Fiod wil samenwerken met Dubai in jacht op witwassers

In de jacht op crimineel geld wil de Fiod nauwer samenwerken met financiële centra als Dubai, Singapore en Hong Kong. Met Dubai, waar topcrimineel Ridouan Taghi onlangs werd gearresteerd, onderhandelt Nederland over een verdrag over de uitwisseling van justitiële gegevens.

De FIOD ziet regelmatig witwasconstructies via financiële centra als Dubai verlopenBeeld Getty Images

De Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (Fiod) ziet regelmatig witwasconstructies via deze exotische oorden verlopen. “Het zijn financiële centra waar veel geld door stroomt. We zien dat daar ook crimineel geld wordt witgewassen,” zegt Fiod-directeur Hans van der Vlist. “Dubai, Singapore en Hong Kong staan niet voor niets op ons lijstje.”

Dubai, de miljoenenstad in de Verenigde Arabische Emiraten waar de onlangs gearresteerde topcrimineel Ridouan Taghi zich schuilhield, staat bekend als een investeringsoord voor criminelen. 
De ministeries van Buitenlandse Zaken en Justitie en Veiligheid onderhandelen met Dubai over een bilateraal verdrag voor de uitwisseling van justitiële gegevens. Zo’n verdrag moet het makkelijker maken om gegevens van bankrekeningen van verdachten in te zien of informatie op te vragen over daar gevestigde personen en bedrijven.

De FIOD, die zich met 1500 medewerkers richt op financiële en economische fraude, brengt vandaag zijn jaarcijfers naar buiten. 

De FIOD laat vaker de snelle successen liggen om nieuwe fenomenen in de financiële misdaad te onderzoeken. Zo legde ze dit jaar witwasnetwerken bloot in de autobranche en de wereld van aardappelen en uien.

Incidenten. Ze maken nog altijd 60 procent uit van het onderzoekswerk van de Fiod, waarbij op basis van signalen wordt gerechercheerd. “Het is verleidelijk om alleen incidenten te onderzoeken,” zegt Van der Vlist. Toch wil hij dat zijn medewerkers minder vaak voor het snelle succes gaan.

Vragen zijn dan bijvoorbeeld: hoe gaan witwassers exact te werk? In welke branches zijn ze actief? “We willen meer inzicht krijgen in de gereedschapskist van witwassers. Uiteindelijk denken we daar meer mee te bereiken dan alleen incidenten te onderzoeken. Dat laatste vergelijk ik met onkruid wieden. Je haalt het weg, maar het onkruid groeit harder terug.”

Een van die fenomenen waar de Fiod het afgelopen jaar grip op heeft gekregen is het zogenoemde trade based money laundering. Criminelen stappen in branches waar het gebruikelijk is om met contant geld te werken. Onder andere met drugsgeld kopen ze goederen. Zodra ze die hebben verkocht, staat er ‘wit’ geld op hun bankrekening.

Zo viel de Fiod vorig jaar binnen bij vier Nederlandse autobedrijven die tweedehands leaseauto’s exporteerden naar Duitsland. Dat was een vermoedelijke dekmantel om misdaadgeld wit te wassen. Hetzelfde principe lijkt op te gaan in de aardappel- en de uienbranche. In de afgelopen vijf jaar bleken handelaren in deze groenten voor liefst 150 miljoen euro aan contant geld te hebben aangenomen. Er loopt nog onderzoek in welke andere branches contant misdaadgeld wordt gepompt.

Bitcoin

Criminelen maken steeds meer gebruik van buitenlandse routes om hun misdaadgeld te verhullen. Ook steken ze hun geld in elektronische cryptovaluta, zoals de Bitcoin. Toch vindt Van der Vlist dat de opsporingsdiensten terrein aan het winnen zijn. “Ook wij maken steeds meer gebruik van techniek, zoals big data-analyse. Dat helpt enorm. En je ziet dat de wereld transparanter wordt. Landen zijn vaker bereid informatie te delen. Er blijft steeds minder geheim.”

Ook heeft de Fiod-directeur hoge verwachtingen van de samenwerking met Nederlandse banken binnen het zogeheten Financieel Expertise Centrum. Dat klinkt op zich vreemd, omdat na een onderzoek van de Fiod de ING vorig jaar een boete moest betalen van 775 miljoen euro. Tegen ABN Amro loopt nu nog een onderzoek of de bank nalatig is geweest in het toezicht op witwassen.

Potentie

Toch is de Fiod niet uit op het uitdelen van zoveel mogelijk boetes aan banken, zegt Van der Vlist. “Uiteindelijk willen we dat iedereen zijn rol in de witwasbestrijding zo goed mogelijk uitoefent. Ik zie verandering bij de banken. Ze investeren meer in toezicht. En we hebben afgesproken meer samen te werken. We delen meer informatie en kennis, bijvoorbeeld over misdaadfenomenen of analyses.”

Om de samenwerking letterlijk vorm te geven, werkt de overheid met banken aan een centrum tegen witwasbestrijding. Waarschijnlijk ergens aan de Amsterdamse Zuidas zullen dit jaar in één pand medewerkers van de Fiod, de Financial Intelligence Unit, politie, Openbaar Ministerie én banken gaan samenwerken om crimineel geld op te sporen. Van der Vlist ziet het nu al zitten. “We werken al samen, maar de potentie is nog enorm.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden