Punt voor punt

Dit weten we tot nu toe over de 11 bombrieven

Binnen anderhalve maand zijn 11 bombrieven verstuurd naar bedrijven in heel Nederland, waarvan zes in Amsterdam. Enkele brieven zijn ontploft, andere onschadelijk gemaakt door de EOD. Wat weten we precies over de bombrieven die steeds opduiken?

Bombrieven in januari hadden het CIB als afzender, bij de nieuwe versies in februari is dat niet het geval.Beeld Politie

1. Wanneer werden de eerste bombrieven aangetroffen? 

De Explosieven Opruimingsdienst beleeft een drukke jaarwisseling. Op 2 januari maakt de politie bekend dat ‘de afgelopen dagen’ bombrieven werden aangetroffen bij onder meer een tankstation en het Victoria Hotel in Amsterdam, een makelaarskantoor in Utrecht en een tankstation en Mercedes-dealer Van Mossel in Rotterdam.

Een dag later blijkt het in totaal om 7 bombrieven te gaan. Ook bij hotel Okura in de Ferdinand Bolstraat wordt een brief met explosieven aangetroffen. Een filiaal van ABN Amro in Maastricht ontvangt diezelfde dag geen bombrief maar een ‘waarschuwingsbrief’. Een ander bedrijf in de Limburgse hoofdstad ontspringt de dans: een explosief dat voor het bedrijf bestemd was, werd retour gestuurd naar het Centraal Invorderings Bureau (CIB) in Rotterdam, waar het brandschade aanricht.

Ook twee bedrijven in Amsterdam ontvangen waarschuwingsbrieven. Later blijkt dat alle andere getroffen bedrijven, nadat zij explosieven per post ontvingen, ook waarschuwingsbrieven kregen. Agenten denken daarom dat er nog meer bombrieven in omloop zijn en die vermoedens worden 10 januari bevestigd: bij het postsorteercentrum op de Australiëhavenweg in Westpoort wordt een nieuwe bombrief ontdekt en onschadelijk gemaakt. De brief was mogelijk bestemd voor een autobedrijf in Amsterdam.

2. Na een maand stilte werden in februari weer bombrieven verstuurd. Om hoeveel brieven gaat het in totaal?

Op 12 februari ontploft om 8.00 uur ’s morgens een nieuwe bombrief bij het postsorteercentrum van ABN Amro aan Bolstoen in Sloterdijk. Opnieuw vallen er geen gewonden. Amper een half uur later overkomt postsorteerbedrijf Ricoh in Kerkrade hetzelfde. Werknemers komen met de schrik vrij.

Op 13 februari wordt een bombrief onderschept bij het bedrijf Unisys Payment Services & Solutions in Leusden. Later op de dag explodeert een bombrief bij ING op de Bijlmerdreef in Amsterdam. Ambulancemedewerkers moeten voor het eerst in actie komen omdat een persoon bij de ontploffing rook inademt. 

Met 7 brieven in januari en 4 in februari staat het totaal nu op 11 bombrieven.

Donderdag ontplofte een bombrief in het hoofdkantoor van ING aan de Bijlmerdreef in Zuid-Oost.Beeld ANP

3. Hoe zien de bombrieven eruit? 

In januari gaat het telkens om eenzelfde pakket: de verstuurde bombrief is dikker dan een normale envelop en heeft als afzender het CIB, dat gevestigd is aan de Wilhelminakade in Rotterdam. De politie benadrukt dat het CIB niets met de bombrieven te maken heeft. De contactgegevens zijn vervalst en op de envelop geplakt. 

Bij de bombrieven die sinds 12 februari zijn ontvangen, staat een andere afzender op het geplastificeerde deel van de envelop. De politie wil niet zeggen wie de nieuwe afzender is. De enveloppen zijn voorzien van twee blauwe postzegels. 

4. Hoe gevaarlijk zijn de bombrieven?

Wie een vreemde ‘dikke’ envelop aantreft, moet direct 112 bellen. Een woordvoerder van de politie bevestigt aan Het Parool dat ‘de bombrief niet ontploft, zolang je de brief onaangetast laat’. Mocht de brief geopend worden, dan kan een ontploffing zwaar lichamelijk letsel veroorzaken.

In ten minste enkele gevallen werd de bombrief ter plaatse geopend, maar bleef dit zonder gevolgen voor de betrokkenen. Er werd gesproken over een ‘sissend geluid’ en een ontploffing die qua kracht deed denken aan een rotje.

Minister Sander Dekker (Rechtsbescherming) noemt de brieven zorgelijk. Explosievenexpert Ad van Riel: “Een kleine hoeveelheid explosief materiaal kan al grote schade aanrichten, doordat je een brief opent vlakbij kwetsbare lichaamsdelen als je hoofd, hart en longen.”

Tot nu toe is niemand gewond geraakt. Wel ademde een medewerker van ING in Amsterdam rook in toen een bombrief ontplofte. Deze persoon werd medisch onderzocht en lijkt niet gewond.

5. Wie zit er achter het verzenden van de brieven?

Agenten zijn erg terughoudend in het publiceren van zogeheten ‘daderinformatie’, omdat het vrijgeven van die informatie het onderzoek mogelijk kan schaden. Daarom is het niet duidelijk wat er in de waarschuwingsbrieven staat die aan de bedrijven zijn geleverd. 

Het motief lijkt afpersing te zijn. In de waarschuwingsbrieven die in januari en februari werden gestuurd, wordt een bedrag in bitcoins geëist. Mede daarom vermoedt de politie dat één persoon of groep verantwoordelijk is voor alle brieven. De cryptomunt is in trek bij criminelen, doordat zij het geld snel en simpel kunnen wegsluizen. 

De dader is mogelijk een maand gestopt met het versturen van de bombrieven, omdat diegene geschrokken was van de publiciteit, redeneert psycholoog en criminoloog Ilse van Leiden. “Veel daders onderschatten de impact van hun acties.”

6. Is het de eerste keer dat in Nederland bombrieven worden verstuurd?

De situatie is niet uniek voor Nederland. In 2015 explodeerde bij een Jumbo in Groningen een bom, waarbij geen gewonden vielen. Daarnaast werden bij een ander filiaal van de supermarktketen in de stad ook explosieven neergelegd en kreeg een Jumbo in Zwolle explosief poeder in een verjaardagskaart toegestuurd. De verzender maakte meermaals duidelijk dat hij een groot geldbedrag in bitcoins wilde ontvangen. 

De verzender bleek Alex. O. Hij kreeg in 2016 acht jaar cel opgelegd en kan door de huidige regelgeving rondom voorwaardelijke invrijheidstelling medio 2022 vrijkomen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden