PlusAchtergrond

Enquête naar geldstromen islamitische instellingen schiet alle kanten op

Beeld ANP

Omzichtig pratende topambtenaren afgewisseld met een uit de heup schietende onderzoeker. Zo begon maandag de ‘flits-enquête’ naar ongewenste buitenlandse financiering van islamitische instellingen.

Veel groter kon het contrast niet zijn tussen de getuigen op de eerste dag van de mini-enquête naar ongewenste buitenlandse financiering van islamitische instellingen. Aan de ene kant twee voorzichtig formulerende topambtenaren, aan de andere kant een vol op het orgel slaande terreurdeskundige, die feiten voorzag van stevige commentaren en zich een enkele keer baseerde op ‘hearsay’.

Zo schoot het parlementaire onderzoek veel kanten op en is nog onduidelijk waar de commissie, die tot en met volgende week negentien mensen onder ede laat opdraven, wil uitkomen. Waar Ronald Sandee – oud-medewerker van de militaire inlichtingendienst, tegenwoordig in Amerika gevestigd als particulier onderzoeker – een volledig verbod op buitenlandse financiering van religieuze instellingen bepleitte, waarschuwde Marc Roscam Abbing dat verboden en repressie averechts kunnen uitpakken.

Cornelius Haga Lyceum

In kringen rond het Cornelius Haga Lyceum is Roscam Abbing de gebeten hond. Hij is voorzitter van een taskforce waarin verschillende ministeries met de politie vorig jaar speurden naar mogelijkheden tegen de islamitische school, die door de AIVD is beticht van salafistische sympathieën. Maar in een notitie ten behoeve van zijn verhoor waarschuwde hij dat een focus op ‘salafistische aanjagers’ het zicht kan ontnemen op de welwillende meerderheid van de moslimgemeenschap, die weerbaarder moet worden gemaakt. “Mensen met rare ideeën houd je altijd. Als je mensen zover kan krijgen dat ze zich niet laten overtuigen, zouden we echt aan de winnende hand zijn.”

De parlementaire commissie wekte niet de indruk erg geïnteresseerd te zijn in dit idee. De Kamerleden wilden wel suggesties horen voor nieuw beleid, gericht op het beperken van ongewenste invloed uit ‘onvrije landen’ - een begrip dat door niemand scherp kan worden gedefinieerd, dat doelt op de Golfstaten en Turkije.

AIVD-topman Dick Schoof, de eerste getuige, liet zich niet verleiden tot beleidsvoorstellen om de buitenlandse geldstroom aan banden te leggen. Dat is aan de politiek, aldus de chef van de inlichtingendienst. Hij waarschuwde voor toenemende invloed van een nieuwe generatie salafistische aanjagers, maar zei ook dat zij alleen op lange termijn een bedreiging vormen voor de rechtsstaat. Nu niet.

Blauwe Moskee

Het vuurwerk – zonder mitsen en maren - kwam van Ronald Sandee, die met name de Blauwe Moskee op de korrel nam. Sandee verricht al jaren onderzoek naar de internationale Moslimbroederschap en waarschuwt steevast voor de invloed van die schimmige organisatie. Zo ook in een uitvoerig artikel dat hij vorig jaar schreef over het Amsterdamse deradicaliseringsbeleid, waar in zijn ogen weinig van deugt. Burgemeester Femke Halsema deed het in december af als onbewezen oude verhalen.

Terreurdeskundige Ronald Sandee.Beeld ANP

Sandee betoogde tegenover de onderzoekscommissie dat de Moslimbroeders een ‘shariastaat’ nastreven, waarin de islam leidend is. Hij herhaalde zijn aantijging dat Yassin Elforkani – imam van de Blauwe Moskee – deel uitmaakt van de ‘Moslimbroederschapideologie’, net als bestuursvoorzitter Jacob van der Blom. Harde bewijzen had hij niet, maar, zei hij, ze zijn op allerlei manieren verbonden aan (internationale) clubs van de Moslimbroeders. “Als het loopt als een eend, kwaakt als een eend, dan kan het een eend zijn.”

Afgelopen weekend ontkenden Elforkani en Van der Blom dit nog in Het Parool.

Qatar en Turkije

Tussen neus en lippen door meldde Sandee dat verhalen de ronde doen over ‘pallets met bankbiljetten’ die vanuit de Golfregio in Duitsland en Nederland belanden. Moslimbroeders en salafisten slaan volgens hem steeds vaker de handen ineen, onder invloed van Qatar en Turkije. Dat Nederland dit laat gebeuren uit angst de vrijheid van religie met voeten te treden, vindt Sandee naïef.

Al met al is er in zijn beleving genoeg reden voor een volledig verbod op buitenlandse financiering. Hij opperde dat dit kan worden bereikt via Europese wetgeving.

Woensdag gaan de verhoren verder.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden