemendaal van CNV Vakmensen. “Wij vragen ons af wat er ­gebeurt als ze wegvallen.”

Apothekersorganisatie KNMP ziet al tijden een groeiend tekort, inmiddels voor 769 medicijnen. Nu al moeten apothekers elke maand bij 580.000 doktersrecepten op zoek naar een alternatief. “Maar wat de invloed daarop is van de sluiting van één fabriek, valt nog moeilijk te zeggen,” aldus een woordvoerder.

Volgens Omid Mehrani, die in Amsterdam zes apotheken uitbaat, kunnen er wel degelijk tekorten ontstaan. “Apotex is een van de weinige fabrieken die bepaalde soorten epilepsiemedicijnen maken,” zegt hij. “Dat zou voor ­problemen kunnen zorgen.”

Ook Mehrani loopt steeds vaker tegen medicijntekorten aan. “Vaak zijn er wel meerdere aanbieders, maar is er maar één leverancier van grondstoffen. We hebben daar ontzettend veel problemen mee.”

Vorige week beloofde minister Bruno Bruins (Volksgezondheid) aan de Tweede Kamer om vanwege tekorten en prijsstijgingen te kijken of de productie van generieke medicijnen in Nederland en Europa juist kan ­worden opgevoerd, om minder ­afhankelijk te worden van importen. 

Milieu vervuilen

Zorgverzekeraars maken zich ook zorgen. “Wat bij Apotex gebeurt, ­verbaast ons niet,” zegt een woordvoerder van CZ. “We zien overal gelijksoor­tige bewegingen.” CZ heeft al langer kritiek op Aurobindo, vanwege aantijgingen dat het bedrijf in India personeel zou onderbetalen en het milieu zou vervuilen.

Omdat door verplaatsing van medicijnproductie de kwaliteitscontrole steeds moeilijker wordt, gooit CZ het roer om. In plaats van naar de goedkoopste medicijnen te zoeken, zoals het kabinet eist, gaat CZ eerst kijken naar de kwaliteit van pillen en de ­medicijnproductie. “Als dat betekent dat ze duurder worden, dan is dat zo.” Daardoor kunnen ook premies en zorgkosten stijgen.

De vakbonden willen proberen ­Apotex open te houden, maar het overleg verloopt moeizaam. “De ­reden voor de sluiting is nauwelijks onderbouwd,” zegt Bloemendaal van het CNV. “De adviesaanvraag die bij de or ligt, telt inhoudelijk vier kantjes. Het lijkt nergens naar.”

Volgens de bond is direct al aangestuurd op sluiting. “Er is veel achterstallig onderhoud en tijdelijke contracten worden niet verlengd. De directie is ziek of afwezig en het hoofd personeelszaken is al opgestapt.”

Reactie minister Bruins

“Het is jammer dat de internationale eigenaar van deze fabriek besluit deze te sluiten en de productie elders onder te brengen,” aldus minister Bruno Bruins van Volksgezondheid in reactie op de berichten over sluiting van Apotex. “Het ministerie heeft nu geen rol in deze plannen. Maar gezien de discussie die in EU-verband gevoerd moet gaan worden over beschikbaarheid van medicijnen, kan dat in de toekomst mogelijk anders worden.”

“Die discussie hangt niet samen met één specifieke fabriek, maar richt zich op de kwetsbaarheid dat we afhankelijk worden van een enkele producent van grondstoffen voor medicijnen. We moeten kijken hoe we dit in de toekomst kunnen veranderen.”

“Ik vind het belangrijk dat patiënten toegang hebben tot geneesmiddelen die ze nodig hebben. Ik wil daarom zo snel mogelijk met nieuwe EU-commissaris om de tafel om hoog op de agenda te zetten, een gezamenlijke aanpak te bespreken en de discussie over de productie van grondstoffen weer meer in Europa zelf uit te voeren.”

Op dit moment is volgens de minister onduidelijk in hoeverre deze sluiting van Apotex van invloed is op de beschikbaarheid van medicijnen. “Dat kan per product verschillen, maar een acuut probleem lijkt niet waarschijnlijk. Eventuele tekorten zullen bij het Meldpunt Tekorten gemeld moeten worden. Die kan in dat geval dan op zoek naar oplossingen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden