PlusNieuws

Experts: extra maatregelen onvermijdelijk om code zwart te voorkomen

Terwijl het kabinet en de Tweede Kamer elkaar aan het werk houden met de voor- en nadelen van 1G en 2G, lopen de besmettingscijfers de spuigaten uit. Extra maatregelen lijken onvermijdelijk om code zwart te voorkomen.

Jop van Kempen en Bas Soetenhorst
Over anderhalve week liggen er mogelijk tussen de 2800 en 3500 coronapatiënten in de ziekenhuizen. Beeld Marcel van Hoorn/ANP
Over anderhalve week liggen er mogelijk tussen de 2800 en 3500 coronapatiënten in de ziekenhuizen.Beeld Marcel van Hoorn/ANP

“Het is heel goed mogelijk dat we op dit moment misschien te veel maatregelen hebben genomen en dat het best mee had kunnen vallen in de ziekenhuizen zonder die maatregelen.”

Premier Rutte sprak de woorden afgelopen dinsdag in de Tweede Kamer uit, maar ze lijken nu al gedateerd. Want de coronacijfers zijn zo alarmerend dat de roep om extra maatregelen aanzwelt.

Over anderhalve week liggen er mogelijk tussen de 2800 en 3500 coronapatiënten in de ziekenhuizen, becijferde Marino van Zelst, modelleur van infectieziekten van de Universiteit Wageningen. Ook was hij lid van het inmiddels opgeheven RedTeam, dat kritisch was op het kabinetsbeleid.

Krappe personeelsbezetting

Tussen de 2800 en 3500 coronapatiënten: dat zijn aantallen waardoor ziekenhuizen reguliere zorg moeten afschalen om het zorgstelsel overeind te houden, als dat al lukt. De personeelsbezetting is vanwege opgestapte medewerkers en een hoog ziekteverzuim steeds krapper geworden.

Ter vergelijking: bij de hoogste piek tot dusverre (30 maart 2020) ging het om 3765 ziekenhuisopnamen. Op plek twee staat de piek van 29 december 2020: 3068, aldus Van Zelst.

De huidige ziekenhuisbezetting met coronapatiënten is 2110, aldus cijfers van het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS): 413 op de ic en 1697 op de verpleegafdeling. Dagelijks kwamen er afgelopen week gemiddeld 232 ziekenhuisopnames bij en 37 ic-opnames, aldus het LCPS.

Geitenpaadje

Van Zelst denkt dat de stijging van de ziekenhuisopnamen nog minimaal twee weken doorgaat. Hij ziet nog wel een kronkelig geitenpaadje om ‘code zwart’ te omzeilen. Belangrijkste voorwaarden: een strenger opnamebeleid in de ziekenhuizen en een einde aan de groei van het aantal besmettingen. Zeker dat laatste ziet hij niet snel gebeuren.

‘Als deze voorspelling klopt, stevenen we af op een compleet zorginfarct’, twitterde Chantal Bleeker-Rovers, hoogleraar Uitbraken van Infectieziekten van het Radboudumc, over Van Zelsts prognose.

Ook Henk-Jan Westeneng (UMC Utrecht), een neuroloog/onderzoeker die de cijfers volgt, is zeer somber. Hij voorziet voor volgende week een groei naar meer dan 30.000 besmettingen per dag, ware het niet dat dat de testcentra zo’n toestroom niet aankunnen. ‘Code zwart is nog nooit zo dichtbij geweest, maar mogelijk scheren we weer net langs de afgrond.’

In Italië wel extra beademingsapparaten

Frits Rosendaal, hoogleraar klinische epidemiologie aan de Universiteit van Leiden, is eveneens pessimistisch. Er zijn fermere coronamaatregelen nodig, denkt hij. De toestroom in de ziekenhuizen baart hem extra zorgen nu Duitsland, dat in de eerste golf patiënten uit Italië en Nederland heeft overgenomen, de handen vol heeft aan de eigen bevolking. Bovendien is Nederland er de afgelopen maanden niet in geslaagd de ic-capaciteit op te krikken.

“In een enkel ziekenhuis in Milaan heeft men tijdens de eerste golf het aantal beademingsapparaten verdubbeld, van 200 naar 400. Het is toch vrij bedroevend dat wij er in anderhalf jaar niets aan gedaan hebben.”

Anderhalf miljoen ongevaccineerden

Ook Martin Bootsma, modelleur van infectieziekten bij het UMC Utrecht, voorziet een groeiende druk op de ziekenhuizen. “Zolang het reproductiegetal R boven de 1 zit – volgens de laatste berekening van het RIVM was het twee weken geleden 1,21 –, gaan we de verkeerde kant op. Dan nemen de besmettingen immers toe, en dat vertaalt zich altijd in meer ziekenhuisopnamen.”

Dat geldt ook bij een vaccinatiegraad onder volwassenen van 85 procent, aldus Bootsma. Want er zijn zo’n anderhalf miljoen ongevaccineerde volwassenen. Bovendien bieden de vaccins geen honderd procent bescherming tegen ziekenhuisopname, maar ongeveer 95 procent. Nu het aantal besmettingen zo hoog is en nog steeds lijkt te groeien, zijn er ook in de gevaccineerde groep steeds meer ‘doorbraakinfecties’: gevaccineerden die toch in het ziekenhuis belanden.

“De piek in de ziekenhuizen moet nog komen,” zegt Bootsma dan ook. “Er zit altijd een vertraging van anderhalf à twee weken in de ziekenhuisopnamen, want mensen raken eerst besmet en komen pas daarna in het ziekenhuis. Hoe langer de virusgroei aanhoudt, hoe hoger de piek wordt.”

‘Heel snel ingrijpen’

Bootsma vreest dat de huidige golf problemen zal geven in de ziekenhuizen. “De huidige maatregelen zijn in mijn ogen niet effectief genoeg om de R naar beneden te krijgen. Om de ziekenhuizen te ontlasten moet je heel snel maatregelen nemen waarvan je weet dat ze effectief zijn en het reproductiegetal omlaag brengen. Dat komt altijd neer op reductie van het aantal ontmoetingen tussen mensen. Ik denk dat dat nu verstandig is. Maar goed, maatregelen zijn aan de politiek, niet aan mij.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden