Elk gebouw heeft gevolgen, en dus krijgt de architect de schuld

Platte Grond is een podcast over pioniers, architecten en andere cowboys. Het zit zorgvuldig in elkaar en biedt een fraaie caleidoscoop op het gebied van bouwkunst en gebouwde omgeving.

Zelfs zonder beelden spreekt architectuur tot de verbeelding in de podcast Platte Grond. Beeld Getty Images
Zelfs zonder beelden spreekt architectuur tot de verbeelding in de podcast Platte Grond.Beeld Getty Images

Hoe lang geleden ze voor het laatst naar de kerk was geweest kon Nienke de la Rive Box zich niet herinneren. Ze wist wel wanneer ze in een kerk was en bij welke gelegenheid: een concert in de Buiksloterkerk. Naar de kerk of naar een kerk gaan, dat is een groot en genuanceerd verschil. Want van de 7110 kerkgebouwen hebben er 1500 een andere bestemming: bibliotheek, boekhandel, concertzaal, café, woning.

Van wie is deze kerk, vraagt De la Rive Box als host in de podcast Platte Grond. Van de buurt, de bewoners, van de geloofsgemeenschap of van de parochie? Als casus nam ze niet de Buiksloterkerk maar de Theresia, een Haagse katholieke kerk uit de jaren dertig die dreigde te verdwijnen. Dat zou doodzonde zijn, vond buurtbewoonster Mariëtte Heres van dit baken in de buurt. Daar hoef je niet gelovig voor te zijn.

Cowboys

De kerkgeschiedenis wordt verteld – niet opgetekend – in de podcast. Platte Grond zoomt in op de verhalen van ‘pioniers, architecten en andere cowboys’, waarmee het begrip architectuur ruimer wordt gehanteerd dan gewoonlijk. Dat is een begrijpelijke keus, want architectuur moet het hebben van beeld en desnoods tekeningen: een podcast kan daar niet aan voldoen.

Er zijn nu acht gevarieerde verhalen gepubliceerd op Platte Grond: bouwexperimenten in de Derde Wereld, de onstuitbare opkomst van de dozen in het landschap, de huisvesting van vluchtelingen. Het is een rijk en verrassend spectrum met persoonlijk getinte reportages, zorgvuldig gemonteerd. Het is prettig om naar te luisteren, de afwisseling is groot en daarmee voldoet een podcast al gauw aan het ideaal.

Hoe lang is je compagnon?

Niet iedere aflevering is even geslaagd. Zo is het verhaal van twee jonge vrouwelijke architecten in Bamboeperikelen erg wijdlopig. “Wat is je uitzicht?” “Hoe lang is je compagnon?” Misschien is zo’n beschrijving nodig bij gebrek aan beeld, maar het leidt af van de kern. Interessanter is de reconstructie van de verbouwing van het voormalige ministerie van Vrom door OMA. Niet Rem Koolhaas maar Ellen van Loon leidde dit veel bediscussieerde project. Van Loon? Ja, dezelfde die later van de verbouwing van de Tweede Kamer werd gehaald.

Bij het Rijksverzamelgebouw aan de Rijnstraat in Den Haag stapelden alle problemen zich op, zoals het gebrek aan werkplekken. Het gevecht om de bureaus begon op dinsdag en donderdag om half negen ’s ochtends, de witte en vooral zwarte muren maakten sommige ambtenaren gek en de frituurlucht van de kantine drong door tot de burelen. Een architect kan daar niets aan doen, maar wordt er wel op afgerekend.

Verloedering

Platte Grond heeft potentie omdat het de gebouwde omgeving vanuit verschillende perspectieven behandelt, van buurtbewoners tot gebruikers, van de rijksbouwmeester tot planologen. Het verhaal over de dozen in het landschap is een zorgwekkend relaas over de verloedering van de omgeving van Tilburg. Een gezin dat er een vrijstaande woning wilde betrekken werd verrast door de oprukkende bedrijventerreinen: weg natuur en uitzicht. Dat is de keerzijde van Nederland transportland. De mens is de dupe.

De podcast zou publiek winnen met toch wat beelden bij de verhalen. Gelukkig wordt op de site verwezen naar Instagram met beelden van de Theresiakerk en een impressie van een megadoos buiten Tilburg. Dat is een zinvolle beeldende toevoeging aan de verhalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden