Plus

Explosief stuk Omtzigt maakt formatie niet makkelijker

In de toch al moeizame verlopende kabinetsformatie zorgt de onrust binnen het CDA over de uitgelekte Omtzigt-notitie voor een nieuwe complicatie. De VVD ziet geen probleem en lonkt naar de ChristenUnie.

null Beeld ANP
Beeld ANP

Nee, bezwoer CDA-leider Wopke Hoekstra vrijdag, de voor zijn partij pijnlijke uitgelekte notitie van kiezerslieveling Pieter Omtzigt zorgt bij hem niet voor minder, maar ook niet voor méér enthousiasme over de formatie. Ook binnen het CDA klinkt dat ‘Omtzigt’ niet is verknoopt met de formatie. “Er wordt niet geformeerd met de nummer twee van de partij hè, maar met Wopke Hoekstra en de fractie.”

Ook VVD-leider Mark Rutte ziet geen vuiltje aan de lucht, bleek na zijn gesprek met informateur Mariëtte Hamer. Is er een probleem met de CDA?, werd hem gevraagd. “Dat geloof ik niet.” Is het wel een stabiele partij? “Dat denk ik wel.” En: “Het is lastig een meerderheidskabinet te vormen zonder deze partij.”

Maar elders op het Binnenhof is men er minder gerust op: dat het CDA als ooit zo stabiele bestuurderspartij nu in brand staat, kan dat niet anders dan de formatie bemoeilijken. Bij D66 klinkt de vrees dat Hoekstra zijn hakken in het zand zet en geen millimeter beweegt richting mogelijke formatiegesprekken tussen VVD, D66, CDA, PvdA en GroenLinks – de voorkeurscoalitie van partijleider Sigrid Kaag.

Maar dat kan juist ook een doorbraak forceren, denken anderen. Hoekstra zou in zijn gesprekken met informateur Hamer aan kunnen geven dat zijn partij het al moeilijk heeft en dat hij daarom écht niet met twee linkse partijen om de formatietafel kan – never waste a good crisis. Saillant in dat verband is dat VVD-leider Mark Rutte in het formatievlog van de NOS plots een combinatie van VVD, D66, CDA en ChristenUnie – de huidige coalitie – zijn ‘voorkeursvariant’ noemde. “De ChristenUnie, daar kunnen we goed mee werken.”

Die optie is dan weer een gruwel voor D66, die na vier jaar ‘stilstand’ op medisch-ethisch vlak nu stappen wil maken op het gebied van een vrijwillig levenseinde of meerouderschap. Dat ziet de ChristenUnie totaal niet zitten; in de campagne noemde partijleider Gert-Jan Segers voltooid leven een breekpunt. Overigens vindt Segers dat zijn partij ‘als tiende partij’ niet aan zet is.

“Ik kan nog niet zeggen: dit is morgen het nieuwe kabinet. Maar dat had ik ook niet verwacht.” zei Hamer na afloop van een week vol gesprekken. Al die ‘omtrekkende bewegingen’ die partijen maken zijn volgens haar in deze fase nog ‘volstrekt logisch’. “Iedereen rekent twee maanden terug (naar de verkiezingen, red.), maar zo lang ben ik nog niet bezig.”

Of het interne stuk uit het CDA dat op straat kwam te liggen de formatie ingewikkelder maakt, ‘durf ik niet te zeggen’, zei Hamer. Ze noemt dat wel ‘heel droevig’ voor het CDA. “Ik weet hoe vervelend het is als zoiets in een politieke partij gebeurt.” Ook D66-leider Kaag wilde ‘geen uitspraken’ doen over het CDA. Zij concentreerde zich gisteren vooral op de inhoud. “Er liggen best wel goede voorstellen op tafel.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden