PlusReportage

Een weekend op Schiphol in vakantietijd: ‘Net een busstation in Zuid-Amerika op een verkeerd tijdstip’

In korte tijd is het imago van Schiphol ingestort. Een weekend op de luchthaven aan het begin van de Nederlandse zomervakantie: chaos en ontreddering bij personeel en reizigers. ‘Niemand kan me vertellen waar onze koffers zijn.’

David BremmerIgor BulckeSander van MersbergenHans Nijenhuis en Cyril Rosman
Vakantiegangers staan lang in de rij voordat zij via de witte tenten de vertrekhal bereiken. Beeld Pim Ras
Vakantiegangers staan lang in de rij voordat zij via de witte tenten de vertrekhal bereiken.Beeld Pim Ras

Vrijdag 8 juli, 00.09 uur, centrale hal, La Place

Het is iets na middernacht als de kassamedewerker van La Place de vitrine vult met verse ciabatta’s met roomkaas. Voor morgenvroeg? Nee, want de broodjeszaak is de hele nacht open, zegt ze. Ze zullen vannacht al wel verkocht zijn. “En in de ochtend ontploft het pas echt.” Ze wijst naar de ingang van treinspoor 1 en 2. “De rij stond tot daar.”

8 juli, vrijdagnacht op Schiphol, de dag dat voor het middelste deel van Nederland de schoolvakanties beginnen. Het wordt een spannende zomer voor de geplaagde luchthaven. De nationale trots van Nederland, een knooppunt voor reizigers over de hele wereld. Door personeelstekorten na corona is het echter ineens een plek vol onzekerheden geworden, met chaotische taferelen tot gevolg: stakingen, gemiste of geannuleerde vluchten en bergen achtergebleven koffers.

Gaan mensen hun vlucht halen? In de centrale hal met La Place en Burger King draait het enkel om die vraag. Reizigers zijn vroeg gekomen, overnachten op Schiphol, want je weet nooit hoe lang de rijen zullen zijn. De familie Wolthuis vliegt pas om 09.30 uur naar Sint Maarten, maar heeft iets na middernacht al plaatsgenomen op bankjes met blikjes Heineken en ijsthee.

Moeder Liz: “Schiphol voelt anders dan een paar jaar geleden. Het is nu meer als een busstation in Zuid-Amerika op een verkeerd tijdstip. Een aantal wc’s is dicht, je ziet nauwelijks beveiliging.”

Rond 02.00 uur sluiten honderden mensen aan in de rij bij de incheckbalies. Het is druk, zeggen ze tegen elkaar. En wat zijn ze blij dat ze zo vroeg van huis zijn vertrokken.

Een medewerker bij de odd-size baggage: “Tijdens corona zag ik hier op dit tijdstip één mens lopen, moet je nu eens kijken.” Hij weet wel waar het is misgegaan: “Ze hebben veel te laat mensen aangenomen. Bij de bagage is het dra-ma. Ik heb mensen horen zeggen: pak maar gewoon een tas, dan heb je tenminste iets.”

Zijn collega van de kofferservice loopt rond met grote wagens met koffers erop. “Het zijn er veel zeg, man, man. Heb pijn aan m’n rug. Voor nu is het doorstrijden. Na de zomer snel terug naar het hbo, ik wil de autotechniek in.”

Het grondpersoneel op Schiphol werkt meestal niet voor de luchthaven zelf, maar voor tal van andere bedrijven die bijvoorbeeld de bagageafhandeling en beveiliging verzorgen. Ze lopen rond in paarse en blauwe polo’s. Zijn met veel en werken hard, ook al is het midden in de nacht.

Een spierbonk van de beveiliging begint zijn werkdag over een half uur. “Negen van de tien mensen snappen het allemaal wel. Dat we echt met te weinig mensen zijn, en dat ze daarom langer moeten wachten. Maar er zijn altijd mensen die agressief doen.”

“We doen wat we kunnen,” zegt een van zijn collega’s. Maar zelfs in de nacht zijn er rijen, de wachttijd bij het inchecken loopt op en de zigzagrij voor security komt rond drie uur bijna tot aan de vertrekhal.

08.30 uur, vertrekhallen

De luchthaven adviseert het al weken: ‘Kom op zijn vroegst 4 uur voor je vlucht pas naar Schiphol.’ Bij de roltrappen en liften wordt je vertrekuur gecheckt. “Heel onlogisch,” zegt een jonge KLM-medewerker, want bij de trappen en zijdeuren kan iedereen ongecontroleerd doorlopen.

12.45 uur, bagagehal

Met een vorsende frons loopt Irene Pieters langs de rijen en stapels koffers die zijn uitgestald en opgestapeld langs de wanden van de bagagehal. “Net zag ik een koffer die exact op de mijne lijkt,” zegt de Zuid-Afrikaanse. “Maar de informatie op het etiket dat de bagage-afhandelaars eraan hebben gehangen, klopt niet met mijn reis. Ik ga vragen of ik in de koffer mag kijken. Ik zie binnen één seconde of het de mijne is.”

Zoals Pieters lopen er hier velen: ze hopen tussen die duizenden koffers hun eigen te vinden. Ze hebben allemaal een verhaal. Zoals Jasper, een Nederlander die met partner en kinderen in Maleisië woont, en voor de vakantie terugkwam naar hier. Al dagen zijn alle vijf de koffers zoek.

“Niemand kan me vertellen waar ze zijn, mailen en bellen heeft geen zin, dus ik ben zelf maar hierheen gereden. Wie weet staan ze ertussen. Al onze spullen zitten daarin, we blijven vijf weken hier. Als ik ze hier niet kan vinden, rijd ik door naar Frankfurt, daar zijn we overgestapt. Je moet wat, nietwaar?”

Ook het verhaal van Irene Pieters is bijzonder: de Zuid-Afrikaanse vloog via Dublin naar Schiphol, ze bezoekt Nederland voor een bruiloft. “Die is morgen. In de koffer zitten m’n jurk en de cadeautjes voor het bruidspaar. Ik hoorde dat er zondag, toen we arriveerden, geen personeel was om het vliegtuig te lossen. Het toestel moest dezelfde dag weer terug naar Ierland, alle koffers zijn dus weer mee teruggevlogen.”

Vijf dagen al doet ze het met de basics die in haar handbagage zaten. “Nu zou mijn koffer ergens hier moeten zijn, maar waar? Geen idee.”

[Tekst loopt door onder de foto]

Bagage op Schiphol hoopt zich op. Volgens een medewerkster staan er koffers van ‘weken, echt weken’. Beeld Pim Ras Fotografie
Bagage op Schiphol hoopt zich op. Volgens een medewerkster staan er koffers van ‘weken, echt weken’.Beeld Pim Ras Fotografie

De adreslabels en bagage-etiketten geven weer hoe groot de problemen zijn. Walter Medina uit het Amerikaanse Orlando mist een rode koffer, ook is er iemand die sinds 25 juni zijn gitaar mist, en is er ergens een baby die het sinds 28 juni zonder Maxi-Cosi moet stellen. Vele tientallen ouders hebben geen buggy meer voor hun kindje. Op één plek zijn de koffers netjes opgestapeld in een rolcontainer, elders zijn ze zomaar op een hoop gegooid.

Het is opvallend hoe lang sommige stukken er al staan – diverse labels zijn drie weken geleden al bevestigd. Het zijn koffers van ‘weken, echt weken’, zegt een medewerkster.

Diverse reizigers vertellen dat Schiphol inmiddels duizenden koffers naar een centrale opslaglocatie heeft gebracht, waar verder niemand toegang toe heeft. Wanneer die worden herenigd met de eigenaar? Zeg het maar.

17.08 uur, vertrekhal 3, voorzijde

De witte tenten, waar aan het begin van de middag nog lange rijen stonden, zijn leeg, in de vertrekhallen hebben twee marechaussees alle tijd voor een praatje, de meeste reizigers ogen ontspannen.

Volgens een medewerker in roze hesje valt de wachttijd bij security inmiddels ‘reuze mee’. “Ik schat: 20 à 25 minuten, echt niet meer.” De medewerker hoort bij de roze ‘flamingo’s’; een groep van zo’n 150 tot 200 mensen die normaal op kantoor werken en deze zomer op de luchthaven bijspringen. “Ik offer ook één vrije dag per week op, en ja, daar krijg ik voor betaald, maar ik stond hier ook als ik er niks voor kreeg.”

De medewerker vindt alle negatieve publiciteit ‘zó onterecht’. “Schiphol is nog altijd een prachtige luchthaven, waar zoveel goed gaat, waar goede mensen werken, waar zoveel vluchten wel op tijd vertrekken, maar mensen zijn zo snel ontevreden. Als er één papiertje op de wc-vloer ligt, klagen ze al.”

Oké, er gíng behoorlijk wat mis, maar dat is dus niet de schuld van Schiphol. “De problemen liggen bij de andere bedrijven. Het personeelsgebrek bij security? Mij valt vooral op dat er na een weekend waarin er veel festivals zijn, heel veel security opééns ziek is. En dan is er het personeelstekort bij de incheckbalies en bij de bagage. Maar dat zijn dus allemaal geen Schipholwerknemers.”

De oplossing? Het écht belangrijke werk moet weer in handen van Schiphol komen. “Dat moet je niet uitbesteden.” Een beter boegbeeld zou ook helpen. “Van mij had Dick Benschop allang mogen opstappen. Hij kan het verhaal gewoon niet vertellen. Wij, het personeel, zijn nog steeds trots dat wij hier werken en dat is ook de reden dat we bijspringen.”

20.03 uur, vertrekhal 2

“Nou! Kijk eens, helemaal leeg.” Anna (45) reageert verrukt als ze de roltrap afstapt. Ze is, samen met man Jorik (45) en dochter Alyssa (15) op ‘voorverkenning’. Ze wonen in Groningen, slapen een nacht in het Hilton bij de luchthaven en checken morgen om 08.10 uur in voor een vlucht naar Curaçao. “We wilden, na al die horrorverhalen, van tevoren even kijken of het echt zo erg is als we op het nieuws zagen. De voorpret voor deze vakantie is echt minder groot hoor. Dit geeft zoveel stress.”

Zaterdag 9 juli, 02.30 uur, vertrekhallen

B. werkt bij de beveiliging en al 22 jaar op Schiphol. “Bij de securitycheck gaat het mis. We hebben 31 ‘lijnen’ daar, 31 doorgangen. Maar we hebben maar personeel voor tien. Ik wil daar nooit staan, zwaar werk en slecht betaald. Ik verdien nu, na 22 jaar, 2800 euro... netto. Maar zij: 1700, 1800, en inclusief weekenden, feestdagen, nachten. En dan de hele dag door je knieën mensen fouilleren. Zwaar werk, hoor.”

06.30 uur, vertrekhal 3

In een kwartier tijd stroomt de hal vol. “Dit is niet druk, dit is chaos,” klaagt een beveiliger. Hij probeert mensen te helpen om hun weg naar de incheckbalies te vinden, maar het is zoeken geblazen en aan de rijen lijkt geen eind te komen.

Een medewerkster met een geel hesje staat precies onder de borden waarop de vertrektijden te zien zijn. Zo’n zes vluchten zijn deze ochtend al vertraagd. Sommige mensen klampen zich ongerust aan haar vast. “Ik moet naar Kaapstad, waar moet ik dan heen?”

Ze houdt haar hart vast voor dinsdag, wanneer ze zelf op vakantie gaat. Naar Aruba, samen met haar man en dochtertje. Ze overweegt de buggy in elk geval thuis te laten. Haar man moet de baby dan maar dragen.

15.00 uur, transferbalie

Er zijn veel vertraagde en geannuleerde vluchten, maar de plek waar die mensen meestal samenklitten, de transferbalie van de KLM, is gesloten. Er staat wel een rek met A4'tjes, waarop staat uitgelegd dat als je je aansluiting hebt gemist, je een nieuwe optie kunt regelen in de KLM-app. Waarom de balie dicht is? “Omdat hier anders 500 man staan en we hebben niet de mensen om die allemaal te helpen,” zegt een KLM-medewerker.

19.15 uur, vertrekhal 3

Als je vanavond nog naar Istanboel vliegt, heb je pech. Bij de incheckbalie van Turkish Airlines staat, vier uur voor het vertrek van 23.15 uur een rij van meer dan 200 meter.

Families komen opgewekt aangelopen, lopen eerst de rij voorbij, want ze zijn zo vroeg, dit kan hun rij niet zijn. Maar dan zien ze, honderd meter verderop, dat deze file wel bij hun vlucht hoort – dat is even schrikken. Boos wordt niemand.

20.00 uur, Café Rembrandt, Schiphol Plaza

Even een biertje en wat kleins eten misschien in café Rembrandt? Vergeet het maar. De bruine kroeg is uitgestorven en gaat zo dicht. “Sorry,” zegt de barman. “Personeelstekort.”

22.35 uur, vertrekhal 2

Een vader leest aan een tafeltje van een gesloten koffiecorner in de bijna lege hal zijn gezin slecht nieuws voor op zijn iPhone: “De drop-off van onze bagage is nu verplaatst naar 02.00 uur.” Moeder slaat haar handen voor haar ogen. “Ik denk dat we morgen pas vertrekken,” verzucht ze. “Ik ga een schone onderbroek uit mijn koffer halen,” zegt een dochter.

Moeder loopt verslagen weg, maar keert dan binnen een minuut terug. “Ik zie mensen richting een andere incheckbalie lopen. Laten we er maar achteraan gaan.”

De vertraging is nu al negen uur. Corfu is nog ver weg.

Veel reizigers komen extra vroeg naar de luchthaven, want je weet nooit hoe lang de rijen zullen zijn. Beeld Pim Ras
Veel reizigers komen extra vroeg naar de luchthaven, want je weet nooit hoe lang de rijen zullen zijn.Beeld Pim Ras

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden