Geheime notitie: Hoekstra stapelde fout op fout bij KLM-deal

Bij de aankoop van aandelen Air France–KLM heeft minister van Financiën Wopke Hoekstra de wettelijke informatiepositie van de Tweede Kamer geschonden. Hoewel de CDA-minister tot dusver heeft volgehouden dat hij ‘echt zorgvuldig’ heeft gehandeld, stapelde hij fout op fout.

Minister Wopke Hoekstra en zijn Franse ambtgenoot Bruno Le Maire, die onaangenaam verrast was door de Nederlandse aankoop van aandelen Air France-KLM. Hoekstra moest eerder dit jaar in Parijs uitleg geven. Beeld ANP

Dat blijkt uit een vertrouwelijke parlementaire notitie die in handen is van deze krant. Uit het stuk, dat op 12 maart van dit jaar werd opgesteld door de griffier van de commissie Financiën, worden harde noten gekraakt over het handelen van Hoekstra. Die verraste eind februari door voor bijna 750 miljoen euro een belang van 14 procent in Air France-KLM te kopen.

De minister ging op meerdere punten regelrecht in tegen de manier waarop het kabinet de Kamer daarover hoort te informeren. Uit de notitie blijkt dat de spelregels, vastgelegd in het Reglement van Orde, door Hoekstra met voeten werden getreden.

Slot en grendel

Zo nodigde Hoekstra een door hemzelf geselecteerd groepje Kamerleden uit op zijn ministerie, terwijl hij de voorzitter van de commissie Financiën had moeten vragen om een besloten vergadering bijeen te roepen. Die bijeenkomst had bovendien in de Tweede Kamer moeten plaatsvinden, in aanwezigheid van de griffier, om zodoende de ‘staatsrechtelijke informatiepositie van de Kamer’ te waarborgen. De griffier mocht van Hoekstra niet aanwezig zijn.

Van het besloten overleg zou de griffier vervolgens notulen kunnen hebben opgesteld die achter ‘slot en grendel’ konden worden bewaard, net zoals dat gebeurt bij de commissie die toezicht houdt op de inlichtingendiensten, ook wel bekend als de commissie ‘stiekem’.

Telefoon inleveren

Maar er ging meer mis. De Kamerleden die werden opgetrommeld om naar Financiën te komen moesten een geheimhoudingsverklaring tekenen en hun mobiele telefoon inleveren. Deze maatregelen hadden ‘achterwege kunnen blijven’, omdat Kamerleden al verplicht zijn om informatie die zij in beslotenheid verkrijgen geheim te houden. Het voor eigen gewin benutten van koersgevoelige informatie en het delen daarvan is bovendien al strafbaar. Dat Kamerleden de informatie over de aankoop van de aandelen niet mochten delen met hun eigen fractievoorzitter was eveneens in strijd met de geldende afspraken.

Tekst gaat verder onder de foto.

Minister Hoekstra maakte op 26 februari bekend dat hij een belang van 14 procent in Air France-KLM had genomen. Kamerleden waren een week eerder door hem ingelicht, maar de informatieverstrekking ging niet zoals het hoort. Beeld ANP

Volgens de notitie was er ‘geen precedent’ voor de wijze van informatieverstrekking door Hoekstra, ook al ging het om een ‘aangelegenheid die raakt aan het budgetrecht van de Kamer’. Het parlement moet immers toestemming geven voordat een kabinet uitgaven mag doen.

Protocol

De CDA-bewindsman heeft altijd beweerd dat hij indertijd juridisch advies heeft ingewonnen over de manier waarop hij de Kamer moest informeren. In het debat over de aankoop stelde hij dat zijn optreden in lijn was met een protocol dat was aanbevolen door de parlementaire enquêtecommissie financieel stelsel. Die commissie suggereerde naar aanleiding van de heimelijke overname van ABN Amro een set van werkafspraken. Volgens de notitie is Hoekstra echter ‘op meerdere punten van de bedoelde afspraken afgeweken’.

Het protocol is overigens nooit vastgesteld door de Tweede Kamer. Een groepje Kamerleden is momenteel nog altijd bezig om afspraken met het kabinet te verbeteren. Zij willen niet ingaan op de inhoud van de notitie, maar erkennen dat er betere afspraken nodig zijn.

Klem

Volgens VVD-Kamerlid Roald van der Linde zit de Kamer ‘klem’. “Ik denk echt dat minister Hoekstra naar eer en geweten heeft gehandeld, maar zoals het is gegaan is niet ideaal voor ons. Hij zit met het probleem van de koersgevoeligheid, maar vervolgens kunnen wij ons werk niet doen. Dat is verschrikkelijk onhandig. We moeten echt op zoek naar een fatsoenlijke oplossing voor de toekomst. Het huiswerk ligt bij ons.”

PvdA’er Henk Nijboer oordeelt echter harder. Hij meent dat Hoekstra tot dusver heeft ‘nagelaten om kritisch naar zichzelf te kijken’ en kondigt aan de CDA’er donderdag opnieuw te zullen bevragen tijdens het debat over staatsdeelnemingen. Nijboer: “Hoekstra heeft de informatieverstrekking aan de Kamer aangepakt als een consultant, maar wij zijn geen medezeggenschapsraad. Wij zijn de volksvertegenwoordiging. Hij mag pas geld uitgeven als wij dat goed vinden, in plaats daarvan is hij belabberd met het budgetrecht omgegaan. De minister is echter nogal overtuigd van zijn eigen gelijk.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden