Plus

FvD maakt slimme keuzes om geld binnen te halen

Forum voor Democratie groeit als partij, maar ook financieel. Dankzij een strakke campagne van de penningmeester, én met startkapitaal van rijke vrienden in Dubai en Hongkong.

Penningmeester en lijsttrekker voor de Eerste Kamer Henk Otten tijdens een FvD-campagneavond. Beeld Arie Kievit

Noem het 'een vriendendienst', zegt hij. Michiel Visser - nu gevierd en vermogend advocaat in New York - maakte Forum voor Democratie tussen januari en maart van 2017 met enkele muisklikken tienduizend euro rijker. Zijn 'vrienden' Thierry Baudet en diens rechterhand Henk Otten ('we gaan al jaren terug') hadden geld nodig en Visser was niet te beroerd vanuit Dubai, waar hij toen werkte, zijn oude makkers een beetje te steunen.

Forum was destijds immers nog een kleine partij. Een beginnend politiek vehikel, voortgekomen uit de actiegroep rond het Oekraïne-referendum en het geld klotste toen nog niet tegen de plinten. Niet dat Visser nou zo diep begaan was met Forum. Sterker: hij woont al twintig jaar niet meer in Nederland. Spreekt de taal weliswaar nog goed, maar met een duidelijk Amerikaans randje. Visser: "Ze hadden het nodig en wij zijn vrienden. Dat was het."

Met Baudet zat hij in dezelfde universiteitskringetjes, schreef nog een boek met hem over 'conservatieve denkers', maar over de partij wenst hij verder geen commentaar te geven. "Ik wil eigenlijk verder niet toelichten waarom ik het geld gegeven heb."

Voor de wind
Maar de tienduizend euro van Visser destijds, verbleekt bij wat er sindsdien is binnengestroomd. Waar een andere relatief jonge partij als Denk moet sappelen, gaat het Forum voor de wind.

Dat is grotendeels te danken aan de strategie van de partij om zo veel mogelijk leden te werven. Een lidmaatschap levert de partij 25, 50 of 100 euro op, dat mag de aspirant-FvD'er zelf kiezen. In 2017 'betaalden' leden gemiddeld 30 euro voor een partijkaart. Over vorig en dit jaar zijn nog geen openbare cijfers, maar de teller heeft flink doorgetikt. Haalde de partij in 2017 met zo'n 20.000 leden nog 602.900 euro aan 'contributie' op, het ledental zou inmiddels - naar eigen zeggen - boven de 36.000 reiken.

En daarmee is de opbrengst extra gegroeid, want voor ieder lid krijgt de partij 7 euro subsidie van de rijksoverheid. En dat is nog naast de inkomsten die het toch al krijgt van de overheid, namelijk zo'n 315.000 euro omdat in 2017 het Tweede Kamerzetels bemachtigde en een wetenschappelijk bureau in het leven riep, net als een jongerenafdeling. Dat soort politieke nevenclubs zijn voorwaarden voor de flinke rijksinkomsten.

Veel contributies
En dat is geen toeval, vertelt Henk Otten, rechterhand van partijleider Thierry Baudet. Otten maakt geen geheim van zijn strategie. Al bij de oprichting van Forum voor Democratie is hij de andere partijen gaan 'benchmarken', als het gaat om hun 'financiële performance', zoals Otten dat noemt. Waar geven ze hun geld aan uit? En: waar halen ze hun inkomsten vandaan? "Ik heb hier bestanden vol met spreadsheets," zegt de penningmeester van de partij.

Wat Otten bovenal treft is dat de pot aan subsidie die verdeeld wordt over de partijen voor een deel een vast bedrag is, maar verder afhankelijk is van het aantal Kamerzetels én het aantal leden. "Wat betreft de leden is het een zero-sum game, als die term je iets zegt. Het is één pot, één pizza. En je pizzapunt wordt groter bij een hoger ledenaantal. Bovendien gaat wat wij krijgen, ten koste van de gevestigde politieke partijen. Dus voor FVD snijdt het mes aan twee kanten. De kartelpartijen ontvangen minder geld en FVD meer. Een hele gezonde dynamiek voor ons."

Dat de partij voor het grootste deel, ruim 75 procent van alle inkomsten zelfs, leunt op donaties en contributies is volgens Otten 'heel gezond'. "Subsidie is maar een deel. We hebben met een crowd-funding al veel opgehaald, maar dat gaan we nog veel groter aanpakken."

Aan donaties kwam inderdaad de laatste tijd nog eens zo'n 426.000 binnen, veelal kleine bedragen door een crowdfunding-actie in de aanloop naar de Statenverkiezingen. Dus de jaarrekening van 2018, die in juni zal verschijnen, kan de partij vrolijk stemmen.

De rechterhand van Baudet roemt de 'zakelijke organisatie' bij Forum voor Democratie. Als advocaat en 'dealmaker' van onder meer Lehman Brothers, heeft hij de partij ook 'lean-and-mean' gehouden, zoals Otten zegt. Hij roemt de 'kleine overhead' in het partijbestuur en dat het zich vooral richt op groei van het ledenbestand. "Schrijf maar op: aan het einde van het jaar komen we boven de 45.000 leden uit en zijn we de nummer één ledenpartij van Nederland. Dan zouden we het CDA voorbijgaan als grootste."

Bij Forum zag men de 'fout' die Geert Wilders maakte door bijvoorbeeld geen leden toe te staan. Daarmee loopt die partij al jaren miljoenen aan subsidie mis. Otten maakte daarom tempo met de starten van een wetenschappelijk bureau en een jongerenafdeling om de rijksinkomsten te maximeren. "Je kunt veel vinden van Henks autoritaire manier van leidinggeven. Maar hier werkte het om de kas zo snel mogelijk maximaal te spekken," zegt een ingewijde.

Niet dat die geldstroom de partij gelijk tot de rijkste maakt. Ter vergelijking: Forum maakte al het ingekomen geld goeddeels op. Er kwam in 2017 zo'n 1,2 miljoen euro binnen, maar er ging ook 1,1 miljoen op. Partijen als de SP, VVD, D66 en CDA hebben nog miljoenen in kas over. Vooral de SP, omdat hun politici hun salaris via afdracht goeddeels aan de partij teruggeven, heeft nog altijd 11,5 miljoen aan eigen vermogen.

Grotere donateurs
Toch stoomt Forum qua slagkracht op richting de top. Uit recent onderzoek door bureau Nielsen bleek bijvoorbeeld dat Forum na VVD en D66 het meest spendeerde aan advertenties in aanloop naar de Statenverkiezingen.

Otten ziet daarbij ook dat de VVD nog altijd een veelvoud binnenkrijgt van rijkere donateurs: de partij van Mark Rutte haalde in 2017 zo'n 580.000 euro op. "We willen ook grotere donateurs benaderen," voorspelt Otten dan ook. "Van de lucht kunnen we geen campagne voeren."

Onbeantwoord
Al heeft het dus - net als de VVD - al wel wat rijke ondernemers aan zich gebonden. Naast advocaat en 'vriend' Visser, stortte ook ene M. Ruijs uit Hongkong 25.000 euro in de kas. Volgens een FvD'er gaat het om een Nederlandse topmanager van een groot private-equityfirma aldaar. Maar daarover wil Forum 'met oog op de privacy' niet veel meer over kwijt. Otten weerspreekt dat het een zakenpartner is uit zijn tijd in Hongkong. "Ik had nog nooit van de beste man gehoord."

Mails en telefoontjes naar het bedrijf blijven onbeantwoord, maar dat is niet ongewoon. "Het is onze politiek niet met de pers te praten," liet het bedrijf ooit weten.

Lees ook: privacywaakhond wil opheldering over meldpunt FvD

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden