Plus

Er wordt tóch eerder gevaccineerd. Maar wanneer precies?

Meteen nadat dit weekend bekend was geworden dat 30.000 zorgmedewerkers en huisartsen tóch eerder worden gevaccineerd tegen corona, ontstond ook onduidelijkheid over de vaccinatie. Een harde startdatum is er nog niet.

 In totaal zijn een half miljoen doses van het Pfizervaccin beschikbaar voor Nederland. Beeld ANP
In totaal zijn een half miljoen doses van het Pfizervaccin beschikbaar voor Nederland.Beeld ANP

Verpleegkundigen en artsen op de intensive ­care, de spoedeisende hulp, de covidafdelingen en ambulancemedewerkers staan te springen om een vaccinatie tegen corona. Dat weet ook minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) die dit weekend verlossend nieuws bracht: het vaccineren van 30.000 zorgmedewerkers wordt naar voren gehaald. En ook het pleidooi van de huisartsen om in de eerste ronde mee te doen, krijgt gehoor. Zondag werd bekend dat zij eveneens met voorrang een prik krijgen.

Ic-voorman Diederik Gommers reageerde verheugd. Zag hij eerder al het aantal ziekenhuispatiënten door Covid-19 flink afnemen – ‘een superieure start van 2021’ – nu wordt ook zijn wens voor vaccinatie van personeel in de frontlinie gehoord. “Geweldig nieuws,” zegt hij. En: “We kunnen maandag al beginnen.”

Vrijwel tegelijkertijd waren er de woorden van die andere covidprominent, Ernst Kuipers van het Landelijk Netwerk Acute Zorg (LNAZ). Het LNAZ werkt nu aan uitwerking van het plan, maar het lukt niet om voor 8 januari te beginnen met prikken, zegt Kuipers.

Kortst mogelijke termijn

Misschien hebben ze allebei gelijk. De ziekenhuisapotheken zijn klaar om het vaccin te ­verspreiden onder personeel, precies zoals Gommers zegt, vertelt Gerard Hugenholtz van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuis­apotheken. De regie ligt dan wel niet bij hen, ze hebben zich de afgelopen tijd ‘voor de zekerheid’ voorbereid. “We hebben nagedacht over de logistiek, opslag en instructies om de vaccinatie goed te laten verlopen. We hebben gekeken ­welke informatie we konden vinden en geïnformeerd bij onze zuiderburen.”

Zo kwam de conclusie dat de vaccinatie van zorgpersoneel heel goed via de ziekenhuisapotheken kan verlopen. Dat het vaccin op een lage temperatuur bewaard moet worden is geen probleem. “Veel ziekenhuizen hebben een vriezer met temperaturen van 70 tot 80 graden onder nul.” De vereiste tweede prik zetten is ook al een fluitje van een cent – het is allemaal niet veel ingewikkelder dan het geven van de gewone vaccinaties, zoals ze in ziekenhuizen al gewend zijn.

Maar wat makkelijk is, kan zomaar moeilijk worden, bleek dit weekend. De ziekenhuisapotheken hebben geen idee wanneer ze het vaccin ontvangen – het kan dus best dat Kuipers’ woorden kloppen. Vandaag moet daar meer over bekend worden, er wordt in het kabinet gesproken over de ‘kortst mogelijke termijn’.

Er is het bericht dat de 30.000 vaccins over tien ziekenhuizen worden verspreid. Moeten zorgmedewerkers zich naar die ziekenhuizen begeven om een prik te halen? Zorgt dat niet voor extra risico’s, omdat het vaccin niet beschermt? Pas later blijkt dat vanuit die tien ziekenhuizen het vaccin verder verspreid moet worden onder andere ziekenhuizen.

En dan zijn er nog de anderen, huisartsen bijvoorbeeld, die benadrukken dat ook zij een belangrijke rol spelen in de spoedzorg. De Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) overlegt daarom met het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport om een deel van de vaccins te bemachtigen. “We hebben een duidelijke afspraak gemaakt met VWS: iedereen die een rol heeft in de huisartsenspoedzorg maakt onderdeel uit van de keten acute zorg en zal zo snel mogelijk gevaccineerd worden,” zegt Ella Kalsbeek, voorzitter van de LHV.

Enorme druk

Harde woorden zijn er ook, van vakbond FNV, die de 30.000 vaccins bestempelt als ‘een druppel op de gloeiende plaat’. “Ik snap het wel,” zegt vakbondsbestuurder Elise Merlijn. “Kuipers en Gommers hebben zich hier heel druk om gemaakt.”

Moest ook wel, want het ziekteverzuim in de toch al zwaarbelaste ziekenhuizen is hoog, ook doordat personeel zich steeds moet laten testen en dan thuis komt te zitten. “Maar in totaal ­werken in ziekenhuizen 300.000 mensen. We weten niet wanneer die eerste 30.000 nu precies worden gevaccineerd en al helemaal niet wanneer de rest volgt. Het is zwalkend beleid, ingegeven door druk op De Jonge,” zegt Merlijn.

Die druk is enorm. Nederland moet nog beginnen met vaccineren, terwijl andere landen al een eind op weg zijn. Intussen dreigt de meer besmettelijke, nieuwe variant van het virus om zich heen te grijpen. Als die hard toeslaat, heeft Gommers op de ic straks echt iedereen nodig. Reden te meer om zo snel mogelijk te beginnen, want het vaccin werkt pas na enkele weken. Wat wel zeker is? Dat vanaf 8 januari verpleeghuispersoneel gevaccineerd wordt, op drie locaties. Na Veghel, Houten en Rotterdam volgen later meer plaatsen.

In totaal zijn een half miljoen doses van het Pfizer­vaccin beschikbaar, waarmee 250.000 Nederlanders gevaccineerd kunnen worden. Het prikken van zorgpersoneel aan de frontlinie betekent dat er minder vaccins zijn voor medewerkers van de langdurige zorginstellingen zoals verpleeghuizen, waar kwetsbare mensen verblijven.

Begrijpelijk, aldus Christian Hoebe, lid van de Commissie Vaccinaties van de Gezondheidsraad en hoogleraar Sociale Geneeskunde in Maastricht. “Op het moment dat ontwrichting van de zorg dreigt, is dit een logisch gevolg. Het water staat de ziekenhuizen echt tot aan de ­lippen.”

Met medewerking van Peter Winterman

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden