Nieuws

Gemiddeld twee verkeersdoden per dag: ‘Miljarden euro’s nodig voor verkeersveiligheid’

Het nieuwe kabinet moet de ambitie hebben om het aantal verkeersdoden en ernstig gewonden de komende jaren met de helft te verminderen. Hiervoor is een miljardeninvestering noodzakelijk.

null Beeld Hollandse Hoogte / AS Media
Beeld Hollandse Hoogte / AS Media

Dat staat in een manifest van bijna veertig organisaties die samenwerken in de zogenoemde Verkeersveiligheidscoalitie. De clubs – waaronder ANWB, Bovag, overheden, verzekeraars en hulporganisaties voor slachtoffers – willen onder meer wegen, wandel- en fietspaden beter inrichten, veiliger voertuigen (fiscaal) stimuleren en verantwoordelijk gedrag waar nodig afdwingen; via verkeershandhaving op plekken waar de risico’s hoog zijn en oplopende boetes naarmate verkeersdeelemers meer gevaar veroorzaken.

Er sterven in Nederland per dag gemiddeld bijna twee mensen door een verkeersongeluk en er raken gemiddeld per dag 58 mensen ernstig gewond in het verkeer; 2020 telde 610 verkeersdoden. Dat is ‘onacceptabel’, vindt de Verkeersveiligheidscoalitie, die het manifest donderdag aanbiedt aan de Tweede Kamer.

Marga de Jager, topvrouw van de ANWB: “Als je naar de cijfers kijkt, zie je dat met name het aantal fietsslachtoffers is toegenomen, ondanks een afname van de verkeersdrukte in 2020. We doen het ook niet goed in vergelijking met de rest van Europa. Er wordt onvoldoende prioriteit gegeven aan verkeersveiligheid en stilstand is achteruitgang. De politiek moet volgens ons permanent aandacht hebben voor verbetering. Want het verkeer verandert en wordt steeds complexer.”

De overheid werkt wel aan verbetering van de verkeersveiligheid, stelt de coalitie, maar daar spreekt te weinig urgentie uit. Het kabinet streeft naar nul verkeersdoden in 2050, maar om dat te bereiken is een krimp van minimaal 11 procent per jaar nodig, constateren de initiatiefnemers. ‘Nederland ligt volgens de Verkeersveiligheidscoalitie niet op koers om deze reductie te bereiken. Daarom moet het nieuwe kabinet stevig doorpakken,’ meldt het manifest.

Het volgende kabinet moet kiezen voor een reële doelstelling tot 2030, en niet vasthouden aan een vrijblijvend doel voor de verre toekomst van 2050, vindt directeur Peter van der Knaap van het onderzoeksbureau naar verkeersveiligheid SWOV. “Stel dat je een halvering haalt, dan scheelt dat in tien jaar tijd minstens 1250 mensenlevens.”

Het nieuwe kabinet moet een stap extra zetten om het aantal verkeersdoden te halveren, vindt directeur Peter van der Knaap van onderzoeksbureau SWOV. Volgens recent onderzoek van de planbureaus zou het gaan om 4,5 miljard euro voor wegen en fietspaden. “Wij kwamen uit op 5 miljard, dus dat klopt wel. Je moet alles uit de kast halen, met één maatregel ben je er niet.”

ANWB-topvrouw Marga de Jager bevestigt dat. Zij spreekt over ‘slimmer investeren’. “We zien vaak dat bij infraprojecten niet altijd alle verkeersveiligheidsaspecten meteen worden meegenomen. Dat kan echt beter. En doordat we beschikken over steeds meer data, kunnen we ook veel gerichter knelpunten oplossen.”

Een betere weginrichting kan jaarlijks tientallen dodelijke ongevallen en honderden ernstige verkeersgewonden schelen. Denk aan het plaatsen van obstakels (drempels, wegversmallingen) waardoor bestuurders in woonwijken echt niet harder dan 30 kilometer per uur kunnen rijden. Of maak alleen nog maar aparte fietspaden op 50 kilometerwegen. En richt de beruchte provinciale ‘dodenwegen’ zo in dat mensen niet gelijk zwaar verongelukken als ze van de weg af raken.

Vernieuwende technologieën

Verder kunnen nieuwe technologieën in auto’s bijdragen aan minder slachtoffers. Bij nieuwe auto’s moeten van Brussel al toepassingen zoals noodremsystemen en een intelligente snelheidsassistent worden ingebouwd. Maar het verouderde Nederlandse wagenpark kent deze snufjes niet. Dus moet de consument daarover beter worden geïnformeerd. Ook kunnen fiscale voordelen (vrijstelling van de aanschafbelasting (BPM), geen bijtelling voor veiligheidsvoorzieningen) helpen om te zorgen dat mensen veiliger auto’s kopen of technische snufjes omarmen.

Al die ingrepen hebben echter geen zin als de bestuurder zich onveilig gedraagt op de weg. Gedragscampagnes zoals MONO kunnen dat gedrag verbeteren, maar techniek in voertuigen en op telefoons (zoals apps die je telefoon uitschakelen als de auto rijdt) en vooral ook handhaving zetten pas echt zoden aan de dijk. De verkeershandhaving moet daarom weer terug ‘op niveau’ komen, staat in het manifest. Door een persoonlijke aanpak van overtreders, oplopende boetes in gevaarlijker situaties en het gebruik van apparatuur voor bijvoorbeeld trajectcontrole.

Vaker een prent uitdelen

En gewoon vaker een prent uitdelen helpt ook: het aantal bekeuringen na staandehouding is van 2008 tot 2016 fors gedaald: van meer dan 1,4 miljoen naar minder dan 242.000. Het aantal liep daarna weer op, maar de actieve verkeershandhaving ligt nog lang niet op het oude niveau. ‘De politie heeft tal van andere prioriteiten, maar moet in staat worden gesteld verkeershandhaving de prioriteit te geven die nodig is’, valt te lezen in het manifest.

Tot slot moet de registratie van verkeersongevallen beter. Met name van de ruim 21.000 ernstig gewonden in het verkeer is onvoldoende bekend wat de oorzaak en de toedracht zijn geweest van de ongevallen. En of de verkeersveiligheid dus verbeterd dient te worden. Ook voertuigdata zelf moeten worden benut. De initiatiefnemers willen dat de overheid onderzoek gaat doen naar een ‘zwarte doos’ in iedere auto, zoals in vliegtuigen. Met een zwarte doos kan in de toekomst na een ongeluk sneller en preciezer duidelijk worden waar het mis is gegaan, om toekomstig leed op die locatie te voorkomen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden