Plus

Europese verkiezingen, wie loopt er warm voor?

Over nog geen maand mag Nederland opnieuw naar de stembus. Toch is van een campagne voor de Europese parlementsverkiezingen nog amper iets te merken.

Mark Rutte bij het Europees Parlement. Rutte zei in januari bij tv-programma Buitenhof dat hij de Europese verkiezingen 'niet zo relevant' vindt Beeld ANP

De borden met aanplakbiljetten staan er in veel gemeenten al. Die van de Statenverkiezingen zijn veelal blijven staan met een extra sticker erop: komt u ook stemmen voor het Europees Parlement?

Daarmee is ook alles wel gezegd over de lopende campagne voor de Europese verkiezingen. Die zijn in Nederland al op 23 mei, maar politieke partijen houden hun kruit vooralsnog droog en ook in de media is nog weinig van de campagne te merken.

Talkshowoptredens van Europese lijsttrekkers zijn op één hand te tellen, kranteninterviews idem. Een verkiezingsdebat bij de NOS in Brussel was behalve op het themakanaal Politiek24 alleen online terug te zien.

Grote afwezige daar: PvdA-lijsttrekker Frans Timmermans. Die duikt vooralsnog vooral buiten de landsgrenzen op, terwijl hij alleen in Nederland op het stembiljet staat.

Niet zo relevant
VVD-lijsttrekker Malik Azmani wordt intussen achtervolgd door de uitspraak van zijn partijleider, minister-president Mark Rutte. Die zei in januari bij tv-programma Buitenhof dat hij de Europese verkiezingen 'niet zo relevant' vindt; nationale verkiezingen zijn volgens hem veel belangrijker. Inmiddels beweert Rutte dat hij zijn uitlating anders heeft bedoeld, maar de toon is gezet.

Andere politieke partijen slagen er nog niet erg in om Ruttes beeld te corrigeren. De meeste partijen zwijgen over hun campagnebudgetten. Alleen D66-campagneleider Jan Paternotte is concreet. "Ons budget is stukken kleiner dan bij de Statenverkiezingen," erkent hij. "En dat zal voor meer partijen gelden."

De Statenverkiezingen, legt Paternotte uit, waren een drievoudige verkiezing: de Statenleden die werden gekozen, kiezen straks ook de Eerste Kamer en er waren verkiezingen voor het waterschap. Die verkiezingen kende een langere aanloop, omdat er vlak van tevoren geen andere verkiezingen waren. Paternotte: "We moeten onze krachten verdelen."

Belangrijk meetmoment
De meeste partijen aan het Binnenhof mikken op een korte campagne. Dat heeft ook te maken met de reces­periode: de komende twee weken zijn veel politici er even tussenuit om de batterij op te laden. Pas daarna, vanaf de tweede week van mei, moeten de campagnes op stoom komen.

Jan Paternotte, campagneleider van D66, erkent dat het budget kleiner is dan bij de Statenverkiezingen Beeld ANP

Hoewel de politieke gevolgen niet onmiddellijk groot zijn - Nederland beschikt over slechts 26 Europese zetels, op een totaal van 751 - worden de Europese verkiezingen wel als een belangrijk meetmoment gezien. De grote vraag is of Forum voor Democratie opnieuw de grootste wordt, het verval van PVV en SP doorzet en hoe de regeringspartijen zich houden.

Brexit
Voor D66 zijn de verkiezingen bijzonder: de partij staat voor het eerst in de geschiedenis als lijst 1 op het stemformulier. Dat komt doordat ze in 2014 de meeste stemmen kreeg. Herhaling van dat kunststukje lijkt er volgens de peilingen niet in te zitten.

Veel zal afhangen van de opkomst, die in 2014 met 37,32 procent bijna even laag was als in 2009 (36,75 procent). Paternotte voorspelt dat de opkomst door internationale ontwikkelingen hoger zal uitpakken: "Vijf jaar geleden was er nog geen Trump, geen brexit en stond Poetin nog niet aan de Europese grens. Deze verkiezingen gaan echt ergens om

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.