PlusAchtergrond

Gazprom draait gaskraan dicht, gaat onze energienota nu nog verder omhoog?

Het Russische Gazprom heeft de gaskraan deels dichtgedraaid en dus krijgen we minder gas. Volgens minister Rob Jetten (Klimaat) vallen de gevolgen wel mee, maar is dat echt zo? Zes vragen.

David Bremmer
Deel van de pijpleiding die gas vanuit Rusland door Polen transporteert. Beeld REUTERS
Deel van de pijpleiding die gas vanuit Rusland door Polen transporteert.Beeld REUTERS

1. Waarom gaat de gaskraan dicht?

Sinds eind maart eist Rusland dat afnemers van Russisch gas hun leveranties in roebels betalen. GasTerra, Nederlands grootste gasimporteur en voor de helft staatseigendom, weigert dat echter.

Nu heeft Gazprom in reactie op de maandag overeengekomen EU-olieboycot besloten de gaskraan naar ons land vanaf vandaag dicht te draaien. Polen, Bulgarije en Finland ondergingen eerder hetzelfde en waarschijnlijk volgt Denemarken snel. Als gevolg loopt Nederland 2 miljard kubieke meter gas mis die Gazprom tot oktober zou leveren.

2. Is 2 miljard kuub veel gas?

Op papier niet echt: jaarlijks verbruiken we als burgers en bedrijven circa 40 miljard kubieke meter gas, 2 miljard kuub is dus 5 procent van ons totale gebruik. Die weggevallen hoeveelheid is inmiddels door GasTerra ingekocht op de vrije markt. Gazprom blijft bovendien gas leveren aan onder meer Eneco, 120 gemeenten en de helft van de waterschappen. Zij bezitten een langetermijncontract met Duitse dochter Wingas, dat betalingen (nog) niet in roebels eist.

Volgens minister Jetten zullen burgers niet zonder gas komen te zitten en bedrijven waarschijnlijk ook niet. Het gasnoodplan van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat hoeft voorlopig dan ook niet geactiveerd te worden.

3. Waar moet Nederland nu zijn gas vandaan halen?

Extra gas moet in eerste instantie uit de 220 kleinere gasvelden op de Noordzee en op land komen. Volgens Element NL, de vereniging van twaalf bedrijven die naar olie en gas mogen boren, is dat haalbaar. Nu al komt er jaarlijks 14 miljard kuub uit kleine velden, dat kan binnen enkele jaren naar 20 tot 25 miljard kubieke meter.

Op kortere termijn biedt extra liquid natural gas - beter bekend als lng - soelaas. Dat is gas dat elders op de wereld is gewonnen en vervolgens vloeibaar wordt gemaakt, waardoor het in olietankers naar Rotterdam kan worden vervoerd. Tot voor kort was dit gas veel duurder dan normaal gas, maar inmiddels is dat niet meer het geval.

Wel kent lng een andere samenstelling en is het niet geschikt voor onze gasnetten, die geschikt zijn voor Groninger gas. Door 8 procent stikstof bij te mengen kan dit ondervangen worden. In Zuidbroek wordt momenteel een speciale fabriek gebouwd die bijna gereed is.

4. Gaat onze energierekening nóg verder omhoog?

Minister Jetten ontweek deze vraag, maar experts sluiten het niet uit. Voorlopig maakt het dichtdraaien van de gaskraan door Gazprom weinig uit, zegt energieanalist Jilles van den Beukel. “De markt vermoedde dit al, het zit al deels in de huidige gasprijs verdisconteerd.” Tegelijk is het een optelsom. Nederland zal immers niet het laatste land zijn dat geen gas meer krijgt. “Dat zal consequenties hebben voor komende winter. Niet voor niets ligt de gasprijs voor levering komende winter sinds tijden weer hoger dan de spotprijs.”

Veel hangt af van hoe snel de Russen de gasaanvoer verlagen, stelt Van den Beukel. Een beetje geruststellend: “De situatie is ernstiger dan zomer vorig jaar, maar Europa is ook beter voorbereid. Het vullen van de gasopslagen is echt op gang gekomen en de invoer van lng ook. Dat zal doorgaan, want Azië schakelt met de huidige prijzen deels over op kolen.”

5. Betekent het dichtdraaien dat Nederland sneller van het gas af moet?

De energietransitie héél veel versnellen zal niet gaan, zo kampen huishoudens die een warmtepomp willen aanschaffen met lange wachttijden. Alle beetjes helpen echter, het kabinet zet daarom nadrukkelijk in op energiebesparing, zo worden huishoudens aangemoedigd hun temperatuur een of twee graden lager te zetten, korter te douchen en hun woningen te isoleren. In overheidsgebouwen moet ondertussen minder gestookt te worden.

6. Hoe groot is de kans dat er straks toch weer Gronings gas nodig is?

De intentie blijft om de gaswinning in Groningen in 2024 definitief te stoppen, stelde minister Jetten maandag. Tegelijk houdt het kabinet de deur op een kier. Er bestaan wel degelijk scenario's waarin Gronings gas tóch nodig is, bijvoorbeeld bij een nog veel grotere gascrisis. De Mijnraad, een belangrijke regeringsadviseur, stelde recent daarom al dat het kabinet de Groningse gasputten niet definitief moet sluiten en in ieder geval een waakvlammetje moet laten branden. De bodem bevat nog steeds liefst 450 miljard vierkante meter gas, dat als belangrijke verzekeringspolis kan fungeren. Dat weet ook het kabinet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden