Fietsendief pakt het groter aan: bakfietsen en e-bikes voor de export

Fietsendiefstal krijgt hoe langer hoe meer een georganiseerd karakter. Doordat fietsen steeds duurder worden, maar ook doordat het stelen van e-bikes en bakfietsen een zeker specialisme vergt, wordt het steeds lucratiever.

In grote steden als Amsterdam worden veel fietsen gestolen. Beeld anp

Dat blijkt uit grootschalig onderzoek van Bureau Beke uit in opdracht van de Stichting Aanpak Fiets- en E-bikediefstal (SAFE) en het Fietsberaad. Het rapport constateert ook gevallen van fietsendiefstal met geweld. ‘Gezien het feit dat fietsen gemiddeld steeds duurder worden, valt niet uit te sluiten dat bike-jacking een nieuw fenomeen wordt.’

Fietsendiefstal is interessant voor criminelen omdat de pakkans en de strafmaat in vergelijking met andere vormen van criminaliteit laag is. Landelijk neemt het aantal gestolen fietsen af, maar in Amsterdam is er juist sprake van een stijging.

Georganiseerde bendes worden steeds actiever, concluderen de onderzoekers. Zij stelen vaak meerdere dure fietsen tegelijk om deze naar het buitenland te transporteren. Het Oostblok wordt vaak als plek van bestemming genoemd. Ook komt het voor dat verschillende typen daders samenwerken, bijvoorbeeld lokale dieven die fietsen leveren aan georganiseerde groepen.

De klassieke junk die in de binnenstad fietsen verkoopt pal naast de plek waar die zojuist is gestolen, verdwijnt. Een expert in het onderzoek zegt: ‘Als crimineel ga je je richten op duurdere fietsen, bijvoorbeeld de bakfietsen in Amsterdam. Maar het stelen van dergelijke fietsen vergt wel specialisatie.’

Eerst stelen, later pas ophalen

In het onderzoek wordt ook gesproken over de handelswijze van zulke gespecialiseerde criminelen. Fietsen worden bijvoorbeeld ‘koud gezet’: ze worden eerst verstopt om op een later moment weer te worden opgehaald. Op die manier voorkomen dieven dat ze tegen de lamp lopen als de fiets een track-and-tracesysteem heeft. Een fietsenhandelaar in het onderzoek zegt: ‘Het is bekend dat er in het Amsterdamse Bos bakfietsen op verschillende locaties worden neergezet in de bosjes die later in de avond pas worden opgehaald.’

Ook wordt door experts aangehaald dat werknemers van fietsenhandels informatie over binnenkomende partijen of adressen van klanten doorgeven aan georganiseerde groepen. Fietsendiefstal kostte de samenleving afgelopen jaar 600 miljoen euro, een bedrag dat gestaag groeit, stellen de onderzoekers.

Aanpak Amsterdam schiet tekort

De Amsterdamse Rekenkamer stelde eerder dit jaar dat het treurig is gesteld met de aanpak van de Amsterdamse politie, terwijl de stad ooit voorloper was. Er zou volgens de Rekenkamer sprake zijn van een ‘remmende voorsprong’. De huidige aanpak is ‘weggezakt’, zeggen zij. Die zou in de periode 2002-2006 uitgebreider zijn dan tegenwoordig.

De aangiftebereidheid is laag bij consumenten: in zeven jaar tijd daalde het percentage aangiftes van gestolen fietsen van 17,1 naar 14,2 procent. SAFE-voorzitter Jeroen Snijders Blok: “Aangiftes lijken voornamelijk nog te worden gedaan om te voldoen aan de verzekeringseisen na diefstal, het is verworden tot een administratieve verplichting.”

Hoewel fietsendiefstal geldt als het meest voorkomende vermogensdelict, heeft het geen prioriteit meer bij de politie. Dat is terug te zien in de oplospercentages, rekenen de onderzoekers uit. “Eerder uitgevoerd onderzoek leert dat hooguit 20 procent van de slachtoffers aangifte doet. Nog geen 4 procent van de aangiften leidt tot daadwerkelijke opsporing. Dat leidt tot een resultaat van aangifte en opsporing van hooguit 1 procent. Dit mag worden bestempeld als een niet-effectieve aanpak.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden