PlusReportage

Douane Schiphol bereidt zich voor op brexit: 'Niet alles zal smooth gaan’

De Douane op Schiphol maakt zich op voor de brexit, waardoor reizigers en goederen vanaf 1 januari aan de grens worden gecontroleerd. ‘We moeten het nog een beetje ontdekken.’

Staatssecretaris Alexandra van Huffelen en minister Wopke Hoekstra van Financiën (rechts) bezoeken het Joint Inspection Center (JIC) op Schiphol om te zien welke voorbereidingen er voor de brexit zijn getroffen.  Beeld ANP
Staatssecretaris Alexandra van Huffelen en minister Wopke Hoekstra van Financiën (rechts) bezoeken het Joint Inspection Center (JIC) op Schiphol om te zien welke voorbereidingen er voor de brexit zijn getroffen.Beeld ANP

Tobio (3) loopt langs een pallet pakketten in een douaneloods op Schiphol-Zuidoost. De Duitse herder is een ‘goederen gerelateerde hond’, die in vliegtuigen en loodsen aan spullen snuffelt en niet aan mensen, zoals zijn collega’s in de vertrekhal van Schiphol. Na een paar seconden slaat de douanehond aan. Tussen de pakjes heeft hij een watje met cocaïnegeur gevonden, die hondengeleider René tussen de pakketten heeft verstopt.

“Mag ik even ruiken?”, vraagt staatssecretaris Alexandra van Huffelen van Financiën, die over de Douane gaat. René houdt het watje van een afstand voor haar neus en de D66-bewindsvrouw ruikt. “Geen duidelijke geur eigenlijk. Een beetje chemisch misschien.”

In loodsen zoals deze op Schiphol zal de Douane vanaf 1 januari ook steekproefsgewijs goederen uit het Verenigd Koninkrijk controleren. Dat is een kleine vijftig jaar al niet meer gebeurd, want de Britten zaten in de Europese Unie waarin vrij verkeer van mensen en goederen één van de pijlers is. Maar sinds januari 2020 heeft het Verenigd Koninkrijk de EU verlaten en op 1 januari 2021 loopt ook de overgangstermijn af.

Lesvideo’s

Dat betekende dat de Douane negenhonderd extra mensen moest werven en opleiden. Dat is gelukt, maar niet zonder slag of stoot, vertelt douanier Quincy Madja. “Want toen kwam covid. En helaas waren er ook een aantal coronagevallen in de studentengroep.” De Douane besloot toen lesvideo’s te gaan maken, zodat de groep vanuit huis toch kon doorstuderen. Inmiddels hebben ze allemaal hun diploma gehaald.

Douanier Quincy Madja laat als voorbeeld een filmpje zien waarin hij een praktijkcontrole uitvoert. Hij prikt gaatjes in de dozen, om eventueel verborgen dubbele wanden bloot te leggen, en hij ruikt aan bladeren die hij in een pakje aantreft. Minister Wopke Hoekstra van Financiën, ook mee op het werkbezoek, vraagt waarom Madja dat zelf doet en geen hond inschakelt. Madja: “Soms kun je het meteen ruiken – dit bleken theeblaadjes te zijn – maar je kunt altijd de hondengeleider inschakelen als je twijfelt.”           

Op Schiphol komt ongeveer 20 procent van de vracht uit het Verenigd Koninkrijk binnen. De rest komt via de haven van Rotterdam en de ferryterminals, in vrachtwagens. Daar wordt na 1 januari het grootste knelpunt verwacht, omdat verkeerde papieren vanaf die datum kunnen zorgen voor opstoppingen en lange, lange files.

Garanderen

Henriëtte Bongers, directeur Douane Schiphol Cargo, is daar wat betreft het luchtverkeer niet zo bang voor. Met een armgebaar richting de grotendeels lege loods: “Wij kunnen hier goederen kwijt.” Maar garanderen dat ondernemers in Nederland in het nieuwe jaar niet hoeven te wachten op hun spullen, kan ze niet. Zo is bijvoorbeeld nog niet bekend welk soort goederen via Schiphol van het Verenigd Koninkrijk vertrekt en vice versa. Bongers: “We weten dat er snijbloemen worden vervoerd en elektronica. Maar de rest moeten we nog een beetje ontdekken.”   

Van Huffelen wijst erop dat het overgrote deel van de Nederlandse bedrijven nog niet bestond toen het Verenigd Koninkrijk in 1973 lid werd van de EU. “Zij hebben geen vergelijkingsmateriaal.” Het wordt volgens haar hoe dan ook spannend of we de logistieke stroom goed op gang houden. “We weten bijvoorbeeld wel welke formulieren wij van de Britten eisen, maar nog niet wat zij van ons eisen.”

Wat wel duidelijk is, zegt directeur-generaal Nanette van Schelven van de Douane, is dat het Verenigd Koninkrijk een ‘medium’ risicoprofiel heeft gekregen. Dat is vergelijkbaar met, pakweg, Canada. Bij andere landen is dat risico bijvoorbeeld hoog. In de loods worden pakketten uit Suriname stuk voor stuk onderzocht. Dat land krijgt een 100 procentscontrole.

Sixpack

En niet voor niets, blijkt bij de volgende stop van de bewindslieden in de loods. Daar heeft een douanebeambte net twee bolletjes – cocaïne, zegt de testkit – gevonden. De drugs zaten in flesjes frisdrank. Maar niet in elk flesje; in het sixpack was er met vier niks aan de hand. Maar in twee flesjes zat een bolletje drugs, die de douanemedewerker ontdekte op de scanbeelden. Hoekstra, vader van vier kinderen, na het bekijken van wat oude scans: “Dat doet me denken aan een echo. Daar zie je ook alleen maar iets op als je weet waar je naar moet kijken.”

Vanaf 1 januari controleert de Douane op Schiphol niet alleen vracht uit het Verenigd Koninkrijk, ook reizigers uit het land krijgen te maken met een koffercontrole. Zo mag je niet meer voor meer dan 430 euro shoppen in Londen, anders moet je het aangeven. Toch worden er op de luchthaven geen rijen verwacht. “Wat dat betreft is corona wel een beetje een voordeel,” zegt Van Huffelen. “Het zal vast niet allemaal smooth gaan, maar in januari zullen er toch nog minder vluchten zijn.”  

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden