Plus

FNV-onderhandelaar verdedigt pensioenakkoord: ‘Een grote buit’

Na de presentatie van het pensioen­akkoord is van rust nog geen sprake bij Tuur Elzinga, de FNV-vicevoorzitter en tevens hoofdonderhandelaar pensioenen. Hij weet dat het laatste fluitsignaal nog niet geklonken heeft. Tel daar de (felle) kritiek uit eigen gelederen bij op en het zal duidelijk zijn dat Elzinga (49) nog één keer alles uit de kast moet halen.

Eind mei voerden staakten leden van de FNV en andere bonden voor een beter pensioen en een aanvaardbare pensioenleeftijd. Beeld BSR Agency

Recent staakte de FNV nog om de AOW-leeftijd te bevriezen op 66 jaar. Dat is niet helemaal gelukt. Snapt u de teleurstelling bij de leden?

“Zeker, die voel ik zelf ook. Maar het is geen mislukking. Ik heb de laatste jaren tot mijn laatste snik gevochten voor dit akkoord. En dit is het maximaal haalbare. We hebben echt gigantisch veel binnengesleept. Dit is het beste akkoord dat we ooit gesloten hebben.”

Grote woorden, maar de verhoging van de AOW-leeftijd gaat toch gewoon door?

“Voor de korte termijn is de AOW-leeftijd bevroren. Daar profiteren oudere werknemers van. Iedereen van 60 jaar en ouder kan wat eerder stoppen. Daarnaast is de koppeling tussen levensverwachting en AOW-leeftijd veel minder steil geworden. Daar profiteren jongeren van. Zij kunnen straks jaren eerder met pensioen dan het geval is onder de huidige regels. Er ligt nu een harde afspraak over de koppeling van de AOW-leeftijd aan de levensverwachting. Dat is veel beter dan wat het kabinet vorig jaar bood. Toen wilden ze alleen maar kijken naar een minder snelle verhoging van de AOW-leeftijd. Maar een concreet bod lag er niet. Nu zijn er miljarden vrijgemaakt om de leeftijd minder snel te laten stijgen.”

“We gaan ook kijken of mensen na 45 jaar kunnen stoppen. Dat is heel belangrijk voor mensen die op jongere leeftijd zijn begonnen met werken. We hebben echt een enorme buit binnengehaald met eerder stoppen met werken.”

In hoeverre profiteren mensen met zware beroe­pen hiervan, die moeten toch ook steeds langer doorwerken?

“Zij kunnen ook eerder stoppen dan onder de huidige regels. Ze mogen straks drie jaar voor hun pensioen stoppen. Die maatregel moet nog wel worden uitgewerkt. De komende tijd gaan we in cao’s afspraken maken om daar concrete afspraken over te maken. Ik denk dat we heel mooie dingen kunnen regelen.”

Mooi, maar eerder stoppen met werken is toch veel te duur voor veel mensen omdat ze te weinig verdienen?

“Een probleem is het zogenoemde AOW-gat. Als je drie jaar eerder stopt, duurt het nog drie jaar voordat je AOW krijgt. Veel mensen met een zwaar beroep hebben maar een klein aanvullend pensioen. Als ze daar het AOW-gat uit moeten betalen, houden ze geen pensioen meer over. Afgesproken is dat werkgevers drie jaar lang dat AOW-gat mogen vullen. Daarover kunnen we nu afspraken gaan maken. Zelf moeten de werknemers een klein deel van hun pensioen naar voren halen als aanvulling. We hebben afgesproken dat het makkelijker wordt daar extra voor te sparen. Zo mogen mensen daar straks verlofdagen voor gebruiken en bijvoorbeeld toeslagen voor onregelmatig werk. Zo kunnen ze een extra spaarpotje opbouwen.”

Dat spaarpotje vullen duurt jaren. Daar hebben de mensen nu toch niks aan?

“Voor de korte termijn is er nog een potje met 800 miljoen euro beschikbaar voor werk­nemers en mkb’ers die het geld niet hebben. Een werkgever van een klein bedrijf heeft ook niet direct het geld om drie jaar lang het AOW-gat te vullen. Daar is dat potje voor. Voor de rest moeten er in de sectoren afspraken gemaakt worden om de regeling in te vullen.”

Is het probleem met de zware beroepen nu ­opgelost?

“We hebben heel veel bereikt. Dat was voor ons ook een voorwaarde. Bij het vorige pensioen­akkoord was beloofd dat er iets voor zware beroe­pen geregeld zou worden en dat gebeurde uiteindelijk niet. Dat heeft tot groot wantrouwen onder onze leden geleid. Dat moest hersteld worden.”

Mensen hoeven minder lang door te werken. Maar krijgen ze ook een beter pensioen?

“De enige zekerheid die je met het huidige pensioen hebt, is dat je koopkracht achteruitgaat. Dat was de laatste negen jaar al zo en zal waarschijnlijk ook de komende jaren zo blijven. Bovendien dreigen volgend jaar kortingen op miljoenen pensioenen. Met het nieuwe contract is de uitkering minder zeker, maar mogen de pensioenen wel sneller stijgen dan onder de huidige regels. De kans op kortingen verdwijnt niet, maar wordt wel kleiner. Ook de eventuele kortingen zullen lager worden dan onder de huidige regels.”

De nieuwe regels pakken toch juist ongunstig uit voor veertigers en vijftigers?

“Nu gaat een deel van de pensioenpremie van jongeren naar de pensioenen van oudere werknemers. Dat is straks niet meer. Dat kan in ongunstige gevallen 5 tot 10 procent minder pensioen voor oudere werknemers betekenen. Jongeren gaan er fors op vooruit, zij krijgen veel meer pensioen voor dezelfde premie. Het is ­logisch dat een deel van dat voordeel gebruikt wordt om ouderen te compenseren.”

Een hoger pensioen, eerder stoppen voor zware beroepen en iedereen hoeft minder lang door te werken. Waarom is er dan toch nog ­zoveel kritiek?

“We hebben natuurlijk niet alles binnen­gehaald. Dus ik snap de teleurstelling wel bij mensen die zeggen: ‘Daar hebben we geen actie voor gevoerd.’ Maar dit is echt het maximaal haalbare. En als we nee zeggen, hebben we hele­maal niks.”

De acties waren al succesvol zei u. Dan kun je met meer acties misschien toch nog meer berei­ken?

“Zelfs al gaan we nu gigantisch staken, dan houden we de verhoging van de AOW-leeftijd niet tegen. En de kortingen op de pensioenen. En met de huidige coalitie van regeringspartijen en PvdA en GroenLinks kunnen geen nieuwe afspraken worden gemaakt. Dat betekent dat er pas na de verkiezingen weer kan worden onderhandeld. Dan ligt de AOW-leeftijd al op 67 jaar en drie maanden. Met het nieuwe pensioenakkoord is dat pas over tien jaar.”

Dus u gaat niet terug naar de onderhandelingstafel?

“Ik heb tot mijn laatste snik gevochten voor dit akkoord. Meer kan ik er niet uithalen. Als de ­leden het niet genoeg vinden dan moeten ze dus een ander vinden die opnieuw gaat onderhandelen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden