Achtergrond

Echt of nep: wat is de duurzaamste kerstboom?

Nederlanders halen massaal kerstbomen in huis. Hoe duurzaam is zo’n boom eigenlijk? En is een nepboom een beter alternatief?

Devi Smits
Klanten kopen een kerstboom in Amsterdam. Beeld ANP
Klanten kopen een kerstboom in Amsterdam.Beeld ANP

Tijdens de coronawinter van 2020 merkten kerstboomverkopers dat de behoefte aan gezelligheid en verlichting groter was dan normaal gesproken. Brancheorganisatie Vereniging Nederlandse Kerstboomverkopers (VNK) noteerde een omzetstijging van 15 tot 20 procent ten opzichte van het jaar daarvoor, een record.

Dat record zou dit jaar wel eens verbroken kunnen worden, want verkopers merken dat mensen eerder dan normaal een boom in huis halen. Complete woonwijken verkeerden eind november al in kerstsferen.

Maar hoe duurzaam is al die gezelligheid? Ikea heeft besloten om dit jaar niet meer te stunten met goedkope kerstbomen. ‘We streven ernaar dat een aankoop bij Ikea altijd een verantwoorde keuze is. Een kerstboom aanbieden voor 1 euro past daar niet bij,’ schrijft de Zweedse woongigant.

Een eerlijke prijs is een euro natuurlijk niet, maar dat kerstbomen grote milieuvervuilers zijn, is een misvatting. De jaarlijkse klimaatimpact van een kerstboom – zowel echt als nep – is vergelijkbaar met 25 kilometer rijden in een benzineauto, vertelt Sanne Janssen van voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal. Wie rekening wil houden met het milieu doet er dus goed aan om een boom in de buurt te kopen.

Echt of nep?

Qua klimaatimpact ontlopen echte bomen en kunstvarianten elkaar niet veel. Een kunstboom moet in een fabriek gemaakt worden, wat eenmalig erg vervuilend is. De productietijd van een echte boom is daarentegen veel langer. Een boompje van 50 centimeter moet vier tot vijf jaar groeien. Een exemplaar van 2 meter staat tien jaar bij de kweker in de grond. De meeste van die bomen verdwijnen na één Kerstmis alweer in de verbrandingsoven.

Een duurzaam alternatief is het huren van een kerstboom, bijvoorbeeld bij organisaties als adopteereenkerstboom. Zij planten de boom in januari weer in de grond. Ook kun je zelf je kerstboom in de tuin planten (zie kader).

Een nepboom moet minstens vijf tot tien winters meegaan om zijn productie-uitstoot te compenseren. Koop dus een boom voor de lange termijn, adviseert Janssen. “En kijk eens of je een tweedehandsboom in de buurt kunt vinden.”

Klanten hebben een kerstboom gekocht.  Beeld ANP
Klanten hebben een kerstboom gekocht.Beeld ANP

Plastic druist tegen de kersttraditie in

Dan moet je wel een nepboom in huis wíllen. Volgens Maarten Bruns van IVN Natuureducatie druist al dat plastic lijnrecht tegen de kersttraditie in. “Kerstbomen staan voor leven, vruchtbaarheid en verbinding met de natuur. Dat vier je niet met een stuk plastic in huis.” Zonder die waarden is kerstversiering slechts betekenisloos decor, aldus Bruns. Daarom pleit hij ervoor om bewuster een boom in huis te zetten. “Het is goed om soms na te denken: waarom deden we dit ook alweer, en wat voegt het toe.”

Als medewerker van een natuurorganisatie is Bruns geen groot voorstander van massaal de bijl in bomen zetten. Maar er zijn duurzame én levende alternatieven. “Knip bijvoorbeeld een kersttak van een dennenboom. De meeste bomen kunnen prima een paar takken missen.” Of vervang de boom door een kamerplant. Goede vervangers zijn volgens Bruns de bamboepalm of de monstera. “Versier de plant met ballen, lampjes en kransjes, en klaar ben je.”

Een verkoper van kerstbomen. Beeld ANP
Een verkoper van kerstbomen.Beeld ANP

Waar moet je op letten als je een kerstboom in de tuin wilt terugplanten?

- Een kleine boom met een grote kluit heeft de grootste overlevingskans.

- Een boom kan er niet goed tegen om direct vanuit de warme woonkamer in de winterse buitenlucht te worden geplaatst. Laat de boom daarom eerst een paar dagen acclimatiseren in een koele ruimte.

- Plant de boom in een ondiepe kuil, met twee emmers water.

- Geef de boom ook in de tuin nog regelmatig water.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden