PlusAchtergrond

Duizenden patiënten verloren voet of teen tijdens corona, vooral mensen met diabetes de dupe

Tijdens de covidpandemie zijn veel meer voeten en tenen geamputeerd dan in voorgaande jaren. Vooral veel diabetespatiënten gingen te laat naar een arts. Nieuw onderzoek moet helpen om de voetklachten tegen te gaan.

Ellen van Gaalen
Een grote groep diabetespatiënten krijgt last van de voeten door de schommelingen in de suikerspiegel.  Beeld Getty Images
Een grote groep diabetespatiënten krijgt last van de voeten door de schommelingen in de suikerspiegel.Beeld Getty Images

Voor de pandemie werden jaarlijks ongeveer 2500 voeten en tenen afgezet. Tijdens het eerste coronajaar gebeurde dat ineens twee tot drie keer zo vaak, zo blijkt uit wetenschappelijk onderzoek. Hoewel er nog geen cijfers over 2021 zijn, verwacht de Nederlandse Orthopaedische Vereniging niet dat die aantallen heel anders zijn.

Orthopeden zagen vooral bij diabetespatiënten meer amputaties, doordat hun voeten minder werden gecontroleerd. Ruim een miljoen Nederlanders hebben een vorm van diabetes. Van die patiënten krijgt meer dan de helft last van zenuwpijn in de voeten. De voeten worden gevoelloos, gaan steken of tintelen. Vaak voelen deze mensen het niet als ze een wondje hebben, waardoor ze te lang doorlopen en zo’n heftige infectie ontstaat dat amputatie soms zelfs onvermijdelijk is.

Tijdens de pandemie belandde een grotere groep patiënten te laat in het ziekenhuis, waardoor fors meer amputaties nodig waren. Artsen in twaalf ziekenhuizen onderzoeken nu hoe ze dat in de toekomst kunnen tegengaan en ze het aantal diabetespatiënten met zenuwpijn kunnen terugdringen. “We denken dat een operatie kan helpen om de klachten te verminderen en kwaliteit van leven te vergroten,” verklaart arts-onderzoeker Nadine Boers van het UMC Utrecht dat het onderzoek leidt.

Niet lopen

Zenuwen kunnen beschadigd raken door de voortdurend schommelende suikerspiegels. Ook raken die zenuwen vaker bekneld in het been of de voet, waardoor veel diabetespatiënten ernstige klachten krijgen en meer kans hebben op complicaties. Door de pijn en een verminderd gevoel onder de voeten vallen ze vaker, kunnen ze soms niet meer lopen en ontstaan slaapproblemen. “Sommige mensen hebben zo’n pijn dat ze niet eens een dekbed op hun voeten kunnen verdragen,” zegt Boers.

Maar, stelt het onderzoeksteam, een operatie helpt mogelijk de klachten te verminderen. “Eén van de meest uitgevoerde operaties in Nederland is voor het carpaal tunnel syndroom in de pols, waarbij de beknelde zenuw meer ruimte krijgt. Die ingreep is breed geaccepteerd, maar in de benen voeren we die bijna nooit uit,” stelt Boers. Terwijl voor een groep diabetespatiënten mogelijk veel klachten verdwijnen als de beknelde zenuwen in hun benen of voeten meer ruimte krijgen.

In de twaalf ziekenhuizen, waaronder het UMC Utrecht, onderzoeken artsen in hoeverre een operatie helpt om de pijn bij diabetespatiënten te verminderen. “Niet alle artsen zijn voor zo’n operatie, omdat wonden moeilijk genezen bij diabetespatiënten. Dus waarom zou je ze dan opereren?” aldus Boers. Bovendien kan alleen een beknelling operatief worden opgelost, maar blijft de zenuw beschadigd. “Je kunt die patiënten niet voor honderd procent helpen. Maar als de pijn de helft minder wordt, is dat al een hele verbetering voor veel mensen. Wij vinden het belangrijk dat hun kwaliteit van leven verbetert.”

Minder amputaties

Al 170 patiënten doen mee met het onderzoek. In totaal zijn er 340 mensen nodig. Zij worden jarenlang gevolgd, zodat de artsen goed kunnen zien hoe het met hun pijn gaat. Maar ook of er minder amputaties nodig zijn. “Als deze patiënten door een operatie meer gevoel in hun voeten krijgen, kunnen ze ook beter wonden voelen,” verklaart Boers. “Nu weten mensen niet eens altijd dat hun zere voeten door diabetes komt. Wij hopen een grotere groep straks beter te kunnen helpen.”

Meer informatie over het onderzoek is te vinden op www.lastvanmijnvoeten.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden