Portretten

Familieleden over het Namenmonument: ‘Met dit monument maken we hen weer mens’

Het Namenmonument aan de ­Weesperstraat toont de namen van 102.000 slachtoffers van de Holocaust. Betekenis heeft het voor nog veel meer mensen, ­nabestaanden en niet-nabestaanden. Zondag wordt het monument geopend.

Judith Krant.  Beeld Birgit Bijl
Judith Krant.Beeld Birgit Bijl

Judith Krant (55), onderwijzeres

“Ik ben heel blij dat het Holocaust Namenmonument er is. Ik miste een plek om mijn familie te herdenken. Mijn moeder was na de oorlog helemaal alleen. Haar hele familie is vermoord. Zij vroeg mij of ik voor haar een bloemetje wilde leggen in Sobibor, waar mijn oma Roosje van Leeuwen Zurhaar is vermoord en in Majdanek, waar mijn opa Hijman van Leeuwen is omgebracht. Zij hebben geen graf. Nu kan ik naar het Namenmonument gaan.”

“Daarnaast vind ik het educatieve aspect van het monument belangrijk. Het brengt de Holocaust en de gruwelijkheden onder de aandacht. In geschiedenisboeken staan vaak slechts drie bladzijden over de Tweede Wereldoorlog en een klein stukje over de Jodenvervolging. Er is zo weinig over bekend bij kinderen. Ik ga met mijn klas zeker langs het Namenmonument. Elke schoolklas zou het moeten bezoeken. Zo’n muur met 102.000 namen is confronterend. Duidelijker kun je het niet maken.”

Lies Caransa. Beeld Birgit Bijl
Lies Caransa.Beeld Birgit Bijl

Lies Caransa (82), Holocaustoverlevende

“Aanvankelijk was ik sceptisch over het Namenmonument. Ik vond het niet zo nodig. We hadden immers al een namenmonument in de Hollandsche Schouwburg met familienamen. Maar ik heb me bedacht. De Israëlische dichter Zelda schreef het gedicht Ieder mens heeft een naam. Ik ben nu blij dat ieder slachtoffer een eigen steen met een naam heeft. Van het Holocaustgedenkteken van Daniel Libeskind in Berlijn kreeg ik kippenvel. Ik hoop dat het Namenmonument ook die emotie teweegbrengt.”

“Mijn grootouders Jacob en Sara Zak, mijn moeder en ik zijn in 1943 opgepakt. Ik werd gered uit de crèche tegenover de Hollandsche Schouwburg. Mijn moeder heeft Auschwitz overleefd, mijn grootouders zijn vermoord. We hebben hun stenen en die van mijn vermoorde 8-jarige neefje David Jacob Zak en zijn eveneens omgebrachte ouders geadopteerd. Ik ga naar de officiële opening en neem het naamplaatje van mijn neefje mee dat tijdens opgravingen in Sobibor is gevonden. De replica althans, want Polen wilde me het originele plaatje niet teruggeven.”

Noah Knijff.  Beeld Birgit Bijl
Noah Knijff.Beeld Birgit Bijl

Noah Knijff (22), student natuur- en sterrenkunde

“De Holocaust gaat over de ontmenselijking van de Joden. Met dit Namenmonument maken wij hen weer mens. We geven de 102.000 Holocaustslachtoffers hun identiteit terug en brengen ze weer naar huis, om hen nooit te vergeten. Van mijn familie staat er niemand op het Namenmonument. Zij hebben de Tweede Wereldoorlog niet meegemaakt. Honderd jaar geleden is de Joodse familie van mijn moeder die in sjtetls woonde in Polen en Oekraïne voor Jodenhaat gevlucht naar Amerika. Dat heeft hun leven gered. Alle Joden in hun dorpen zijn vermoord. Mijn grootvader van vaderskant zat in een verzetsgroep, de Haagse knokploeg, en werd in 1944 gearresteerd. Acht van zijn verzetsvrienden zijn gefusilleerd. Hij overleefde zelf de oorlog door een wonder. Ik sta vaak bij beide familiegeschiedenissen stil. Ik was er anders misschien niet geweest.”

“Tegenwoordig zijn dezelfde vormen van haat, zoals het antisemitisme, racisme en homofobie, nog aanwezig. Onze generatie moet alert zijn op deze ontsporingen. Het kan weer misgaan. Die haat is niet van toen, die is er nog. Daarom is dit monument belangrijk.”

Namenmonument in cijfers:

De totstandkoming van het Holocaust Namenmonument – van ontwerp tot opening – duurde ruim 10 jaar.

De gemeenteraad stemde er in 2016 mee in om het monument dat aanvankelijk in het Wertheimpark zou komen, in de groenstrook aan de Weesperstraat te plaatsen.

De omwonenden begonnen een juridische strijd tot aan de Raad van State omdat onder meer 24 bomen in de groenstrook aan de Weesperstraat moesten worden gekapt.

Op het Holocaust Namenmonument van architect Daniel Libeskind staan de 102.000 namen van uit Nederland gedeporteerde en vermoorde Joden, Roma en Sinti.

De muren van het 250 meter lange monument en erboven gelegen roestvrijstalen spiegelende elementen vormen met 4 Hebreeuwse letters het woord In Memoriam.

De bouw van het monument kost met alle bijkomende kosten, inclusief advocaatkosten, 14,7 miljoen euro.

84.000 Nederlanders adopteerden een van de namen van het monument voor 50 euro per naam.

De gemeente Amsterdam gaf 3 miljoen voor de adoptie van 60.000 namen.

Op de eerste gelegde steen stond de naam van de 20-jarige Dina Frankenhuis, geboren 16-4-1923.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden