PlusAchtergrond

Geld betalen om te sparen? Wen er maar alvast aan

De eerste banken zijn inmiddels zover: klanten moeten geld betalen om meer dan een ton op hun spaarrekening te zetten. De Consumentenbond pleit alvast voor een verbod op negatieve spaarrente onder de 100.000 euro, maar banken sluiten die volgende stap niet uit.

 De Nederlandsche Bank aan het Frederiksplein. Beeld Marc Driessen
De Nederlandsche Bank aan het Frederiksplein.Beeld Marc Driessen

‘Per 1 april wijzigen uw rentetarieven. Over uw saldo vanaf 100.000 euro betaalt u dan negatieve rente: 0,5 procent. We snappen dat dat voor u vervelend is.’ Was getekend: Aegon.

Daarmee komt geld betalen om je geld bij de bank te mogen stallen voor steeds meer Nederlanders dichtbij. ABN Amro verlaagde de grens begin dit jaar naar een half miljoen euro, ING en Rabobank leggen de lat sinds kort bij een kwart miljoen. Ook Triodos trekt de lijn al bij een ton.

Amanda Bulthuis van bankvergelijker Geld.nl sluit niet uit dat de grens voor negatieve rente stapsgewijs wordt verlaagd. “Maar het is nog een lange weg van 250.000 of 500.000 euro tot bedragen van bijvoorbeeld 50.000 euro. Bovendien willen banken mensen zolang mogelijk stimuleren om toch te sparen.”

Op ABN na sluit geen enkele bank uit dat er ook onder de ton negatieve spaarrente op de loer ligt. Inmiddels hebben alle banken – eenzijdig – hun voorwaarden zo veranderd dat die stap mogelijk is.

65-plussers in de gevarenzone

Negatieve rente rukt daarmee op richting de bedragen die Nederlanders gemiddeld op hun spaarrekening hebben staan: bijna 41.000 euro. Vooral 65-plussers komen in de gevarenzone, met een gemiddeld spaarvermogen boven de 60.000 euro. Alhoewel voor de meeste spaarders ‘minrente’ nog wel even uit zicht blijft: de helft van de Nederlanders heeft minder dan 14.000 euro op de spaarrekening staan.

“Het aantal betaal- en spaarrekeningen met een negatieve rente is de afgelopen tijd gegroeid,” aldus president Klaas Knot van De Nederlandsche Bank (DNB). “Naarmate de rente langer laag blijft, zullen banken aan meer klanten negatieve rentes doorberekenen. Hoewel dat vervelend is voor spaarders, zijn de mogelijkheden voor banken beperkt om lagere rente-inkomsten op andere manieren te compenseren.”

Negatieve rente kan voor consumenten meer dan vervelend uitpakken. Volgens de Consumentenbond haalt twee derde van de spaarders zijn geld van de bank als daarover negatieve rente wordt gerekend. Een vijfde denkt het vermogen thuis onder de matras te stoppen, 11 procent gaat beleggen.

Budgetinstituut Nibud maakt zich daar zorgen over. “Het is belangrijk dat mensen beseffen dat beleggen ook geld kost,” zegt een woordvoerder. “Plus dat ze het risico lopen het geld kwijt te raken, net als bij beleggen in cryptomunten als bitcoin.” Nibud raadt aan om, lage rente of niet, altijd een flinke financiële buffer op de spaarrekening te houden.

‘Verbied negatieve rente’

De Consumentenbond gaat verder: die wil dat de regering verbiedt bij bedragen onder de ton negatieve spaarrente te rekenen. Tot nu toe zagen opeenvolgende ministers van Financiën niets in zo’n verbod, zoals in onder meer in België wel geldt.

“Minister Hoekstra heeft beloofd om te kijken naar nadere wetgeving als negatieve rente onder de ton gaat gelden,” zegt een woordvoerder. “Wij leggen dat nu bij hem neer, want die grens is in zicht. Je kunt er maar beter op voorbereid zijn.”

“De minister heeft destijds een klemmend beroep op de banken gedaan om niet onder die 100.000 euro te gaan. Daar hebben ze zich tot nu aan gehouden. Maar een garantie geven ze niet. Ze hebben niet voor niks hun voorwaarden aangepast. Vertrouwt de minister er nu nog op dat die ton stand houdt?”

DNB-topman Knot sluit niet uit dat er stappen moeten volgen, maar vindt het vooralsnog een taak van de banken. “Negatieve spaarrente op bedragen onder de 100.000 euro is een commerciële afweging die banken zelf moeten maken.”

‘Lage rente: grijp nu in op de huizenmarkt’

Vanwege de lage rente op de huizenmarkt is volgens DNB-president Klaas Knot nu het moment om iets te doen aan de hypotheekrenteaftrek voor huiseigenaren. “De crisis raakt huizenbezitters minder dan andere delen van de bevolking,” aldus Knot. “Ook de lage rente stuwt de huizenprijzen op.”

De stijging van de huizenprijzen die het CBS maandag opnieuw constateerde, is volgens Knot geen goed nieuws. “Het vergroot de kloof op de woningmarkt tussen haves en have-nots. Voor wie een huis heeft, is het prachtig. Maar het wordt voor jongeren en werknemers op een flexibel contract steeds moeilijker om toegang te krijgen tot de woningmarkt.”

DNB pleit al langer voor een forse reorganisatie van de koopmarkt, waarbij de belastingvoordelen voor huizenkopers flink worden getemperd. “De fiscale behandeling van eigen woningbezit is erg royaal. Het is fijn dat mensen zo vermogen opbouwen, maar dat is vaak vermogen dat door de belastingbetaler wordt opgebracht. Het is de vraag of dat nodig is.”

Voor er maatregelen worden genomen, moet volgens Knot eerst het huizentekort worden opgelost. “Allereerst moet worden gezorgd voor voldoende woningen. Er moet veel, veel meer worden gebouwd. Daarna kan worden gepraat over de verdeling van die woningen, alhoewel je in alle sectoren van de huizenmarkt nu problemen hebt.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden