Jesse Klaver.

Plus Achtergrond

Gemor over de nieuwe koers van GroenLinks

Jesse Klaver. Beeld ANP

GroenLinks gaat hoe dan ook vóór alle begrotingen van het kabinet stemmen. Daarover klinkt gemor. Waarom probéért Jesse Klaver niet op zijn minst daar iets voor terug te krijgen van Rutte?

Ook binnen GroenLinks zelf wekt de koerswijziging van Klaver verbazing. Een ‘bijzondere move’, oordeelt het Brabantse Statenlid Hagar Roijackers. Ze heeft er vragen over ‘en een mening, en gevoelens’, twittert ze.

Jesse Klaver had het al aangekondigd bij de Algemene Politieke Beschouwingen, maar deze week werd het bij de Algemene Financiële Beschouwingen nog stelliger gezegd: de partij gaat hoe dan ook vóór alle begrotingen stemmen. Van Onderwijs tot Landbouw. Laf gedoe, vindt prominent partijlid Huub Bellemakers, die ook op Twitter zijn gal spuwt, en bovendien funest voor de beeldvorming. “GroenLinks heeft een positie om dingen af te dwingen maar gaat liever met de pootjes omhoog voor Rutte liggen.”

Donderdag bedankte minister Wopke Hoekstra (Financiën) de partij openlijk voor de ‘positieve grondhouding’. Met zulke ‘vijanden’ heeft het kabinet geen vrienden meer nodig.

Onvrede

De onvrede onder leden is niet ongemerkt voorbij gegaan. GroenLinks zag ‘dat er wat vragen waren over de opstelling’ en reageerde woensdagavond met ‘wat antwoorden’ op de eigen website.

Klaver vindt dat zijn partij ‘strijd moet voeren op de inhoud in plaats van een strijd om de beeldvorming’. Die strijd om de inhoud wordt echter lastiger, nu Klaver bij voorbaat niet dreigt met een tegenstem. Iets wat oppositiepartner Lodewijk Asscher van de PvdA nadrukkelijk wel doet: als er niet meer geld komt van het kabinet voor bijvoorbeeld de leraren, hoeft het kabinet niet te rekenen op zijn steun in de zoektocht naar een meerderheid voor haar plannen in de Eerste Kamer.

Maar dat dreigement is loos geworden nu het kabinet dankzij Klavers nieuwe opstelling toch al steun genoeg heeft. Dat terwijl Klaver bij de campagne voor de Provinciale Statenverkiezingen nog beloofde dat het kabinet straks in de Eerste Kamer niet meer om GroenLinks heen kon en de partij zo het kabinetsbeleid ‘naar links’ zou laten afslaan. Terugkijkend op die campagne, zegt Klaver nu, heeft hij te veel ingezet op machtspolitiek. “Ik zou dat nu niet meer doen.”

Op schoot

Volgens Klaver zal zijn partij echt niet bij het kabinet op schoot gaan zitten en wil hij proberen het kabinetsbeleid met ‘goede voorstellen’ bij te sturen’ “Als je dreigt met tegenstemmen, moet je ook bereid zijn je dreigement waar te maken. Maar als ik nu de begroting wegstem, dan is het gevolg dat leraren nóg minder geld krijgen.”

Hoogleraar politiek gedrag Joop van Holsteyn noemt Klavers aankondiging om op een andere manier politiek te bedrijven ‘curieus en naïef’. “Klaver verandert de spelregels van het spel. Dat lijkt een miskenning van de politiek. Die gaat om strijd, die gaat om ideeën. De kiezer wil dat je als partij dingen voor hen bereikt.”

Niet voor niets benadrukte Asscher in reactie op Klaver tijdens de Algemene Beschouwingen enigszins verongelijkt dat hij wél wilde winnen. “Niet voor mezelf, maar voor de mensen in de samenleving die zo vaak niet winnen.” Die woorden, stelt Van Holsteyn, komen ‘dichter in de buurt bij wat politiek is’.

Klaver bestrijdt dat hij de strijd staakt. “Damn right dat we gaan strijden, en bikkelhard – misschien wel harder dan ooit. We komen met allerlei mooie linkse voorstellen, zodat er iets verandert in de politiek,” aldus Klaver.

Vasthouden

Bij de PvdA fronst men de wenkbrauwen. Eerder hadden Asscher en Klaver afgesproken elkaar ‘vast te houden’ om de coalitie te dwingen het beleid naar de linkse wensen aan te passen. Bij de sociaaldemocraten klinkt het dat je juist moet strijden om je politieke doel te bereiken. “Ik wil niet reageren op wat andere partijen doen,” sneerde Asscher donderdagmiddag. “Dit is hún keuze. Maar wij gaan niet blind stemmen voor plannen van dit kabinet.”

Leidse hoogleraar Van Holsteyn vraagt zich af hoe de linkse kiezer zal reageren op de andere manier van politiek bedrijven. “Het is een competitief veld, zeker op links. Van GroenLinks wordt toch wat radicalisme en scherpe ideeën verwacht. Zou je met een andere toon stemmen winnen in het midden, verlies je die weer op links. Het is een riskante strategie – ik neem tenminste aan dat het onderdeel is van een strategie.”

Dat is het geval, stellen bronnen binnen GroenLinks. De steen die Klaver nu in de vijver heeft gegooid ‘is het begin van iets groters’. Dit najaar wordt die strategie verder uitgewerkt met ‘grootse politieke ideeën’, het ‘opstoken’ van de maatschappelijke onvrede die ‘de strijd met rechts’ moet laten oplaaien. Over hoe dat precies moet gebeuren, hult Klaver zich nog in stilzwijgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden