PlusAchtergrond

Eenzijdige vliegban Verenigde Staten verscheurt families: ‘Heb mijn dochter al anderhalf jaar niet gezien’

Amerikanen mogen al twee maanden weer naar Europa reizen, ook als ze niet zijn ingeënt. Andersom houdt de VS de grenzen gesloten voor Europeanen. Dat levert schrijnende gevallen op. ‘We kunnen Amerika wel uit, maar we komen daarna niet meer binnen.’

null Beeld AFP
Beeld AFP

‘Beste mr. President. We hebben familie in de VS, die hebben we al anderhalf jaar niet gezien. We willen er graag weer naar toe. Wanneer maakt u dat mogelijk?’

“Nooit iets op terug gehoord,” zegt Marius van der Veeken. De Brabander stuurde zijn noodkreet in juni naar het Witte Huis, toen hij zag dat Joe Biden Europa bezocht. “Waarom kan hij wel hierheen, maar ik niet daarheen?”

Zijn dochter woont met man en kinderen in Michigan. “Ik heb ze al anderhalf jaar alleen via het beeldscherm gezien. Maar het tijdsverschil speelt mee, mijn dochter en haar man werken ook de hele dag. Als de kleinkinderen thuis zijn, is het hier middernacht. En je weet hoe het met kinderen gaat, die hebben ook niet altijd zin om met opa en oma te bellen.”

Al drie keer heeft hij een vlucht geboekt, in de hoop dat de vliegban zou zijn opgeheven. Telkens moest hij annuleren. “Toen Europa de grenzen half juni voor Amerikanen opende, hoopte ik dat we er snel naartoe mochten.”

Problemen aan beide kanten

Dat dacht Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, ook toen Brussel de reisrestricties voor Amerikanen versoepelde. Dat de VS niet met gelijke munt terugbetalen, lijkt tot een diplomatieke rel te leiden. “Dit moet niet nog weken duren,” aldus Von der Leyen vorige week. “We houden eraan vast dat vergelijkbare regels gelden voor aankomsten uit beide richtingen.” Maandag besloot de Europese Commissie desondanks de grenzen voor Amerikanen open te laten.

De Amerikaanse regering is tot nu niet verder gekomen dan te herhalen dat de vliegban naar de EU ‘zo snel mogelijk’ wordt opgeheven, zonder te specificeren wanneer. Eind juli werd vervolgens de reisban ongezien verlengd.

Dat levert aan beide kanten problemen op. “We kunnen Amerika wel uit, maar we komen daarna niet meer binnen,” zegt Anneroos Grijpma. “Tenzij je twee weken in een niet-Schengenland verblijft, zoals Mexico. Dat is duur en kost veel tijd. En wij hebben in Amerika niet heel veel vakantiedagen.”

De Nederlandse werkt sinds oktober vorig jaar in Boston voor supermarktgigant Ahold-Delhaize. “In mei wilde ik naar Nederland om mijn moeder naar een verzorgingshuis te verhuizen. Dat kon niet. Ik kon wel Nederland in, met quarantaine, maar ik zou niet meer terug kunnen. Mijn broer heeft alles moeten doen, dat was wel pijnlijk.”

Buren wel

“We willen nu op familiebezoek gaan en vakantie vieren. Maar we hebben ons ticket al drie keer verschoven. Ik durf niet het niet aan en juristen raden het af. Ik heb geen green card (permanente verblijfsvergunning, red.) of Amerikaans paspoort, alleen een tijdelijke werkvergunning. Mijn gezin hangt daar aan. Het is een probleem als we niet terug kunnen keren, want we leven en werken in de VS en de kinderen gaan hier naar school.”

Nu haar Amerikaanse collega’s of buren zonder problemen de reis kunnen maken die zij willen doen zou Grijpma graag zien dat Amerika het EU-voorbeeld volgt. De tickets staan nu op 22 augustus. “Maar dat moeten we weer doorschuiven. Ik hoop dat we dit jaar nog kunnen. Dan spijbelen de kinderen maar een week.”

De lege aankomsthal van het vliegveld John F. Kennedy in New York. Beeld Getty
De lege aankomsthal van het vliegveld John F. Kennedy in New York.Beeld Getty

Ook voor Schiphol en KLM, die in goede tijden garen spinnen bij overstappassagiers van en naar Amerika, is de impact van de vliegban groot. “Hoe wij ons na de zomer herstellen, hangt af van het moment dat de VS reizen vanuit Europa weer toestaat,” zei KLM-topman Pieter Elbers onlangs. De maatschappij hoopt nu op september.

Vliegban

“De vliegban is voor alle Europese en Amerikaanse luchtmaatschappijen een probleem,” zegt Marnix Fruitema van brancheorganisatie Barin. In 2019 waren 17 miljoen passagiers tussen EU en de VS goed voor een omzet van 20,6 miljard dollar.

“Het is verdomd jammer dat het één kant op geregeld is maar andersom niet. Voor het herstel van de luchtvaart is Noord-Amerika absoluut noodzakelijk, maar ook voor het herstel van de economie en het menselijk contact. Laat ze beginnen met mensen die familie en relaties opzoeken en mensen die voor hun werk moeten reizen.”

Verhalen over de gedwongen coronascheiding vullen sociale media, met hashtags als #liftthetravelban en #loveisnottourism. Verhalen zoals: ‘Was de afgelopen week in Costa Rica met mijn partner. Hij is net teruggevlogen naar de VS, ik naar Europa. Geen idee wanneer we elkaar terugzien.’

Twan Laan kent vergelijkbare voorbeelden als secretaris van de stichting Nederlanders buiten Nederland. “Wij krijgen signalen dat mensen wel uit de VS weg konden, maar niet meer terug mogen en hun werk dreigen kwijt te raken. Tenzij je met een Amerikaan bent getrouwd, dan mag het weer wel. Het kan niet zo zijn dat je mensen op grond van hun nationaliteit uitsluit, zeker als daarvoor geen goede redenen zijn.”

Uitvaart

En dan zijn de VS nog niet eens het strengst. Nieuw-Zeeland houdt de grenzen zelfs de rest van het jaar dicht. “Australië verbiedt zelfs uitreizen. Wij krijgen berichten dat mensen die een terminaal ziek familielid willen bezoeken zo lang aan het lijntje zijn gehouden dat ze alleen nog voor de uitvaart konden komen. En dat lukt dan ook niet. Voor schrijnende gevallen moet zeker een uitzondering worden gemaakt.”

De 64-jarige Van der Veeken begrijpt niet waarom Amerika zo streng is. “Waarom maken ze geen onderscheid tussen vakantieverkeer en familierelaties? Mijn vrouw en ik zijn allebei twee keer gevaccineerd, de corona-app klopt en als we ons ook nog moeten laten testen, dan kan dat ook.”

Nu staat de reis op voorhand gepland voor oktober. “Dan is een kleinkind jarig. Maar geen idee of het zal lukken.” Zo niet, dan overweegt hij een omweg. “Vanaf 7 september gaat Canada open voor Europese reizigers en is ook hun grens met de VS weer open. Wij hebben de tijd en de centen. Maar vrienden van mijn vrouw hebben een dochter in de VS die op het punt staat te bevallen. Ook daarvoor wordt geen uitzondering gemaakt.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden