Dit wordt de boodschap van Rutte: enige versoepeling en een stappenplan uit de coronacrisis

Het kabinet neigt ernaar enkele coronamaatregelen terug te schroeven. Zo overweegt premier Rutte cafés en restaurants vanaf 1 juni hun terrassen weer te laten openen. Kappers kunnen waarschijnlijk volgende week alweer aan de slag.

Premier Mark Rutte en Jaap van Dissel (RIVM) tijdens een eerdere persconferentie over de noodmaatregelen vanwege het coronavirus. Beeld ANP

Tijdens een persconferentie woensdagavond zullen premier Mark Rutte en minister Hugo de Jonge (Zorg) bovenal perspectief willen bieden aan burgers die zuchten onder de coronamaatregelen, stellen ingewijden. Het kabinet komt daarom, naast enkele versoepelingen, met een soort ‘routekaart’ uit deze coronacrisis
Omdat we misschien nog wel een tot anderhalf jaar op een vaccin moeten wachten, wil het kabinet presenteren hoe er gewerkt wordt aan een ‘nieuwe samenleving’ tot dat moment.

Een vastomlijnd plan is het nog niet, maar vakministers moeten in ieder geval met brancheverenigingen en sectoren gaan broeden op plannen waarmee beetje bij beetje de coronamaatregelen kunnen worden versoepeld. Op enig moment moet het officiële advies om ‘zoveel mogelijk thuis te blijven’ veranderd worden in ‘blijf thuis bij gezondheidsklachten’.

Contactberoep

De meest concrete maatregelen zijn vooralsnog het heropenen van terrassen en strandtenten per 1 juni. Kappers en enkele andere contactberoepen zoals masseurs en nagel- en voetverzorgers zouden volgende week alweer aan de slag kunnen. Daarmee komt de heropening dus eerder dan 20 mei, de datum tot wanneer de meeste coronamaatregelen tot nu toe gelden.

Opvallend genoeg is dat waarschijnlijk zonder het verplichte gebruik van mondkapjes. Het Outbreak Management Team (OMT), dat het kabinet adviseert, heeft onderzoek gedaan naar de noodzaak van dat beschermingsmiddel maar heeft geen uitgesproken oordeel neergelegd als het gaat om contactberoepen. “Er zijn net zoveel argumenten voor als tegen,” zegt een ingewijde.

Eerder raadden kabinet en OMT het gebruik van mondkapjes nog expliciet af, omdat burgers daardoor geneigd zouden kunnen zijn om minder afstand tot elkaar te houden dan de voorgeschreven 1,5 meter. Die strakke lijn wordt dus losgelaten. Wie overigens zelf liever een mondkapje draagt, kan dat natuurlijk gewoon doen. Maar kappers die geen mondkapje hebben of willen dragen, mogen bijvoorbeeld alsnog open.

Routekaart

Aan het stappenplan werd de afgelopen dagen, achter de schermen, hard gewerkt. Aanvankelijk stelden minister De Jonge, Rutte en ook minister Ferd Grapperhaus (Justitie) een schetst vast van hoe zo’n routekaart eruit zou kunnen zien. Daarna werd dit besproken in de ministerraad afgelopen vrijdag. In het Haagse Catshuis, de officiële ambtswoning van Rutte, namen alle betrokken vakministers het hele scenario zondag nog eens onder de loep.

Premier Mark Rutte komt op de fiets aan bij het Catshuis voor overleg over de coronacrisis.Beeld ANP

Daar hamerde de premier er nog eens op dat iedere versoepeling nú over twee weken weer kan leiden tot een piek in het aantal ziekenhuisopnames. Tijdens het wekelijkse informele overleg met RIVM-kopstuk Jaap van Dissel en betrokken vakministers, pleitte Rutte daarom voor een ‘voorzichtige koers’.

Tegelijk erkende hij - net als de anderen - dat Nederlanders die gebukt gaan onder de coronamaatregelen ‘perspectief’ moet worden geboden. “Er moet op enig moment een stip aan de horizon worden gezet,” aldus een ingewijde. Zeker ministers Wouter Koolmees (D66, Sociale Zaken) en Wopke Hoekstra (CDA, Financiën) benadrukten dat dit voor ‘de mentale gezondheid’ van alle Nederlanders ook ‘broodnodig is’. Daarom sloeg het idee van een stappenplan zondag definitief neer in het plan dat Rutte en de Jonge woensdagavond presenteren. 

Nogmaals: het zijn geen in beton gegoten plannen, maar wel ‘denkrichtingen’ waardoor de maatregelen beetje bij beetje versoepeld zouden moeten kunnen worden. Vakministers gaan in overleg met sectoren, broeden op hoe de 1,5 metersamenleving vorm moet krijgen. Hoe gaat het openbaar vervoer er bijvoorbeeld uit zien? Wie mag er per wanneer gebruik van maken? Welke bedrijfstakken kunnen op locatie gaan werken? En hoe?

Nieuwe fase

“We gaan een nieuwe fase in. Die waarin je sectoren weer wil opstarten en het maatschappelijk leven wil hervatten. Zonder dat daarbij de gezondheid uit het oog wordt verloren, want dat blijft de hoogste prioriteit houden,” aldus een betrokkene. “De zoektocht naar het nieuwe normaal moet vastere vorm gaan krijgen.’’

Maar iedere versoepeling brengt tegelijk ook weer kopzorgen. Na de meivakantie beginnen de basisscholen weer, een maand later zouden middelbare scholen mogelijk kunnen heropenen. En ondertussen is het jongeren tot 18 jaar weer toegestaan om te trainen bij hun sportclubjes. “Die kinderen worden niet zelden daarheen gebracht, straks ook weer naar scholen. Het is best spannend meer verruiming toe te staan, terwijl je de effecten daarvan nog niet kent,” zegt een ingewijde. “Het blijft een duivels dilemma.”

Optimisme

Wel stutten de cijfers van de ic’s het optimisme. Sinds enkele dagen is het aantal bezette coronabedden daar minder dan 700, wat als kritische grens wordt beschouwd.

Het openbaar vervoer zou om die reden vooralsnog alleen bestemd blijven voor mensen met een vitaal (of straks heropend) beroep. De NS experimenteert weliswaar op stations en in treinen met looprichtingen en minder stoelen, maar die proeven zijn nog maar net gestart.

Voor het verder versoepelen van coronamaatregelen is bovendien nodig dat er dagelijks zo’n 30.000 testen worden uitgevoerd om te zien of en hoe het virus om zich heen grijpt. Maar het kabinet denkt dit aantal te kunnen halen.

Evenementen

Het verbod op evenementen blijft evenwel gelden tot 1 september. De ‘intelligente lockdown’ waarvan het kabinet repte, wordt ook zeker niet helemaal losgelaten, zegt een betrokkene. “Maar we zoeken wel naar een slimme manier om na de fase van indammen en het ontzien van de zorg een uitweg te vinden naar de fase waarin de samenleving wat meer lucht krijgt.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden