Discussie over Nutriscore: 'Olijfolie slecht, cola-light gezond'

De overheid wil dat we volgend jaar bewuster ons eten kopen met een nieuw voedselkeuzelogo. De Consumentenbond doet een voorzet: het moet de Nutriscore worden, een soort energielabel voor eten.

Het logo laat met kleuren en letters op eenvoudige wijze zien hoe (on)gezond een product is Beeld Shutterstock

Groen is hypergezond en rood ronduit slecht - een snelle blik op het etiket is genoeg. Mooi, zou je denken, maar volgens hoogleraar Jaap Seidell, hoogleraar voeding en gezondheid aan de Vrije Universiteit Amsterdam is er grote discussie, vooral in Spanje waar het voedingslabel is ingevoerd en Italië dat in de knel komt met de exportproducten naar landen waar de Nutriscore is ingevoerd.

In het Nationaal Preventieakkoord, gericht op het terugdringen van roken, overgewicht en problematisch alcoholgebruik, staat dat er in 2020 een nieuw voedselkeuzelogo komt. De Consumentenbond heeft verschillende varianten onderzocht en vindt dat Nutriscore het beste uit de bus komt; de bond roept op deze in te voeren.

Ontbijtgranen
Maar daar zitten haken en ogen aan. Het pijnpunt zit in de criteria waarop in het buitenland wordt geoordeeld: toegevoegde suikers, vet en zout. "De vraag is natuurlijk: waar kijk je bij zo'n score naar; in het geval van de Nutriscore zijn dat de ongezonde dingen."

Als een product in het rood staat, tellen vitaminen, mineralen en eiwitten in een product niet meer mee. Critici twitteren voorbeelden: Ibericoham is slecht, schimmelkaas ook, maar ontbijtgranen met dertig procent minder suiker staat in het groen.

In Italië is volgens Seidell veel weerstand. "Traditionele Italiaanse ingrediënten als olijfolie en parmezaan komen daar in de ongezonde hoek, omdat er te veel zout en vet in zit. Daar zijn de Italianen verbolgen over.

"Daar hebben ze een punt, vindt Seidell. "Want de ultrabewerkte voedingsmiddelen, zoals cola light, komen dan wel 'gezond' uit de score. Terwijl: het is slecht voor je tanden. Er zit dan wel geen suiker in, maar er zit ook niks anders in dat je enigszins helpt."

Consument let slecht op
Seidell zegt dan ook: mooi dat er een nieuw voedingslogo komt, maar kijk daarbij wel goed naar de criteria die je stelt. En maak het verplicht. "Anders zullen de fabrikanten het alleen gebruiken als het ze goed uitkomt."

FNLI, de belangenorganisatie voor de levensmiddelenindustrie, vindt het nog te vroeg om zich achter de Nutriscore te scharen. Volgens een woordvoerder willen fabrikanten vooral duidelijkheid, zodat ze straks niet van systeem hoeven te wisselen. "Daarom moet er een goede keuze gemaakt worden, voor een variant waar de mensen vertrouwen in hebben en waar we nog lang mee vooruit kunnen."

Ander punt: uit onderzoek blijkt volgens Seidell dat de consument slecht let op de 'vinkjes', scores, klavertjes, of wat al niet meer aan logo's. "Er zijn drie groepen die daar wel op letten: hoger opgeleiden, mensen die geïnteresseerd zijn in voeding en mensen die willen afvallen. Anderen, zoals praktisch opgeleiden en tieners, kijken er vaak niet naar."

Geen blauw en groen vinkje

De Consumentenbond streed tegen het 'onbegrijpelijke blauwe en groene vinkje'. Sinds de afschaffing in 2016 moet de consument zelf zijn conclusies trekken op basis van een, voor de meesten, onleesbaar etiket. Dat moet anders; de bond heeft zich laten inspireren door voorbeelden uit het buitenland.

- Nutriscore kent vijf varianten, gebaseerd op de hoeveelheid calorieën, suikers, verzadigd vet, zout, eiwit, ­vezels, fruit, groente en noten in het product.
- Verkeerslichtlogo (Groot-Brittannië): geeft in getallen aan hoeveel gram vet, verzadigd vet, suiker en zout één portie van het product bevat.
- Keyhole (Zweden). Het groene logo komt alleen op gezonde producten die je elke dag met een gerust hart kunt eten en drinken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden