PlusKlapstoel

Fotograaf William Rutten: ‘De Ruttenstijl? Die heb ik niet. Ben ik te commercieel voor’

William Rutten: ‘Ik vind mezelf geen kunstenaar. Ik schiet een portret. Dat probeer ik op een zo mooi mogelijke manier te doen, zodat de geportretteerden er blij mee zijn.’ Beeld Harmen de Jong
William Rutten: ‘Ik vind mezelf geen kunstenaar. Ik schiet een portret. Dat probeer ik op een zo mooi mogelijke manier te doen, zodat de geportretteerden er blij mee zijn.’Beeld Harmen de Jong

Op de Klapstoel: William Rutten (1970) is fotograaf en jurylid van tv-programma Het perfecte plaatje. Een interview aan de hand van steekwoorden over Gordon, de limousines van 2 Unlimited en die ene foto van U2 die hij niet had willen maken.

Stefan Raatgever

Nijmegen

“Weet ik weinig meer van. We zijn op mijn derde verhuisd naar Leersum. Mijn vader werkte als cameraman, mijn moeder was huisvrouw, maar beheerde ook de boekhouding van het bedrijf en deed soms het geluid. Daarmee hielp ik als kind ook wel eens mee.”

“M’n vader, een workaholic, werkte voor allerlei programma’s. Van Showroom tot Brandpunt en het NOS Journaal. Zo herinner ik me nog hoe we een keer bij Joop den Uyl thuis een interview opnamen.”

“Hoewel ik in die tijd al gefascineerd was door foto’s van artiesten in tijdschriften en ervan droomde die zelf te maken, wilde mijn vader graag dat ik hem zou opvolgen. Ik was een pleaser en ging daarin mee. Het werk bezorgde hem last aan zijn rug, hij begon zijn eigen montagestudio. Die opende hij in 1986. Een week na de opening viel hij achter het stuur van zijn auto in slaap, raakte van de weg en was dodelijk gewond.”

“Toen mijn schoonzus me van school haalde na het bericht over het ongeluk zei ik: ‘Ik ga nooit meer iets doen wat ik niet leuk vind.’ Ik wilde nooit meer terug naar school én zou geen cameraman worden.”

Henk & Henk

“Van Het Goede Doel. De twee mannen aan wie ik het begin van mijn loopbaan te danken heb. Mijn vader had me altijd gewaarschuwd dat er in de fotografie geen droog brood was te verdienen. En daarbij: de artiestenwereld die ik zo magisch vond was voor mij als jochie uit Leersum heel ver weg.”

“Toch nam ik vijf dagen na mijn vaders dood de trein naar Odijk, waar Het Goede Doel optrad. Ik fotografeerde het concert en sprak de mannen na afloop backstage. Ze vroegen of ik een dag later weer wilde komen. Ze vonden het wel leuk, zo’n ventje van 16 jaar met grote ambities. Al snel mocht ik mee op tournee.”

“Henk en Henk adopteerden me bijna als een zoon. Bij Henk Westbroek mocht ik thuis logeren en die twee legden ook contact met Hitkrant. Op die manier kreeg ik al snel een contractje aangeboden. Maar van mijn moeder moest ik terug naar school. Henk Westbroek heeft toen mijn moeder gebeld: ‘Ria, deze kans moet je hem gunnen.’ Ik heb nooit meer een klaslokaal van binnen gezien.”

Countdown

“Ik was er aanvankelijk de gedoogde, maar illegale huisfotograaf. Artiesten wilden namelijk toen al vaak niet op de foto. Toch mocht ik, en daar ben ik Countdown nog steeds dankbaar voor, elke opnamedag naar binnen. Zo werd ik gedwongen inventief te zijn. Ik fotografeerde de optredens stiekem vanaf het balkon, bijna als een paparazzo. Zo maakte ik foto’s van Paul McCartney of David Bowie, die de officiële huisfotograaf niet had omdat hij zich aan de regels moest houden.”

“Al snel raakte ik steeds bedrevener in het leggen van contact met artiesten of managers. Een aanvankelijke ‘nee’ werd uiteindelijk toch vaak een ‘ja’. Dat moet je behoedzaam aanpakken, je moet nooit als een botte lul maar gewoon beginnen te fotograferen.”

“Ik kan me Bryan Adams nog herinneren. In de kantine raakten we aan de praat over mijn nieuwe fototoestel. Hij is zelf ook enthousiast fotograaf en vroeg waarom ik hem niet gebruikte. ‘Omdat het van je manager niet mag,’ antwoordde ik. Toen was het ineens snel geregeld.”

2 Unlimited

“De mooiste tijd van m’n leven. Moet je je voorstellen dat je op 21ste in een vliegtuig stapt en vier jaar achter elkaar bijna non-stop de wereld rondvliegt. Anita en Ray waren als 2 Unlimited in de jaren negentig de grootste danceact van de wereld. Ik werd hun huisfotograaf. Alles ging businessclass, we sliepen in de mooiste hotels en werden gereden in limousines.”

“Het was zó’n avontuur. Als ik eraan denk krijg ik nog steeds kippenvel. Nog steeds jammer dat ik er niet bewuster van heb genoten. Maar ik heb wel enorm veel geleerd over de muziekindustrie. Daar heb ik mijn leven lang voordeel van gehad. Helaas liepen de spanningen tussen Anita en Ray steeds verder op. Ik kwam tussen twee vuren te zitten. Anita en Ray waren me allebei even lief en ik besloot eruit te stappen. Niet lang daarna viel de band ook uit elkaar.”

Nance

“Die ontmoette ik ook in die tijd. Ze was zangeres van Twenty 4 Seven, een groep die toen ook veel succes had. Toen ik met 2 Unlimited in Japan was, sloeg de vonk met Nance over. Ik had haar al eens gefotografeerd en vond haar toen een bloedirritant mens. Maar aan de hotelbar, waar de jongens van The Prodigy trouwens ook bij waren, draaide dat beeld compleet om.”

“Vijf jaar zijn we getrouwd geweest. In die tijd hebben we Nance’ solocarrière ook nog op poten gezet, want ook bij Twenty 4 Seven was ruzie ontstaan. Samen schreven we de liedjes, waarvan er twee nog de top 10 haalden ook. Nog steeds krijgen we er jaarlijks een royaltyafrekening van. Toch meestal zo’n 4 cent. Daar moeten we dan verschrikkelijk om lachen.”

De Ruttenstijl

“Die heb ik dus niet. Ben ik, denk ik, gewoon te commercieel voor. Ik sta in dienst van mijn klant, zo eenvoudig is het. Toen ik begon wilde ik graag mijn eigen studio, de beste apparatuur en later mijn kinderen goed te eten geven. Ik dacht altijd: als je een stijl ontwikkelt en die raakt uit de mode, zit het er heel snel voor je op.”

“Ik vind mezelf geen kunstenaar. Ik schiet een portret. Dat probeer ik op een zo mooi mogelijke manier te doen, zodat de geportretteerden er blij mee zijn. Ik kan niet bepalen wanneer zij vinden dat ze er mooi opstaan. Aan fotowedstrijden doe ik nooit mee. Ik heb geen behoefte de beste te zijn. Mijn mooiste beloning is dat ik al 35 jaar lang geen dag zonder werk heb gezeten.”

Het perfecte plaatje

“We zijn nu bezig aan een speciale serie vanuit Argentinië. Later dit jaar volgt nog een regulier seizoen, het achtste. Het is een hit, ja. Zo’n succes had niemand verwacht van een fotografiewedstrijd op tv. De reden? Wie is er tegenwoordig niet bezig met fotografie? Iedereen heeft met zijn telefoon 24 uur per dag een camera op zak. Je denkt tijdens het kijken toch: o, dat kan ik zelf ook weleens proberen. En je ziet BN’ers eens van een andere kant. Ze vergeten de tv-camera’s helemaal.”

BN’er

“Zo zie ik mezelf niet. Ik ben gewoon fotograaf. En jurylid bij een tv-programmaatje. Ik weet nog dat ik bij RTL ging werken. Op een seizoenspresentatie zei een bekende presentator tegen mij: ‘Ja William, nu ben je een van ons.’ Ik zei meteen: ‘O, dat vind ik heel eng.’ Ik vond het een heel foute opmerking. Alsof er een groepje is dat boven de rest staat. Zo heb ik dat nooit ervaren en zal ik dat ook nooit doen.”

“Bekend zijn werkt precies zoals je vooraf denkt. Als je wil eten in een restaurant dat eigenlijk vol zit, is er door je naam te noemen vaak toch nog wel plek. Aan de andere kant spreken mensen je ineens aan in de supermarkt of bij het tankstation. Laatst stond ik met mijn zoontje op de kermis toen een vrouw me zomaar van dichtbij begon te filmen. Of ik sta met mijn collega’s in de zaal klaar om een popconcert te fotograferen en word gevraagd om een selfie. Ik vond dat heel gênant ten opzichte van mijn collega’s, maar inmiddels maak ik er een grapje van en betrek hen erbij.”

Gordon

“Aan hem heb ik de ontmoeting met mijn vrouw te danken, in 2005. We gingen in die tijd vaak stappen. Die avond belde hij last minute. Ik had eigenlijk geen zin, maar liet me overhalen. Gelukkig, want eenmaal binnen in discotheek Musk in Hilversum keek ik al binnen vijf minuten in de ogen van een meisje van wie ik meteen dacht: dit is haar. Voor Sarah duurde het wat langer trouwens, maar ze is nu de moeder van onze zoons.”

“Gordon is me dierbaar. Hij heeft een grote bek, kan heel lastig zijn, maar is soms ook een van de liefste personen van de wereld. We hebben ook ruzies gehad, ja. De ergste was nadat ik hem had gefotografeerd als Lady Diana, compleet met kroontje. Dat ding zag Gerard Joling een tijdje later liggen in mijn studio. Hij zette het op zijn hoofd en die foto werd gepubliceerd.”

“Woedend, was Gordon. Want in die tijd waren Gerard en hij weer eens water en vuur. Het duurde een paar jaar voor we weer on speaking terms waren. Hij woont nu in Dubai. Ik hoop dat hij daar het geluk vindt waar hij al zo lang naar zoekt.”

Focus

“Mijn eerste theatervoorstelling. Toen ik werd gepolst, reageerde ik meteen: ‘Een fotograaf die over zijn werk vertelt in een theaterzaal? Daar zit toch helemaal niemand op te wachten?’ Maar de belangstelling bleek zo groot dat we na een eerste reeks na de zomer in reprise gaan. In Focus vertel ik het verhaal van de jongen die op zijn twaalfde een camera van zijn moeder krijgt. Ik had geen idee of ik het zou kunnen, zo’n voorstelling dragen, maar het leek me leuk, dus waarom niet proberen? Ik ben van plan een tweede programma te maken met de verhalen uit mijn studio in ’s-Graveland die ik aan het einde van het jaar na 32 jaar ga verlaten.”

U2

“Ik moest en zou die band een keer portretteren. Als kind was ik groot fan. Een vriend regelde voor me dat er in Los Angeles vijf minuten tijd zou zijn. Ik ben er speciaal voor afgereisd. Voor ik vertrok nam ik afscheid van mijn moeder, die heel ziek was. We maakten grapjes: ‘Je gaat toch niet dood als ik weg ben, hè?’ Nee hoor, ik kon gerust gaan.”

“De shoot ging prima. Heel kort, maar ik had ze. Vlak daarna kreeg ik een berichtje van mijn broer. Mijn moeder was een paar minuten eerder overleden. Ik kan die foto van U2 niet meer zien zonder aan haar te denken. Ze gunde het me, maar ik heb spijt dat ik ben gegaan.”

“Was ik te egoïstisch geweest? Een eyeopener. Nu heb ik bijvoorbeeld Barack Obama op 1 op mijn wensenlijstje staan. Maar één ding weet ik zeker: mocht ik ooit een afspraak krijgen en er is hier in huis iemand ziek, dan ga ik niet.”

Het perfecte plaatje. Woensdag 20.30 uur, RTL 4. De tentoonstelling Icons - 35 jaar William Rutten opent op zaterdag 25 juni in Museum Hilversum.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden