PlusPunt voor punt

F1-karavaan mag door natuurgebied: ‘Het ligt er nog niet vol met zeehonden’

In navolging van Noordwijk bepaalde ook de gemeente Zandvoort dat Formule 1-teams vanuit Noordwijk over het strand naar het circuit in Zandvoort mogen rijden. Dat daarbij een beschermd natuurgebied wordt doorkruist, is geen reden om de ontheffing die daarvoor nodig is te weigeren. 

Een racewagen van Red Bull Racing op het strand van Scheveningen voor opnames van een promotiefilm voor de Formule 1 van Zandvoort. Beeld ANP

Wat is het probleem?

De Formule1-teams van Redbull en Alpha Tauri willen snel en veilig vanuit hun hotel in Noordwijk naar het circuit in Zandvoort. De snelste route is via het strand, maar dan moeten de auto’s wel 3 kilometer door strandnatuurreservaat Noordvoort rijden. Dit natuurgebied werd in mei 2019 geopend om zeehonden en broedvogels rust te geven. 

De eigenaar van strandpaviljoen The Spot in Noordwijk vroeg eind oktober om een ontheffing voor de twee raceteams aan de gemeentes Noordwijk en Zandvoort. Dinsdagavond besloot Zandvoort de ontheffing die de route over het strand mogelijk maakt, te verlenen, mits er aan een aantal voorwaarden wordt voldaan. Een motie van GroenLinks, gesteund door D66, PvdA en het CDA werd verworpen in de gemeenteraad. 

De route via het strand is 17 kilometer lang. Over de weg moeten de coureurs 6 kilometer langer rijden, zo rekende Arjen Lubach zondag uit in Zondag met Lubach.

Het team van Mercedes verblijft overigens ook in Noordwijk, maar heeft geen ontheffing gevraagd om over het strand te kunnen rijden. 

Waarom willen de Formule 1 -teams over het strand ?

De teams zijn bezorgd dat het circuit niet goed bereikbaar zal zijn door de drukte op de weg. Het alternatief, de helikopter, kan niet bij alle weersomstandigheden worden ingezet. ‘Pendelen over het strand is veiliger. De supersterren van de Grand Prix komen nergens in een file vast te staan. Ze lopen geen risico om door fans ‘belaagd’ te worden, of erger,’ schreef de gemeente Noordwijk in een verklaring. “Als je alle belangen weegt, blijkt de kortste route de veiligste,” aldus wethouder Roberto ter Hark (VVD) uit Noordwijk in een persbericht.

Woordvoerder Jessica Grootenboer van de gemeente Zandvoort benadrukt dat het om een ‘terugvaloptie’ gaat. “In principe gaan de teams over de weg of door de lucht, maar het zou heel vervelend zijn als de coureurs niet op tijd kunnen komen.” 

‘Daarnaast heeft de politie aangegeven dat er sprake kan zijn van een aantrekkende werking op fans om een glimp van coureurs op te vangen. Het gebruik van het strand is in dat geval veiliger dan een route van teams over de reguliere wegen van en naar Zandvoort,’ schrijft de gemeente.

Wat zijn de voorwaarden om over het strand te mogen rijden?

Het rijden over het strand wordt dus alleen toegestaan als er geen alternatieven zijn. “Het is ‘nee, tenzij’, dus het rijden over het strand is alleen toegestaan als vervoer over de weg of door de lucht niet mogelijk is. We gaan er dus van uit dat het niet nodig is,” zegt Grootenboer. Hoe wordt bepaald wanneer de strandroute nodig is, moet nog uitgewerkt worden. 

Verder mogen er maximaal tien elektrische voertuigen (van het type Audi e-tron of Porsche Cayenne 4x4 hybride) tweemaal per dag over het strand tussen Noordwijk en Zandvoort rijden, binnen een nader te bepalen tijdslot. 

De voertuigen moeten zich bewegen in colonne, en er zullen nog nader te bepalen voorschriften gelden voor de maximumsnelheid en de route, waarbij rekening wordt gehouden met het foerageren en de getijden. Het gaat om vier dagen, van donderdag 30 april tot en met zondag 3 mei.

Wat zijn de bezwaren?

Natuur- en milieuorganisaties, waaronder Stichting Duinbehoud, Rust bij de Kust en de Vogelbescherming (“Als ik de hele lijst organisaties met bezwaren moet opnoemen, zitten we hier rond middernacht nog,” zei GL-raadslid El Gebaly dinsdag in de raadsvergadering), zijn bang dat de rust van zeehonden en broedvogels wordt verstoord door de ‘F1-karavaan’. 

De belangrijke bedoeling van het strandreservaat, namelijk het creëren van een rust- en foerageergebied voor strandbroeders zoals strandplevier en bontbekplevier, maar ook rustgebied voor zeehonden, wordt geweld aangedaan. Het is vooral ernstig omdat de verstoring in het broedseizoen plaatsvindt,” aldus directeur van de Vogelbescherming Nederland Fred Wouters.

GroenLinks, D66, PvdA en het CDA steunden de motie in Zandvoort tegen het vervoer door Noordvoort. Karim El Gebaly (GroenLinks), die de motie indiende, in de raadsvergadering: “Toen Noordvoort geopend werd, is gezegd door de gemeenteraad van Zandvoort dat de natuur voorrang moet krijgen op de mens. Wij vinden dat dat dus ook moet gebeuren.”

Dat steunt Maaike Koper (PvdA): “Niet alles moet wijken voor de Formule 1. Er zijn afspraken gemaakt over de belangen van de natuur versus het evenement. Er is afgesproken dat bewoners naar hun werk moeten kunnen komen, Formule 1 coureurs moeten ook naar hun werk kunnen komen. Maar daar zijn anderen manieren voor, zoals de helikopter of de weg.” 

Volgens Marc Janssen van stichting Duinbehoud is de keus voor elektrische auto’s om geluidsoverlast en uitstoot te beperken niet voldoende. “Zeehonden en vogels hebben vooral last van de visuele hinder. Als zij in de verte een colonne auto’s zien, zijn ze alert en vluchten ze de zee in. Dat kost hele veel energie, en gaat ten koste van de zeehonden.” 

Daarnaast wordt gevreesd dat fans het natuurgebied betreden om een glimp van de coureurs op te vangen, en zo voor nog meer verstoring zorgen. 

Een petitie tegen het gebruik van het strand door de Formule 1-teams  is al ruim 30.000 keer ondertekend.

Wat is de overweging om de raceteams toch door Noordvoort te laten rijden? 

“Wij maken een afweging tussen verschillende belangen. Daarin spelen economische belangen een rol, maar ook de gevolgen voor de natuur. We zeggen nu dan ook ‘nee, tenzij’. We vermoeden dat het verkeer soepel rijdt door het mobiliteitsplan, maar er kan altijd iets gebeuren. We gaan ervan uit dat de F1-teams over de weg en door de lucht gaan, maar mochten zich calamiteiten voordoen, dan ligt de ontheffing voor het strand er,” legt woordvoerder Grootenboer van de gemeente Zandvoort uit.

Dat de natuur moet wijken voor de autorace, is niet te voorkomen. Grootenboer: “Noordvoort heeft bovendien nog geen formele status. Toen het gebied vorig jaar werd geopend, is gezegd dat er naast het stiltegebied, ook ruimte moest zijn voor toerisme en evenementen. Het is een natuurgebied in wording. Dat heeft tijd nodig. Het ligt er nu nog niet vol met zeehonden.” 

Wat is Noordvoort?

Noordvoort kreeg in mei 2019 het stempel strandnatuurreservaat, wat het tot stiltegebied voor zeehonden en broedvogels maakte. De dieren krijgen er voorrang op de mens, is het uitgangspunt. Bezoekers wordt gevraagd om tussen paal 70 en 73, over een lengte van 3 kilometer niet over het strand te gaan, maar om te lopen door de duinen. Fietsen en kitesurfen mag er ook niet. 

Overigens zijn er wel evenementen, zoals een jaarlijkse mountainbikerace door het gebied toegestaan. 

Hoe nu verder?

Zandvoort moet de formele ontheffing nog verlenen. De gemeente kan niet zeggen hoe en wanneer besloten wordt dat de ‘terugvaloptie’ werkelijkheid wordt, en hoe de besluitvorming zal verlopen. “Daar wordt nog naar gekeken.” Ook kan de woordvoerder nog niet zeggen wie voor de kosten van handhaving en eventuele schade opdraait. 

Natuurorganisaties hebben aangekondigd bezwaar aan te tekenen tegen het gunnen van de ontheffing. Ook wordt gekeken of andere juridische stappen nodig zijn, zegt Marc Janssen van stichting Duinbehoud. “Er is een ambitieus mobiliteitsplan opgesteld om files richting de Grand Prix te te voorkomen. Er wordt veel geïnvesteerd in het openbaar vervoer en nieuwe wegen. Er is dus een prima alternatief: via de weg.” 

De strijd tussen de natuur en de Formule 1

De strijd om het strandnatuurreservaat Noordvoort is de zoveelste botsing van natuur- en milieuorganisaties versus de Formule 1. Er liggen nog een stuk of tien bezwaren van milieuorganisaties bij de rechter over verschillende onderwerpen, maar in veel gevallen is het kwaad voor de natuur dan al geschied.

De natuurorganisaties behaalden tot nu toe één succes: het circuit van Zandvoort moest 
een stuk duingebied herstellen dat beschadigd raakte door werkzaamheden rond het racecircuit.

De belangrijkste onderwerpen waar natuur- en milieuorganisatie bezwaar hebben gemaakt en die nu nog voor de rechter liggen: 

- Gevaar voor plantengroei door stikstofdepositie. De rechter oordeelde in november dat de bouw van het circuit door mocht gaan. 

- De rugstreeppad en zandhagedis die moesten wijken voor de bouw van het circuit

- Broedvogels worden verstoord door helikoptervluchten boven natuurgebieden

- De zeehond en de broedvogels van Noordvoort worden verstoord door ‘de F1-karavaan’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden