PlusNieuws

Easyjet springt over: elektrisch vliegen is uit, waterstof de toekomst

Vijf jaar na de belofte dat Easyjet vol in de ontwikkeling van elektrische vliegtuigen zou stappen, springt de tweede maatschappij van Europa weer van boord. Waterstof, waarvoor Rolls-Royce de motoren ontwikkelt, wordt de nieuwe hoop.

Herman Stil
null Beeld REUTERS
Beeld REUTERS

In 2028 vliegen we elektrisch over het Kanaal, zo voorspelde Easyjet. De Britse budgetmaatschappij zette de afgelopen vijf jaar vol in op plannen van startup Wright Electric met elektrische toestellen.

Maar inmiddels hangt de vlag er heel anders bij. “Wij gaan niet vliegen met elektrische vliegtuigen,” stelt operationeel topman David Morgan van Easyjet, na KLM en Transavia de nummer drie op Schiphol.

Morgan reist nu de wereld rond om iedereen warm te maken voor waterstofvliegtuigen. Easyjet werkt al samen met Airbus, dat belooft in 2035 zo’n toestel klaar te hebben. De Britten, de nummer twee in Europa, willen dat verder versnellen. Dinsdag sloten ze op de luchtvaartbeurs in Farnborough een akkoord met Rolls-Royce over het ontwikkelen en bouwen van de bijbehorende straalturbines die met waterstof worden gevoed.

Dit jaar moeten de eerste grondtests plaatsvinden. In 2030 dient een werkende straalmotor onder een vliegtuigvleugel te hangen. “De tijd is krap om een heel nieuwe vorm van aandrijving te ontwikkelen. Het beste is een waterstofvliegtuig te ontwikkelen dat zoveel mogelijk lijkt op een toestel zoals het nu is.”

Wensdenken

Dat na zo’n korte tijd de ene heilige graal wordt ingeruild voor de andere, kan het idee voeden dat de luchtvaart vooral aan wensdenken doet — of volgens critici: aan greenwashing. Maar volgens Morgan getuigt de omslag van voortschrijdend inzicht.

“We begonnen met Wright Electric toen Tesla’s net op de weg kwamen en Boeing en Airbus toestellen maakten met nieuwe accutechnologie. We hoopten dat de batterijtechnologie snel zou verbeteren. Maar het duurt te lang. Met 17 ton kerosine vliegen we nu van Londen naar Dubai. Met 17 ton batterijen halen we net Dover.”

Dat er elektrische propellervliegtuigen komen, daarvan blijft hij overtuigd. Naast Airbus is er een trits kleinere initiatieven. “Maar het gaat steeds om kleine toestellen voor de korte afstand,” zegt Morgan. “Dat werkt niet voor ons. Wij vliegen met toestellen van 190 tot 230 passagiers en door heel Europa. Het is zeer onwaarschijnlijk dat onze passagiers ooit elektrisch op reis zullen gaan.”

Heel wat uitdagingen

Waterstof als brandstof heeft een groot voordeel: het soortelijk gewicht is veel lager dan dat van kerosine, maar heeft wel een drie keer zo hoge energiedichtheid. Bij verbranding komt bovendien geen CO2 en veel minder stikstof en ultrafijnstof vrij.

Nadelen zijn er ook: in gasvorm is waterstof vier keer omvangrijker dan kerosine. Om waterstof op te slaan in het bestaande formaat vliegtuigen zal het gas vloeibaar moeten worden door het onder druk te zetten en te koelen tot -253 graden. Dat brengt zowel op de grond als in de lucht heel wat uitdagingen met zich.

Een ander nadeel is de hoge prijs, vanwege de omslachtige productie en opslag. Maar volgens Morgan is waterstof financieel interessanter dan biokerosine of synthetische vliegtuigbrandstof. “Die ontwikkel je maar voor één industrie: de luchtvaart. De industrie of de scheepvaart hebben er niks aan. Bij waterstof is dat anders; dat kan veel breder worden gebruikt, zodat we de kosten ervan kunnen delen.”

Tegenstanders van de luchtvaart stellen dat er onvoldoende groene stroom is om alle benodigde waterstof te produceren. Waardoor ook vieze stroom moet worden gebruikt en de CO2-uitstoot hoger uitvalt dan bij fossiele kerosine. Morgan wuift zulke kritiek weg. Maar er zal zowel groene waterstof (gemaakt met groene stroom uit zon en wind) als ‘bruine’ waterstof, uit biomassa, nodig zijn. De daarbij vrijkomende CO2 moet op een andere manier worden gecompenseerd.

CO2 afvangen

Dat wil Easyjet doen door mee te liften met fabrieken die het broeikasgas uit de atmosfeer halen en ondergronds opslaan of hergebruiken voor de productie van synthetische brandstof of zelfs bubbels in frisdrank. Maandag tekende het een akkoord met Airbus en het Amerikaanse 1pointfive om vanaf 2025 jaarlijks 100.000 ton C02 uit de atmosfeer af te vangen.

Dat gebeurt in Europa en Noord-Amerika nu kleinschalig, maar moet volgens energieagentschap IEA in 2050 de belangrijkste oplossing worden om lastig te verduurzamen sectoren, zoals de luchtvaart, de uitstoot te laten compenseren.

Volgens Morgan zal Easyjet niet, als nu met elektrisch vliegen, op termijn weer voor iets anders kiezen. “We hebben niet langer de luxe om verder te kijken. Wij hebben voor onszelf een route uitgestippeld die loopt tot we CO2-neutraal zijn in 2050. Tot 2035 met het bijmengen van biobrandstof, daarna met ook waterstof en synthetische kerosine.” Critici maant hij tot optimisme. “Waar was de auto-industrie tien jaar geleden? En kijk: een op de twaalf personenauto’s op de weg is nu elektrisch.”

Naast Airbus en Rolls-Royce is er nog een trits andere initiatieven voor waterstofvliegtuigen. Daaronder dat van een Nederlandse conglomeraat. Het claimt in 2028 een toestel op elektriciteit te hebben, voor 40 tot 80 passagiers en met een bereik van 750 kilometer. Bestaande propellervliegtuigen moeten daarvoor omgebouwd worden.

‘Krimp en belasting stimuleren niet’

Easyjet ruilt stroom in voor waterstof. Maar wat hetzelfde blijft, is het pleidooi richting overheden: gebruik de opbrengst van belastingen en accijnzen, zoals de Nederlandse vliegtaks, vooral om de luchtvaart te verduurzamen.

Easyjet wil dat ten minste de helft van de opbrengst van zaken als vliegtaks en kerosineaccijns gebruikt wordt om de luchtvaart te verduurzamen, bijvoorbeeld door het opzetten van waterstofinfrastructuur. Want als Schiphol plannen om waterstof in te zetten kan doorvoeren, maakt de luchthaven goede kans op de eerste waterstofvluchten tussen Londen en Nederland.

Easyjettopman David Morgan: “We zijn niet tegen vliegtaks of accijns op kerosine maar – onder voorwaarden – juist voorstander. Wel moet de opzet anders; nu zijn op Schiphol overstappers gevrijwaard van de heffing. Daarmee worden buitenlandse reizigers die ook bijdragen aan de CO2-uitstoot, gespaard. Zo legt de overheid de heffing uitsluitend bij de Nederlandse consument.”

Het liefst wil Easyjet helemaal af van een heffing per reiziger. “Zulke belasting moet worden geheven op basis van emissies. Alleen dan worden maatschappijen gestimuleerd om de meest duurzame vliegtuigen te gebruiken.”

Impressie van een vliegtuig dat Airbus in 2035 op waterstof wil laten vliegen. Beeld Airbus
Impressie van een vliegtuig dat Airbus in 2035 op waterstof wil laten vliegen.Beeld Airbus

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden