Nieuws

DNB-president Knot waarschuwt: schuldenlast door corona ondraaglijk

Ook consumenten met weinig spaargeld steken zich in de coronacrisis dieper in de schulden, ondanks de onzekerheid rond baan en inkomen. Een bankencrisis ligt op de loer.

Steeds meer winkels sluiten hun deuren.Beeld Hollandse Hoogte/Harold Verste

Op het eerste gezicht lijkt er niets aan de hand: we lenen met zijn allen minder geld en gebruiken de creditcard ook minder; in de eerste helft van 2020 13 procent minder dan een jaar geleden. Maar het aantal huishoudens dat gezien hun financiële situatie maximaal leent, neemt juist toe, meldt De Nederlandsche Bank (DNB) vandaag.

Bovendien nam in het tweede kwartaal het aantal hypotheekaanvragen 40 procent toe ten opzichte van een jaar eerder. Dat betreft vooral mensen die hun bestaande hypotheek vanwege de lage rente oversluiten of een tweede hypotheek nemen, maar ook het aantal hypotheken voor een nieuwe woning is 15 procent gegroeid. Net voor de zomer stond voor 534 miljard euro aan hypotheken uit, een toename van 6 miljard.

Overmatig leengedrag

Dat is al opvallend in crisistijd, laat staan in een kwartaal waarin corona woekerde, het consumentenvertrouwen tot een dieptepunt daalde en de eerste massaontslagen en faillissementen werden aangekondigd. “We waarschuwen al langer tegen overmatig leengedrag,” aldus DNB-president Klaas Knot. “Na de laatste crisis zijn de normen voor leningen en hypotheken aangescherpt. Vanuit de politiek zijn er nu oproepen die weer aan te passen, maar zulke maatregelen moeten juist nu niet worden versoepeld.”

Zwartste scenario’s

De geldzucht brengt volgens DNB in crisistijd meer mensen in de problemen, zzp’ers voorop. Die komen als eerste in de knel als ze getroffen worden door dalende inkomsten, werkloosheid of moeten verhuizen, terwijl hun woning minder waard is dan wat ze hebben geleend.

Inmiddels zitten 100.000 huishoudens in de situatie dat ze bij een inkomensval binnen een halfjaar in de problemen komen, 73.000 daarvan al binnen drie maanden. Op dit moment hebben 22.000 huishoudens uitstel van hypotheekaflossing, omdat ze die niet meer kunnen betalen.

DNB maakt zich zorgen, niet alleen over de mensen in geldproblemen, maar ook over de banken die geld aan hen hebben geleend. De banken kampen al met veel grotere risico’s, omdat meer en meer bedrijven vanwege de corona­crisis hun kredieten en leningen niet meer kunnen afbetalen. Die groep zal verder groeien nu de overheidssteun aan bedrijven wordt afgebouwd en het aantal faillissementen zal toenemen. Banken hebben inmiddels 5,5 keer zoveel geld opzijgezet om oninbare leningen op te vangen, in vergelijking met wat ze daar de laatste drie jaar voor hadden gereserveerd.

Volgens de centrale bank is het risico op een financiële crisis sinds dit voorjaar toegenomen. Banken hebben nog genoeg vet op de botten om een zware coronacrisis het hoofd te bieden, maar bij verzekeraars en pensioenfondsen ligt dat anders.Door de lage rente hebben die het nu al moeilijk, levensverzekeraars voorop. De gemiddelde dekkingsgraad bij alle pensioenfondsen (die toont hoeveel geld er in huis is om aan de verplichtingen te voldoen) zakte in een halfjaar van 104 naar 95 procent door de lage rente, tijdelijk dalende koersen en langdurig afnemende vastgoedwaarde.

In de zwartste scenario’s, bij nieuwe lockdowns en continue corona-uitbraken, komt volgens DNB de hele financiële sector onder druk, inclusief de banken. Volgens Knot moet het kabinet dan ook doorgaan met overheidssteun aan bedrijven. “De kosten van te vroeg stoppen zijn groter dan de kosten van te lang doorgaan.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden