Nieuws

Explosief memo van Omtzigt legt nieuwe bom onder CDA en formatie

CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt vindt dat de partijtop hem moedwillig heeft tegengewerkt in zijn poging om lijsttrekker te worden. In een intern memo haalt het stemmenkanon hard uit naar partijgenoten, ook zet hij vraagtekens bij de lijsttrekkersverkiezing, partijfinanciën en CDA-cultuur. De onthulling legt opnieuw een bom onder het CDA en de formatie.

null Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Zonder Omtzigts steun kan partijleider Hoekstra weinig tijdens de coalitieonderhandelingen.

Het memo leest als een oorlogsverklaring aan de partijtop en zou bedoeld zijn voor de evaluatiecommissie-Spies die het verkiezingsverlies onderzoekt, maar ligt nu op straat. In het 76 pagina’s tellende document haalt het Tweede Kamerlid keihard uit naar partijgenoten die hem tegenwerken, afvallen en uitrangeren.

Omtzigt beschrijft onregelmatigheden rond de lijsttrekkersverkiezingen, voelde zich ‘voor het blok’ gezet toen Hugo de Jonge opstapte als lijsttrekker in december en hij vermoedt ook onrechtmatigheden rond partijdonaties (zie kader).

Als Wopke Hoekstra het stokje overneemt in december voelt Omtzigt zich overvallen. Camera’s draaien al voor het huis van Hoekstra, Omtzigt zit dan klem: ‘Voordat ik een woord met Wopke heb gesproken moet ik voor de camera’s een statement afgeven.’ De voordracht van Hoekstra zou ook een schending zijn van een eerdere afspraak, namelijk dat Omtzigt het stokje zou overnemen als De Jonge zou opstappen: ‘Ik herinner hen onder meer aan de afspraak met Rutger (Ploum, red.), dat ik lijsttrekker zou worden als Hugo onverhoopt zou uitvallen.’

Gepasseerd

In de uiterst saillante passage beschrijft Omtzigt hoe hij gepasseerd werd: ‘Wopke wil ruimte om gevraagd te worden. Ik ben ziedend, omdat ik de tijd niet kreeg die Wopke nu wel wordt gegund. Ondanks de belofte van Rutger ben ik op onheuse wijze gepasseerd als lijsttrekker. Hoewel er die avond nog overleg is met Richard van Zwol erbij die mij dan bijstaat, ga ik aan het eind van de avond diep teleurgesteld weg. Er is duidelijk een vooropgezet plan en ik pas er niet in.’

‘De bijdrage van Pieter Omtzigt zal worden betrokken bij de evaluatie net als alle andere bijdragen van CDA-ers,’ reageert CDA-partijvoorzitter Marnix van Rij op het memo. Volgens Van Rij was het stuk nog niet in de commissie-Spies besproken, ook heeft de CDA-top de publicatie ‘niet eerder ontvangen’. ‘De passages in het document met uitspraken van mogelijke CDA-leden over Pieter Omtzigt zijn CDA onwaardig en daar neem ik als voorzitter met kracht afstand van.’

Van Rij gaat niet in op de reeks verwijten van Omtzigt maar meldt dat de commissie-Spies haar rapport voor het zomerreces afrondt.

Verwensingen

In zijn memo schrijft Omtzigt dat andere CDA’ers hem voor ‘labiel’ verslijten, ‘klootzak en teringhond’ noemen. In de ‘warroom’ van de partij zouden ook Hitlersnorren getekend zijn op zijn billboards. Het is onduidelijk van wie precies die verwensingen komen. Het memo bevat ook een appconversatie waarin de persoonlijke verkiezingsposter van Omtzigt door de mangel gehaald wordt door een CDA’er: ‘Focking eikel met die nazi-posters.’

Partijgenoten zouden tijdens de sollicitatieprocedure voor de kieslijst ook expliciet de vraag hebben gekregen of ze Omtzigt steunden. Zo ja, dan kregen ze een lagere plek op de lijst, stellen diverse CDA’ers die Omtzigt hierover gemaild hebben. Omtzigt vindt dat des te vervelender, omdat hem door Hugo de Jonge nog was beloofd dat hij ‘mede invloed’ zou krijgen op de kandidatenlijst.

In het stuk meldt Omtzigt dat hij zich nog ‘altijd niet gewaardeerd’ en ‘op momenten ronduit onveilig’ voelt. ‘Bij de situatie waarin ik me onveilig voel, herken ik de onderliggende waarden en normen van het CDA onvoldoende in het eigen interne handelen,’ schrijft hij.

Omtzigts uithaal zal op het Binnenhof inslaan als een bom. Het CDA leek in rustiger vaarwater gekomen nadat Omtzigt zijn zetel voor vier maanden had teruggegeven om uit te zieken. Dat gaf partijleider Wopke Hoekstra de ruimte om te onderhandelen over een eventuele coalitiedeelname. Maar nu blijkt dat het stemmenkanon zich nog altijd niet senang voelt binnen zijn eigen partij.

Of leider Wopke Hoekstra iets met die tegenwerking of beschreven laster van doen heeft, is onbekend, maar het toont wel aan dat het CDA nog altijd geen gesloten front is, iets dat wel nodig is voor een soepele formatie.

Omtzigt: miljoen euro niet geregistreerd

In het memo meldt Omtzigt ook dat een sponsorbijdrage van bijna een miljoen euro aan de CDA-campagnekas voor de verkiezingen niet is geregistreerd bij het ministerie van Binnenlandse Zaken. Het geld was afkomstig van slechts drie sponsoren, stelt Omtzigt in het vertrouwelijke stuk.

Grote donaties moeten verplicht gemeld worden. Omtzigt vroeg overzichten op bij het ministerie, maar kwam de drie sponsoren nergens tegen. Het gaat volgens hem om mensen die ‘belang hebben bij pogingen om wijzigingen aan te brengen in de CDA-plannen zoals die in Wopkes New Deal en het verkiezingsprogramma zijn uitgewerkt.’

Ook schrijft Omtzigt: ‘Door het gebrek aan een inhoudelijk debat en een ‘denktank’ van prominenten binnen de partij loopt het CDA ernstig gevaar dat zijn beleid in toenemende mate bepaald gaat worden door buitenstaanders, lobbyisten die uiteindelijk zelfs ‘meeschrijven’ aan het verkiezingsprogramma, zonder dat daarin nog een duidelijke CDA-lijn kan worden ontdekt.’

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden