Plus

Fiod: juwelier, weiger fout geld bij verkoop Rolex

Verkopers van exclusieve horloges moeten zich beter wapenen tegen fout geld. Dat vinden de Fiod en de politie, die hun zorg uiten over criminelen die met misdaadgeld Rolexen en Patek Philippes inkopen. Onlangs is een horlogeverkoper gearresteerd wegens witwassen.

Bij twijfel over de herkomst van geld moeten geautoriseerde dealers van luxemerken als Rolex meteen een Melding Ongebruikelijke Transactie doen, zegt de Fiod.  Beeld Hollandse Hoogte / EPA
Bij twijfel over de herkomst van geld moeten geautoriseerde dealers van luxemerken als Rolex meteen een Melding Ongebruikelijke Transactie doen, zegt de Fiod.Beeld Hollandse Hoogte / EPA

De Fiod (fiscale inlichtingen- en opsporingsdienst) en politie voeren gesprekken met juwelierszaken die de geautoriseerde verkooppunten zijn van dure horlogemerken als Rolex, Patek Philippe, Audemars Piguet en Richard Mille. Ze wijzen op trucs die criminelen gebruiken om aan exclusieve horloges te komen. Zo gebruiken criminelen vaak tussenpersonen die met hun bankpas afrekenen, maar staan ze wel zelf aan de balie om het horloge voor hún pols op maat te maken.

“Als iemand in de winkel staat die te veel vragen oproept, kun je die beter de deur wijzen,” zegt Fiod-directeur Thomas Bosch. “Een juwelier moet het onderscheid zien tussen een grootvader die zijn kleinkind een horloge cadeau doet en een foute tussenhandelaar die een peperduur horloge voor een drugsdealer koopt.” Als een juwelier wetenschap heeft van een strafbare transactie, is het bedrijf medeverantwoordelijk. Onlangs is een horlogeverkoper gearresteerd op verdenking van witwassen en valsheid in geschrifte.

500 eurobiljet

De juweliersbranche heeft er alle baat bij om criminelen buiten de deur te houden, stelt de Fiod-directeur. “Het zou zonde zijn als een prachtig horlogemerk afzakt naar het imago van het 500 eurobiljet: crimineel tot het tegendeel is bewezen.”

Peperdure horloges van merken als Rolex, Patek Philippe of Audemars Piguet duiken in vrijwel elk opsporingsonderzoek op:. Soms nog nieuw in de doos, verstopt in de meterkast of achter een plint. In beslag genomen merkhorloges hebben al gauw een waarde van een paar duizend euro. “Maar soms spreek je over tonnen of zelfs miljoenen,” zegt een Fiod-rechercheur die anoniem wil blijven.

De waarde van merkhorloges is de afgelopen jaren geëxplodeerd. In criminele kringen is er een run op bepaalde modellen, ziet de Fiod. Er wordt gerust de dubbele prijs betaald om een gewild model om de pols te hebben. Exclusieve horloges gelden als statussymbool, zegt de rechercheur: “Aan het horloge kun je aflezen hoe hoog iemand op de criminele ladder staat. Ze maken elkaar er helemaal gek mee.”

Om nieuwe horloges te kopen, zijn criminelen genoodzaakt aan te kloppen bij gerenommeerde juwelierszaken. De import van Rolex, Patek Philippe en Audemars Piguet is voorbehouden aan zogeheten authorised dealers. Met tienduizenden euro’s aan cash binnenkomen valt te veel op, legt de Fiod-rechercheur uit, daarom wordt een tussenpersoon ingeschakeld die betaalt via zijn bankrekening. “Maar de crimineel komt zelf mee om het horloge uit te zoeken en op maat te laten maken.”

Bij huiszoekingen treft de FIOD of politie soms peperdure horloges nieuw in de doos aan. Beeld FIOD
Bij huiszoekingen treft de FIOD of politie soms peperdure horloges nieuw in de doos aan.Beeld FIOD

Verkopers bij juweliers die in hun boekhouding de koper met de bankrekening noteren plegen valsheid in geschrifte, redeneert de Fiod, aangezien zijn kunnen weten dat de ander de echt koper is. “Zo maakt de verkoper witwassen mogelijk.” Een verkoper van dure horloges is om deze redenen opgepakt. De zaak moet nog voor de rechter komen.

De juweliersbranche moet meer doen om fout geld te weren, vinden de Fiod en politie, die gesprekken heeft gevoerd met dealers in Nederland. Directeur Bosch: “We begrijpen dat het voor de leiding moeilijk te controleren is of er wordt gerommeld met eigendomspapieren. Maar we vinden wel dat de interne controles aangescherpt moeten worden. En juwelierszaken moeten weten dat wij niet schuwen ze aan te pakken als wij misstanden tegenkomen.”

Betaalmiddel voor liquidaties

Verkopers achter de toonbank zitten in een kwetsbare positie, merkte de Fiod-rechercheur bij onderzoeken: “Ze kunnen makkelijk beïnvloed worden. Criminelen proberen vriendschappelijke banden aan te gaan, of juist druk te zetten. Kijk naar hoe grote criminelen of loverboys opereren. Diezelfde tactieken passen ze toe bij horlogeverkopers.” Hij sluit niet uit dat sommige verkopers door criminelen betaald worden voor hun medewerking.

Dure horloges zijn in trek bij criminelen als statussymbool en witwasmiddel, maar worden ook gezien als een waardevaste investering. Een financieel rechercheur van de politie zegt: “Horloges worden in het criminele circuit ook gebruikt als betaalmiddel bij drugsdeals of voor liquidaties.”

Vooral Rolex is in het circuit zo gewild, dat criminelen er niet voor terugdeinzen geweld te gebruiken. In december vorig jaar deelde de rechtbank nog straffen tot vijf jaar uit aan leden van de zogenoemde Rolexbende. Onder anderen Estelle Cruijff en de vader van Nicolette van Dam werden slachtoffer van de mannen, die grof geweld gebruikten om horloges afhandig te maken. Ook de in december gearresteerde overvallers van make-up artist Nikkie de Jager en René van der Gijp hadden het voorzien op dure horloges. En onlangs werd zanger Douwe Bob onder dreiging van een pistool van zijn Rolex beroofd.

Merken als Rolex, Patek Philippe en Audemars Piguet (foto) hebben een grote aantrekkingskracht op criminelen.  Beeld Hollandse Hoogte / AFP
Merken als Rolex, Patek Philippe en Audemars Piguet (foto) hebben een grote aantrekkingskracht op criminelen.Beeld Hollandse Hoogte / AFP

De Zandvoortse horlogehandelaar Bas Vijzelaar werd in maart vorig jaar dood aangetroffen in het Amsterdam-Rijnkanaal bij Breukelen. Naast zijn baan als glazenwasser kocht Vijzelaar dure horloges in, die hij verkocht aan BN’ers, zakenmannen en criminelen. Een schimmige afspraak om een paar horloges te kopen werd hem fataal.

Overjarige modellen

Tussenhandelaren zoals Vijzelaar spelen een belangrijke rol in de horlogebranche, blijkt uit het politie-onderzoek. Het zijn mensen met de juiste contacten bij de authorised dealers. Soms helpen ze de dealer af van een serie overjarige modellen. In ruil wordt ze dan bijvoorbeeld een gewild model Rolex gegund. “Een stalen Daytona van Rolex koop je voor 12.500 euro in en kun je meteen voor 25.000 euro van de hand doen.” Maar die tussenhandelaren maakt de branche voor de opsporingsdiensten lastiger te controleren. “Hier ontstaat een grijs gebied. Doen tussenhandelaren wel een MOT-melding als ze een groot bedrag contant betaald krijgen?”

Het kabinet heeft plannen om een cashlimiet van 3000 euro in te stellen voor contante betalingen. Dat zou helpen de horlogebranche te zuiveren, menen politie en Fiod. Ook een verplichte registratie van serienummers van horloges kan daaraan bijdragen. Het zal de branche ten goede komen, denkt de Fiod-rechercheur: “De goede naam van de juweliers staat op het spel. Die hebben ook gewoon liefde voor hun vak. Die horloges zijn wondertjes van techniek. Als een crimineel binnenkomt en roept: doe mij maar even drie klokkies, dan doet ze dat echt pijn.”

Gewilde horloges bij criminelen

1. Rolex

2. Patek Philippe

3. Audemars Piguet

4. Richard Mille

5. Omega, Cartier, etc.

Bij Domeinen Roerende Zaken leverden diensten als de politie en Fiod in 2019 samen 1056 in beslag genomen horloges in. In 2020 waren dat er 944. Daar zat een exemplaar tussen met een waarde van 75.000 euro. Horloges die definitief in beslag worden genomen, worden geveild. De opbrengst vloeit naar de schatkist.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden