PlusAchtergrond

Formatie in impasse: wel rollende ogen, geen vorderingen

De hoofdrolspelers in de formatie hingen het hele weekend met elkaar aan de telefoon, precies zoals informateur Mariëtte Hamer had gevraagd. Maar tot een doorbraak kwam het niet.

Mariëtte Hamer staat de pers te woord. Hamer werd door de Kamer aangewezen om het vastgelopen formatieproces uit het slop te trekken, maar tot dusver is ze daar nog niet in geslaagd.  Beeld ANP
Mariëtte Hamer staat de pers te woord. Hamer werd door de Kamer aangewezen om het vastgelopen formatieproces uit het slop te trekken, maar tot dusver is ze daar nog niet in geslaagd.Beeld ANP

De hoofdrolspelers in de formatie hingen het hele weekend met elkaar aan de telefoon, precies zoals informateur Mariëtte Hamer had gevraagd. Maar tot een doorbraak kwam het niet.

Een tien voor vlijt, een onvoldoende voor het resultaat. De impasse die informateur Mariëtte Hamer vrijdag constateerde, is nog altijd niet opgelost. Telefoons stonden het hele weekend roodgloeiend, maar enige beweging in het formatieproces viel gisteren nog niet te ontwaren. “Het huiswerk is gedaan, maar ik weet niet of de meester tevreden is,” temperde een betrokkene de verwachtingen.

Vandaag komen de fractieleiders van VVD, PvdA, GroenLinks, ChristenUnie en CDA één voor één bij Hamer langs om verslag uit te brengen. D66-leider Sigrid Kaag zit in het buitenland en schuift online aan.

Het zestal had van Hamer de opdracht gekregen om dit weekend tot een ‘doorbraak’ te komen over de vraag welke partijen met elkaar verder willen verkennen. Ze gaf drie suggesties mee: 1: VVD’er Mark Rutte schrijft als leider van de grootste partij een ‘proeve’ van een regeerakkoord, waarna andere partijen kunnen aansluiten. 2: Rutte doet dit niet alleen, maar samen met Kaag. Of 3: alle zes partijen gaan met elkaar onderhandelen, waarna een partij nog zou kunnen afvallen.

Het probleem blijft echter: elk van die opties stuit op (te) grote bezwaren bij één of meer partijen.

Dat Rutte in zijn eentje gaat zitten schrijven wordt door sommige partijen prematuur geacht: er is immers nog geen echt serieuze poging tot coalitievorming gedaan. Dat het duo Rutte/Kaag het voortouw neemt, zou slechts tot resultaat hebben dat het CDA van tafel wordt gejaagd. En de optie van onderhandelen met zijn zessen stuit op een blokkade van het CDA, gesteund door VVD. Zij willen niet in een coalitie waaraan zowel PvdA als GroenLinks deelnemen.

CDA-leider Wopke Hoekstra zette zijn stellingname in het kringgesprek op vrijdag nog wat kracht bij. Volgens partijen somde hij daar een lijst op met coalitiepartners die voor het CDA ‘onbespreekbaar’ zijn: Forum, PVV én een combinatie van PvdA en GroenLinks. Dit leidde tot rollende ogen bij de progressieve partijen. Zij vinden het ongehoord dat het CDA hen ‘op één hoop gooit’, ‘zonder onderbouwing’. Bij het CDA wordt beweerd dat het zo niet is gezegd.

Klein kind

Door Hoekstra weg te zetten als een ‘klein kind dat alleen maar nee kan zeggen’, komt de schijnwerper vanzelf op Rutte te staan. Andere partijen verwijten hem dat hij zich wel heel makkelijk verschuilt achter de bokkige Hoekstra. Dat de VVD niet zonder het CDA wil regeren, maar niet accepteert dat PvdA en GroenLinks elkaar óók vasthouden, wordt niet geloofwaardig geacht. Rutte moet de regie nemen, klinkt het. De VVD vindt dat een doorzichtige poging om de partij ‘alles te laten inleveren’. Dat is Rutte niet van plan.

De progressieve partijen vermoeden dat de premier het eigenlijk wel best vindt zoals het nu gaat: het demissionaire kabinet van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie – Ruttes ‘voorkeursvariant’ – werkt gestaag door, en niet alleen op het terrein van corona. In de begroting die op Prinsjesdag wordt gepresenteerd, zal toch meer beleid staan dan van een gaande regeringsploeg mag worden verwacht. Zo bereidt het kabinet maatregelen voor die het klimaat vooruit moeten helpen en de stikstofdepositie verminderen. Door op deze voet ‘door te boemelen’ zou Rutte erop hopen dat de ChristenUnie uiteindelijk toch te porren zal zijn om de huidige coalitie voort te zetten.

Het is een scenario dat vooral D66 met lede ogen aanziet. Kaag won bij de verkiezingen vijf zetels met een ambitieuze progressieve agenda, die bij voortzetting van de huidige coalitie moeilijker haalbaar is.

Zo voelt ook Kaag dat de druk wordt opgevoerd. En lijkt een snelle kabinetsvorming nog zeer ver weg.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden