Update

Faillissementen op recordlaagte in coronajaar 2020

Het aantal faillissementen is deze eeuw nog niet zo laag geweest. In coronajaar 2020 gingen volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) maar 2703 bedrijven over de kop, 16 procent minder dan in 2019. 

De meeste faillissementen vielen in de handel.Beeld ANP

De afname wordt toegeschreven aan de circa 38 miljard euro coronasteun die bedrijven kregen van het kabinet. Die effecten zijn ook elders te zien: zo is volgens marktonderzoeker Locatus ondanks de crisis de winkelleegstand nauwelijks toegenomen.

De meeste faillissementen vielen in de handel, de bedrijfstak met veruit de meeste ondernemingen. De grootste stijging, 39  procent, was in de horeca, de grootste daling in de zorg. In Noord-Holland, de provincie met de meeste bedrijven daalde het aantal faillissementen licht, van 569 naar 544.

Eenmansbedrijven

Op de voorlopige cijfers van het CBS is wel iets af te dingen. Zo worden eenmansbedrijven niet meegerekend; daarvan gingen er vorig jaar 1117 over de kop. Ook houden de staatsstatistici in de dinsdag bekendgemaakte cijfers geen rekening met vrijwillige bedrijfsbeëindigingen  - gestopte bedrijven kunnen immers niet failliet gaan.

“Er zijn vorig jaar 115.000 bedrijven uit eigen beweging gestopt,” zegt Gert van den Berg van bedrijfsanalist Graydon. Daarvan is 63 procent is eenmanszaak.” Eigenaren van een eenmansbedrijf zijn bij een faillissement persoonlijk verantwoordelijk zijn voor schulden. “Daarom gaan veel meer bv’s dan eenmansbedrijven failliet.” In een bv zijn bestuurders vaak niet persoonlijk aansprakelijk.

Ook Graydon ziet een historisch laag aantal faillissementen. “Dat kan maar een ding betekenen: de steun houdt iedereen in leven. Maar wat is de kwaliteit van leven? Die houdt niet over.” Vooralsnog lopen steunmaatregelen, zoals de salarissteun van de NOW, tot juni door. De kans is groot dat deze termijn door het kabinet wordt verlengd.

Stilte voor de storm

Volgens PWC is de faillissementsdip stilte voor de storm. De accountant denkt al vanaf het tweede kwartaal een stijging te zullen zien van het aantal ondernemers dat bij banken terechtkomt bij de afdeling Bijzonder Beheer’, wat betekent dat ze betalingsproblemen hebben.

“In onze dagelijkse praktijk zien we de druk op Bijzonder Beheer toenemen,” zegt Erik in ‘t Groen van PWC. “Bedrijven vullen liquiditeitstekorten in door belasting en investeringen uit te stellen en bankfaciliteiten, zoals kredieten, volledig te benutten. Dat gaat nu flink knellen.” 

“De steunmaatregelen van de overheid zorgen deels voor compensatie van de liquiditeitstekorten bij bedrijven. Maar het vet is van de botten af. Door corona zijn de schulden opgelopen. Dat maakt bedrijven kwetsbaar voor andere tegenvallers, zoals de gevolgen van de brexit of investeringen voor de duurzaamheidsagenda.” 

Dat een bedrijf bij Bijzonder Beheer terechtkomt, wil volgens In ‘t Groen niet zeggen dat het einde onafwendbaar is. “Tweederde van de bedrijven komt daar weer uit.”

Voorspellingen voor de toekomst doet ook PWC nog niet. “Maar er is wel sprake van een boeggolf die we vooruit duwen.” Die kan leiden tot een hoger aantal faillissementen in 2021 en 2022. “Het verdienmodel van een bedrijf is heel belangrijk. Als dat is aangetast door het nieuwe normaal dat in coronatijd is ontstaan, is het moeilijker om uit de problemen te komen.” Dat geldt onder meer voor horeca, retail en de reisbranche.

Meer starters

Van den Berg van Graydon vindt vooral het gestegen aantal starters opvallend. “Wij hadden verwacht dat er in crisistijd minder bedrijven zouden bijkomen. Maar uiteindelijk zijn er vorig jaar 280.000 bedrijven gestart. Dat zijn er  vierduizend meer dan in 2019.”

Het gaat daarbij vooral om webshops voor drogisterijartikelen, voedingswaar, tuin- en doe-het-zelfspullen. “Waarschijnlijk komt het doordat mensen die hun baan of werk zijn kwijtgeraakt, sneller een bedrijf oprichten. Alhoewel het aantal werklozen nog wel meevalt.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden