Plus Achtergrond

Dit is de grootste beursgang ooit in Nederland

Naspers heeft een derde belang in het Chinese internetbedrijf Tencent. Beeld VCG via Getty Images

De grootste beursgang ooit in Nederland en niemand die het bedrijf of zijn topman kent. Wat zijn Naspers en Prosus en hoe belandde een Nederlander bij de internetgigant?

Tencent en zijn WeChat. Mail.ru, Swiggy of Delivery Hero. Geen namen die hier aanslaan. Hetzelfde geldt voor Bob van Dijk. Nee, Naspers, het moederbedrijf van al die internetnamen, en zijn topman doen geen belletje rinkelen. Tenminste, nog niet.

Op 11 september wordt dat allemaal anders. Dan noteren de Zuid-Afrikanen hun kroonjuwelen onder de nieuwe naam Prosus aan de Amsterdamse beurs. Met een verwachte beurswaarde van rond de 90 miljard euro wordt Prosus in één klap het derde beursfonds in Amsterdam, na Shell en Unilever.

Naspers kent Nederland wel. Goed zelfs. Hoofddorp is, met Kaapstad en Hongkong, een van de drie hoofdzetels van het conglomeraat. Dat zal, na een verhuizing naar de Zuidas in Amsterdam, een echt hoofdkantoor worden, met vooralsnog 200 man.

Van Dijk, nu en straks zowel topman van Prosus als van moeder Naspers, is hier al even onbekend. Of het moet van een korte opdracht zijn bij het Nederlandse Marktplaats, net nadat de online rommelmarkt in 2004 voor 225 miljoen euro was overgenomen door eBay.

De 46-jarige Brabander is een beetje bij Naspers naar binnen gelokt. Al in 2009 wordt hij door een headhunter benaderd. Of hij interesse heeft een grote Europese speler op internetgebied te leiden? Die speler blijkt Allegro, de toenmalige Europese webtak van het Zuid-Afrikaanse mediabedrijf. Van Dijk kent Allegro, omdat het eBay al meermalen heeft afgetroefd bij mooie internetovernames. Interesse heeft hij zeker, en andersom is er ook animo. Toch wordt hij het niet; Allegro kiest voor iemand intern.

Murdoch van Zuid-Afrika

Marktplaatsen zijn een beetje Van Dijks forte. Na Marktplaats stapt hij in 2007 als operationeel topman over naar de Noorse uitgever Schibsted, om daar onder meer de overname van de Nederlands-Belgische marktplaats

Kapaza op zijn palmares te zetten. “Bij eBay was ik verantwoordelijk voor één advertentiesite,” zei Van Dijk destijds tegen Het Parool. “Bij Schibsted heb ik zeker vijftien van zulke sites onder me.”

Desondanks keert hij na een jaar terug bij eBay; hij wordt er vanuit Duitsland verantwoordelijk voor Europese groei en blijft dat na de afwijzing door Naspers doen.

Twee toplui later melden de Zuid-Afrikanen zich in 2014 opnieuw. Het bedrijf spreekt hem nog steeds aan en grote baas Koos Bekker, ‘de Rupert Murdoch van Zuid-Afrika’, spreekt hem nog meer aan. Al bij het voorgerecht van een aftastend etentje in het Amsterdamse Conservatorium Hotel is Van Dijk om.

Voorlopig eindpunt

Hij wordt topman van Groot-Europa. Wat Van Dijk niet weet, is dat Bekker hem voor veel grotere doelen heeft gescout. Na acht maanden wordt de Nederlander topman van het hele bedrijf, een conglomeraat met 25.000 werknemers; 120.000 als alle deelnemingen worden meegerekend. Hij houdt Nederland als uitvalsbasis en na eerdere tussenstops in Duitsland en Polen zal hij met zijn gezin – Noorse vrouw, twee dochters – in Amsterdam-Zuid blijven wonen.

Onder Van Dijk ontrafelt Naspers zichzelf. De Zuid-Afrikaanse media-activiteiten gaan apart, de tv-tak wordt verzelfstandigd.

De aanstaande beursgang van de webtak in Amsterdam is een voorlopig eindpunt. In Johannesburg is Naspers goed voor de helft van de waarde van de complete aandelenbeurs. Dat beperkt de handel en zorgt ervoor dat de beurswaarde van het complete bedrijf (circa 90 miljard euro) minder waard is dan alleen al dat van een derde belang in het Chinese internetbedrijf Tencent (112 miljard).

Op termijn wil Prosus via Beursplein 5 ook meer geld binnenhalen voor verdere groei. Vooralsnog komt de opbrengst van de beursgang, waarvoor geen nieuwe aandelen worden uitgegeven, terecht bij het moederbedrijf – waar van Van Dijk ook topman blijft. 

Naspers/Prosus

Naspers heeft zijn wortels in wit Zuid-Afrika, in Afrikaners en Boeren. Als De Nationale (later: Nasionale) Pers geeft het bedrijf 104 jaar een trits kranten en tijdschriften uit, waarvan titels als Die Burger en De Huis­genoot in het verleden nauwe banden onderhielden met de witte machthebbers van het land – bepalende apartheidspolitici als Hendrik Verwoerd en Pik Botha zaten zelfs in de leiding van de uitgever. 

Na de val van het apartheidsregime kwamen daar in de jaren allengs ook andere media-activiteiten bij, een tv-tak en steeds meer internetbedrijven. Inmiddels gaat dat langs drie lijnen: maaltijdbezorging, internetbetaaldiensten en marktplaatsen – maar eigenlijk omvatten de activiteiten elke denkbare hoek op internet. Prosus is niet actief in westerse landen, maar buiten de VS en West-Europa vrijwel overal groot of de grootste.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden