Dit is de nieuwe strategie van Air France-KLM: topman onthult plannen

Topman Benjamin Smith. Beeld AFP

Luchtvaartconcern Air France-KLM moet opnieuw Europees kampioen worden. Dinsdag onthult topman Benjamin Smith, na meer dan een jaar zwijgen, de toekomststrategie voor de eigenaar van KLM. Die houdt haar hart vast.

Ruim een jaar na zijn verrassende aanstelling bij Air France-KLM ontvouwt Smith dinsdag voor beursanalisten de nieuwe strategie van het luchtvaartconcern, die de afgelopen maanden is opgesteld in een comité met ook KLM-topman Pieter Elbers en de topvrouw van Air France, Anne Rigail.

Met ingrepen en reorganisaties in het hele concern wil Smith Air France-KLM financieel weer op de been helpen. Zo wordt het operationele model geoptimaliseerd, wat betekent dat de activiteiten van de luchtvaartmaatschappijen beter op elkaar worden afgestemd. Groei moet komen uit de meest winstgevende onderdelen. Dat houdt een grotere focus in op intercontinentaal verkeer en goed betalende zaken- en economycomfort-reizigers.

“Met de vereenvoudiging van onze vloot, verduidelijking van ons merk en onze marktpositionering en verbeterde commerciële en operationele flexibiliteit dankzij nieuwe arbeidsovereenkomsten is het fundament voor deze plannen gelegd,” aldus Smith in een verklaring dinsdagochtend. “Dit is het startpunt van een strategie waarmee Air France-KLM zichzelf opnieuw kan uitvinden en waarde kan creëren voor alle belangrijke betrokkenen. Wij zullen ons operationele model optimaliseren en inkomsten verhogen om onze bedrijfsvoering aanzienlijk te verbeteren.”

Duopolie

Voorafgaand aan de nieuwe strategie liet Smith al weten dat aan het bestaande duopolie van twee maatschappijen en twee luchthavens niets zal veranderen. Maar ook dat de verhouding tussen Air France en het half zo omvangrijke, maar veel rendabelere KLM niet zal worden aangepast.

Met kostenbesparingen en reorganisaties in het hele concern moet een simpeler en vooral goedkoper opererend bedrijf ontstaan ontstaan. Smith trekt zich daarbij op aan de gecentraliseerde organisatievorm bij rivalen IAG (British Airways, Iberia, Vueling) en Lufthansa Groep (Lufthansa, Sas Brussels Airlines, Austrian, Swiss).

Air France-KLM is op de beurs met 4,5 miljard euro 40 procent minder waard dan Lufthansa en 60 procent minder dan IAG. Maar vorige week bleek dat ook die maatschappijen het, net als Air France KLM , financieel moeilijk hebben vanwege de dure vliegtuigbrandstof, mondiale onzekerheid en aanhoudende concurrentie.

Arbeidsonrust

De 48-jarige Canadees Smith heeft ongebruikelijk lang uitgetrokken voor het vaststellen van de nieuwe koers, omdat hij vorig najaar eerst de aanhoudende arbeidsonrust bij Air France moest beteugelen en een machtsstrijd met Elbers moest uitvechten. Die stond een andere vorm van concernleiding voor ogen en verzette zich tegen Smiths eis om als commissaris bij KLM te worden benoemd. Die strijd werd door Smith in zijn voordeel beslist, door de herbenoeming van Elbers als KLM-topman lang af te houden.

In reactie daarop pleegde de Nederlandse regering een coup door dit voorjaar voor 744 miljoen euro een belang van 14 procent in het concern te nemen, vergelijkbaar met het Franse staatsbelang. Nederland wil zo de positie van KLM en Schiphol binnen het concern zeker stellen.

Bij KLM heerst vooral de angst dat het moederbedrijf alsnog aan de zelfstandige besluitvorming van de maatschappij zal knabbelen en net als vier jaar geleden weer een poging zal doen de goedgevulde kas van de dochter in te palmen en de zeggenschap over de Nederlandse tak van Transavia naar het concern over te hevelen. In ieder geval wil het concern de zo belangrijke klantgegevens van de dochtermaatschappijen beter uitbaten, door deze in handen te geven van de holding.

Nu Air France met miljardeninvesteringen in nieuwe vliegtuigen en een nieuw interieur voor bestaande toestellen de sprong naar kwaliteitsmaatschappij inzet gingen zelfs verhalen de ronde dat KLM de budgetdochter zou moeten worden. Maar met deze stap houden de Fransen juist KLM bij, die eerder al het complete interieur van haar lange-afstandsvloot opknapte en Embraers (voor dochter KLM Cityhopper) en Dreamliners in de vloot kreeg. Per saldo vallen de investeringen over de afgelopen en komende jaren wel hoger uit bij Air France, dat immers qua omvang twee keer zo groot is als KLM.

In tegenstelling tot de geruchten over de positie van KLM zal vooral Transavia - met name in Frankrijk - verder worden ontwikkeld als lagekostenpoot van het concern. Ook de hutspot van vliegtuigtypes, vooral bij Air France, wordt aangepakt. Eerder werd al besloten dat alle nieuwe Dreamliners naar KLM gaan en alle A350’s naar Air France en niet zoals het plan was over beide maatschappijen worden verdeeld. Smith maakte al een einde aan vliegdochter Joon en ook het Franse Hop! staat op de wip.

Smiths plannen zijn ook in Frankrijk niet onomstreden. Met een kostbare verbetering van de arbeidsvoorwaarden kocht de topman vorig jaar arbeidsonrust bij Air France weg, maar de twee meest rabiate vakbonden hebben al laten weten alle veranderingen bij Air France aan de leden voor te leggen. Zo wil ook Air France net als KLM eerder de bezetting aan boord anders verdelen door een cabinelid uit economy naar de business of eerste klas te halen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden