Dit zijn de maatregelen van het kabinet tegen de stikstofcrisis

Minister-president Mark Rutte en ministers Carola Schouten (Landbouw), Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat) en Stientje van Veldhoven (Milieu en Wonen) geven een toelichting op het pakket maatregelen. Beeld ANP

Een verlaging van de maximumsnelheid op snelwegen, een noodwet voor projecten als dijkversterking en extra geld voor het uitkopen van varkensboeren: premier Mark Rutte presenteerde woensdagochtend de kabinetsmaatregelen om de stikstofproblemen het hoofd te bieden. 

Maximumsnelheid snelwegen naar beneden

De plannen lekten grotendeels dinsdag al uit. Zo gaat de maximumsnelheid overdag in het grootste deel van Nederland omlaag naar 100 kilometer per uur. Tussen 19.00 en 06.00 uur mag er nog wel 130 kilometer per uur gereden worden. Coalitiepartij VVD voelt er niets voor om de maximumsnelheid altijd én in het hele land te verlagen naar 100 kilometer per uur. Die optie levert wel de meeste stikstofruimte op, maar gekozen is dus voor een compromis.

Deze optie is doorgerekend door het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en zou genoeg stikstofruimte moeten opleveren om de woning- en wegenbouw uit het slop te trekken én om de stikstofneerslag in de natuur te verlagen.

Rutte noemde het woensdagmorgen een ‘rotmaatregel’. “Niemand vindt het leuk, maar er speelt echt een groter belang. Dit is nodig om te zorgen dat Nederland niet op slot gaat en dat banen verloren gaan.” Hij hoopt dat we over een paar jaar opnieuw 130 kilometer mogen rijden, maar benadrukt dat dat niet waarschijnlijk is.

Bouwprojecten

Naast de snelheidsverlaging kondigde hij ook een noodwet aan, waarmee grote bouwprojecten – zoals de kustversterking – door kunnen gaan. Verder trekt het kabinet 250 miljoen euro uit voor natuurherstel, dat wordt onder meer gebruikt voor het afgraven van verzuurde stikstofgrond in Natura2000-gebieden.

Door de maatregelen kan de woning- en wegenbouw het komende jaar doorgaan, zo is de verwachting. Maar er zijn nog méér maatregelen nodig om de stikstofuitstoot verder omlaag te brengen. Daarvoor moet vooral de landbouwsector minder stikstof uitstoten. Die maatregelen, waarbij onder meer boerenbedrijven worden uitgekocht en verplaatst, worden de komende maanden bekendgemaakt.

Aanpassen veevoer

Het kabinet maakte woensdag al wel bekend dat boeren hun veevoer moeten aanpassen. Ze kunnen ervoor kiezen om kunstmatige óf natuurlijke toevoegingen te doen, waardoor het stikstofgehalte in het voer fors afneemt.

Uitkopen boeren

Het kabinet stelt zestig miljoen euro extra beschikbaar voor het uitkopen van varkensboeren en om daarmee te voldoen aan het Urgendavonnis. Daarmee wordt die pot dus verhoogd naar 180 miljoen euro.

Natuur in Nederland herstellen

Het kabinet trekt ook een kwart miljard euro uit voor acties om de natuur in Nederland te herstellen. Het geld wordt onder meer gebruikt om verzuurde stikstofgrond af te graven en grondwaterstanden te verhogen. Het kabinet maakte op 1 november al bekend een half miljard euro uit te trekken voor de aanpak van de stikstofcrisis. De helft daarvan wordt nu ingezet om natuurgebieden in Nederland te versterken.

Met het geld wordt verzuurde stikstofgrond in natuurgebieden afgegraven. Ook worden grondwaterstanden verhoogd, om zo natuurgebieden weer nat te maken.

Nog geen datum bekend voor snelheidsverlaging

Het kabinet weet nog niet wanneer de verlaging van de maximumsnelheid op snelwegen precies zal ingaan. Minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur) wil voor 1 december met een plan van aanpak komen. Ze zegt dat de verlaging niet van de ene op de andere dag kan worden doorgevoerd.

De snelheidsverlaging vergt voorbereidingen, zoals het plaatsen van nieuwe verkeersborden langs de kant van de weg.

Volgens het kabinet kan ‘op enig moment’ worden besloten dat de snelheid weer kan worden verhoogd, bijvoorbeeld als de auto’s die op de Nederlandse wegen rondrijden schoner worden of als de stikstofuitstoot door andere maatregelen flink is afgenomen. Premier Mark Rutte benadrukt dat dit niet op korte termijn valt te verwachten.

Offer voor VVD

Een flinke snelheidsverlaging zat er al weken aan te komen. Het is de enige maatregel die écht helpt om de woning- en wegenbouw met spoed vlot te trekken. De afgelopen dagen onderhandelden de coalitiepartijen over de snelheidsvarianten, zo was het ook een optie om niet op alle snelwegen naar 100 te gaan. Dat bleek ingewikkeld. De VVD regelde dat in de avonduren nog wél gescheurd kan worden.

Al met al is het een offer voor de grootste regeringspartij. Een maand geleden zei VVD-Kamerlid Mark Harbers nog dat met een algemene snelheidsverlaging ‘het stikstofprobleem niet wordt oplost’. Dinsdag koos Harbers, na een VVD-fractieoverleg, totaal andere woorden: “Uiteindelijk moet je, als je deze crisis wilt bestrijden, ook rotmaatregelen nemen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden