Eindelijk witte rook: het regeerakkoord van Rutte IV is rond

Na 272 dagen van slepende onderhandelingen is het regeerakkoord af. Daarmee is een nieuw kabinet aanstaande: VVD, CDA, D66 en ChristenUnie hebben een principedeal.

Tobias den Hartog en Hanneke Keultjes
VVD-leider Mark Rutte arriveert voor het voortgangsgesprek met informateur Wouter Koolmees. Beeld ANP
VVD-leider Mark Rutte arriveert voor het voortgangsgesprek met informateur Wouter Koolmees.Beeld ANP

Geruzie tekende de langste kabinetsformatie ooit, maar het resultaat gaat nu naar de fracties van de beoogde regeringspartijen, zij buigen zich er dinsdag over. Woensdag is dan de presentatie, mits er geen Tweede Kamerleden zijn van de betrokken partijen die gaan muiten.

VVD-leider Mark Rutte wilde over de inhoud nog niets kwijt, maar zei wel: “Ik denk dat er een goed akkoord ligt, maar uiteindelijk komt het aan op de praktijk en de uitvoering.”

D66-leider Sigrid Kaag sprak van een ‘mooi en gebalanceerd akkoord’. “We hebben vanuit de fractie gezegd: we doen het goed of we doen het niet. Ik denk dat we ontzettend goede gesprekken hebben gevoerd. Iedereen heeft punten en accenten. Ik vind het een heel mooi uitgebalanceerd akkoord. Er zit heel veel in voor de toekomst van Nederland. Met hoop leg ik dit akkoord voor aan de fractie dinsdag.”

Wopke Hoekstra, CDA-leider: “We zijn heel blij dat we eruit zijn. Het heeft lang geduurd, het had af en toe iets weg van een tangverlossing. Ik ben tevreden, maar het is nu aan de fractie.”

ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers is ‘vooral opgelucht dat het erop zit’. “Het is nu de vraag of het goed genoeg is. We hebben heel lang zonder kabinet gezeten, het wordt tijd om aan de slag te gaan.” Hij zei dat ‘alle partijen wat pijn’ hebben in het akkoord. “Er zitten mooie dingen in voor iedereen, minder mooie dingen voor iedereen. Zo gaat dat.”

Segers zei dat het regeerakkoord ‘dunner is’ dan het vorige. Dat was met zeventig pagina’s een bolwerk van gedetailleerde afspraken. “De Tweede Kamer krijgt meer te zeggen. De discussies gaan meer naar de ministerraad en daarna naar de Kamer.” Hij zei verder dat er ‘mooie en pittige’ discussies zijn geweest, ook over medisch-ethische onderwerpen. “Maar dat was ook mooi, om van elkaar te zien waar je hart klopt.”

Informateur Wouter Koolmees zei in een toelichting dat hij ‘eigenlijk geen moment’ heeft gedacht dat het mis kon gaan.

Contouren

Inmiddels tekenen de contouren van het kabinet-Rutte IV zich al wel enigszins af, want een aantal plannen lekte al uit. Duidelijk is dat de nieuwe coalitie een aantal nieuwe richtingen inslaat, om her en der reparatiewerk van vorig beleid te verrichten.

Zo maakt de coalitie een einde aan het leenstelsel en schrapt het de kinderopvangtoeslag. Ook komt er een vorm van rekeningrijden, waarbij automobilisten per gereden kilometer betalen. Naar defensie gaat aanzienlijk meer geld en het klimaat- en stikstofdossier zullen miljardeninvesteringen vergen.

Bordes

Het is nog niet zo dat het nieuwe kabinet eerdaags op het bordes bij de koning verschijnt. Eerst volgt nog een debat in de Tweede Kamer. Daarin zal VVD-leider Mark Rutte formeel worden bestempeld tot formateur, waarna hij officieel ministers en staatssecretarissen gaat werven. Dat is op de achtergrond al wel in gang, natuurlijk: partijen polsen al kandidaten.

In die tombola lijkt het oordeel geveld voor Hugo de Jonge (CDA): hij wordt geen minister van Volksgezondheid, Ingrid van Engelshoven (D66) keert helemaal niet meer terug in het nieuwe kabinet.

Duidelijk is verder dat Rutte zelf premier blijft, maar het is nog niet bekend wat D66-leider Sigrid Kaag of CDA’er Wopke Hoekstra gaan doen. Gert-Jan Segers zal de ChristenUnie vanuit de Kamerfractie aanvoeren, dat is wel al duidelijk.

Deze plannen van Rutte IV lekten al uit:

- Het leenstelstel verdwijnt, vanaf studiejaar 2024/2025 komt er een nieuwe vorm van de basisbeurs

- Kinderopvang wordt gratis voor lage inkomens en fors goedkoper voor mensen met meer inkomen. De ingewikkelde kinderopvangtoeslag zal verdwijnen

- Betalen per kilometer komt in de plaats van de algemene wegenbelasting. Dit rekeningrijden wordt voorbereid en wettelijk geregeld, maar pas in de periode na Rutte IV ingevoerd

- Leraren in het basisonderwijs gaan evenveel verdienen als collega’s in het voortgezet onderwijs, de zogenoemde loonkloof wordt zo gedicht

- Defensie krijgt er jaarlijks zo’n 3 miljard euro bij

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden