Gemeenten verbijsterd: vleugellam Schipholoverleg toch erkend

Terwijl de plannen voor nieuw bewonersoverleg rondom Schiphol na twee jaar impasse op tafel liggen, dreigt de mislukte Omgevingsraad Schiphol (ORS) van Hans Alders alsnog opgetuigd te worden door een rafel in de regels en een trage minister.

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Sinds 2008 overlegden bewonersgroepen, overheden en de luchtvaartsector aan de Alderstafel (later Omgevingsraad Schiphol; ORS) over groei en hinder op Schiphol. Vaak achter gesloten deuren, tot er een unanieme aanbeveling kwam die veelal door het kabinet werd overgenomen.

Eind 2018 spatte die Omgevingsraad uit elkaar. Dat gebeurde nadat door een scheuring binnen de bewonersgroepen een meerderheid van de raad zich tegen groei van Schiphol keerde, ook omdat eerdere afspraken over hinderbeperking niet werden nagekomen. Daardoor werd een unaniem advies aan de regering over de toekomst van het vliegveld onmogelijk.

Sindsdien leidt de ORS een sluimerend bestaan. Minister Cora van Nieuwenhuizen (Luchtvaart) rondde vorig jaar de besluitvorming over Schipholgroei af zonder rol van het omgevingsoverleg. De luchthaven kan daarmee in stapjes groeien naar 540.000 vluchten (van de half miljoen die nu maximaal mogelijk zijn) mits voorafgaand aan elke stap hinder en milieubelasting worden verminderd.

Jaren vertraging

Maar de ORS dreigt nu alsnog wettelijk te worden erkend, juist doordat de niet nagekomen afspraken nu toch vastgelegd worden. Na jaren vertraging − het had eigenlijk in 2015 moeten gebeuren − staat Van Nieuwenhuizen op het punt de regels en voorwaarden voor Schiphol in een wettelijk Luchthavenindelingbesluit te gieten. Inclusief de rol van de vleugellamme overlegraad.

De 56 Schipholgemeenten en vier provincies uit het ORS zijn verbijsterd. ‘Met verbazing constateren wij dat de Omgevingsraad alsnog een wettelijke basis krijgt,’ schrijft hun overlegorgaan BRS aan de Kamer. ‘Dat lijkt ons nu echt volstrekt achterhaald. We moeten af van de ORS en door naar een nieuwe overlegstructuur. Het huidige overleg werkt niet meer, daar kan niemand om heen. De regio staat nu al een paar jaar in de wachtstand. Het is niet goed de pauzeknop nog een half jaar in te drukken. We vragen om een oplossing.’

Sinds december vorig jaar liggen plannen klaar voor een nieuw overlegorgaan, opgesteld door oud-staatssecretaris Pieter van Geel. Donderdag houdt de Tweede Kamer daarover een hoorzitting.

Tegen onvoorwaardelijke groei

Zowel Van Geel als daarvoor oud-burgemeester van Amsterdam Job Cohen, die als bemiddelaar optradt, droegen vorig jaar de Omgevingsraad ten grave. Voor de bewonersdelegaties in die raad had dat niet gehoeven. “De ORS is eigenlijk niet mislukt,” zegt voorman Matt Poelmans. “Er was een meerderheid van bewoners, gemeenten en provincies tegen onvoorwaardelijke groei van Schiphol. Wat ons betreft, had de raad kunnen blijven bestaan.”

Maar hij steunt de opzet van een nieuwe Maatschappelijke Raad Schiphol (MRS) die Van Geel voorstelt. Daarin zitten alleen maatschappelijke organisaties, bewoners, actiegroepen, milieubeweging en onafhankelijk deskundigen. Voor de luchtvaartsector is geen plaats meer. Gemeenten, provincies en het rijk moeten hun eigen Schipholoverleg krijgen.

De huidige bewonersgroepen verdienen volgens Poelmans een plek in die maatschappelijke raad. Maar de Schipholgemeenten en -provincies zijn kritisch over hun afspiegeling; onduidelijk is welke bewoners worden vertegenwoordigd. “Iedereen moet mee kunnen praten,” schrijven ze, “dat mag niet alleen voorbehouden zijn aan een exclusieve groep inwoners.”

Van Geel erkende eerder in Het Parool nog geen oplossing te hebben gevonden voor een eerlijke afspiegeling van omwonenden en betrokkenen. Poelmans ziet daarvoor een oplossing. “De drempel om een bewonersgroep op te richten is heel laag. Maar permanente participatie kan heel goed worden aangevuld met allerlei panels van omwonenden.”

Alle partijen vinden dat er haast gemaakt moet worden met nieuw Schipholoverleg, zeker nu kabinetsbesluiten over groei al zijn genomen zonder betrokkenheid van bewoners. Poelmans: “De overlast door Schiphol is in de afgelopen jaren, in strijd met de afspraken, aanzienlijk gestegen. De grenzen van wat de omgeving nog aan kan, zijn overschreden.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden