Plus

Ex-Jehova: We zijn geen leugenaars

Onderzoekers van de Universiteit Utrecht vellen een hard oordeel over de omgang met seksueel misbruik binnen de gemeenschap van Jehova’s getuigen. Marianne de Voogd (56) werd als jonge tiener misbruikt door een ouderling. “We mogen niet meer als leugenaars worden weggezet.”

Marianne de Voogd.Beeld VINCENT JANNINK

Een overlever, noemt ze zichzelf bewust. Geen slachtoffer, die rol wil ze niet meer. Marianne de Voogd is het seksueel misbruik in haar jeugd de baas geworden. “Ik had ook met een spuit in mijn arm in de goot kunnen liggen.”

Maar dat is dus niet het geval, bepaald niet. De Voogd (56) is tegenwoordig cruise manager. In maart stapt ze weer aan boord, voor een tocht over de Portugese rivier de Douro. Ze is al druk in de weer om alles te regelen, maar behalve de vertrekdatum van die cruise staat er nóg een dag rood omrand in haar agenda, en die dag is vrijdag aangebroken.

Onderzoekers van de Universiteit Utrecht schreven een rapport over misbruik bij de Jehova’s getuigen. Jehova’s Getuigen hebben een ernstig probleem wat betreft seksueel misbruik, melden beschuldigingen daarover niet (of met tegenzin) aan de politie en hebben ‘een verscherpt staatsonderzoek’ nodig omdat zij een ‘gesloten gemeenschap’ zijn.

“Ik hoop echt dat dit ervoor zorgt dat we niet meer als leugenaars worden weggezet,” zegt De Voogd. Zelf was ze 13 toen ze misbruikt werd. De dader was een ouderling van haar kerk in Meppel, bij wie zij en haar leeftijdsgenootjes regelmatig over de vloer kwam.

Die leerde haar – achter een boom – hoe dat nou ging, zo’n tongzoen. Hij legde zijn handen op plaatsen waar ze niet hoorden – en de hare ook. Bij een vriendin van Marianne deed de man hetzelfde.

Leidinggevenden

Het verhaal kwam uit. De man werd onderworpen aan het eigen rechtssysteem van de Jehova’s getuigen. Hij bekende schuld en raakte zijn functie als ouderling kwijt. Daarmee was de zaak in de ogen van de kerk afgedaan.

Marianne moest maar leren om samen te leven met haar kwelduivel, vonden de leidinggevenden van de kerk. Ze zag hoe de man na verloop van tijd weer kinderen onder zijn hoede kreeg.

“Ik zeg niet dat kindermisbruik vaker voorkomt bij de Jehova’s. Overal waar kinderen komen, schuilt gevaar. Maar als zoiets bij een sportclub gebeurt, komt de politie erbij. Bij de Jehova’s wordt het intern afgedaan, en wordt het een ‘zonde’ genoemd. Maar er is nogal een verschil tussen een zonde en pedoseksueel gedrag, niet?”

Net als iedere ex-Getuige heeft De Voogd geworsteld met haar losmaakproces. Op haar 17de verliet ze de kerk gedwongen, om op haar 31ste weer terug te komen. Zonder familie leven, het ging gewoon niet.

Inmiddels heeft ze de kerk weer verlaten, net als een van haar broers. Een andere broer zit nog wel ‘binnen’.

Slecht gevoel

Marianne weet hoe moeilijk het is om in opstand te komen tegen een instantie die je hele leven bepaalt, die je hele leven is. Daarom hoopt ze dat het rapport van de universiteit de boel open kan breken.

“Het is nu niet verboden om naar de politie te stappen, maar het wordt je wel zo verteld dat je er een heel slecht gevoel bij krijgt. Je geeft geen broeder aan, dat is het devies. Ik vind dat kinderen die dit overkomt beter geholpen moeten worden. Ouderlingen moeten gedwongen worden om aangifte te doen, als hen misbruikzaken ter ore komt.”

‘Misschien kan ik ze net dat steuntje geven’

Het verhaal van De Voogd werd in 2017 naar buiten gebracht door Trouw. Tegenover die krant bevestigden twee oud-ouderlingen van de kerk in Meppel haar verhaal.

De publicatie vormde uiteindelijk de directe aanleiding voor het onderzoek van de Universiteit Utrecht, in combinatie met alarmerende verhalen over misbruik binnen de beweging uit andere landen.

Ze heeft haar verhaal gedeeld met de onderzoekers van de Universiteit Utrecht, en ze heeft ook melding gedaan namens een vriendin en namens haar vader, die in de jaren 50 misbruikt werd. “Ik hoop dat minister Dekker aan de hand van het rapport gaat ingrijpen. Pak hen de status van kerk maar af, en de bijbehorende belastingvoordelen. Uiteindelijk is het gewoon een uitgever van boekjes en tijdschriften.’’

De Voogd zoekt de publiciteit niet op om met modder te gooien, zegt ze. “Dat verwijt krijg ik van mijn familie, maar dat is het helemaal niet. Ik wil dat mensen die er nu nog in zitten, of die twijfelen of ze er uit stappen, het gevoel geven dat ze niet alleen zijn. Misschien kan ik ze net dat steuntje in de rug geven dat ze nodig hebben.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden