PlusInterview

Directeur Woonbond: ‘Situatie voor jonge huurders is schrijnend’

Zeno Winkels komt als directeur van de Woonbond op voor de belangen van huurders. Hij kijkt uit naar het tweede grote woonprotest, zondag in Rotterdam. ‘De situatie is maatschappij-ontwrichtend. Als we niets doen, loopt het land vast.’

Woonprotest tegen de hoge huur en verkoopprijzen bij een aantal locaties op Bickerseiland. Beeld Joris van Gennip
Woonprotest tegen de hoge huur en verkoopprijzen bij een aantal locaties op Bickerseiland.Beeld Joris van Gennip

Er wordt nu zelfs ook op huurwoningen overboden, meneer Winkels.

“Het is rampzalig. De overheid heeft door de verhuurdersheffing zoveel geld weggehaald bij woningcorporaties, dat er de laatste jaren nauwelijks iets gebouwd is. Veel mensen die niet kunnen kopen, zijn aangewezen op de vrije sector. En omdat er te weinig aanbod is, beginnen de huren daar in sommige steden pas bij 1300 euro. Met dat soort bedragen zijn huurders een slaaf van hun huisbaas.”

En dan rijzen de prijzen voor energie ook nog eens de pan uit.

“Onderzoeksbureau TNO becijferde vorige maand al dat een half miljoen Nederlanders in energiearmoede leven. Van die mensen is 87 procent huurder. Dan heb je het over een trui aantrekken in plaats van de verwarming hoger zetten, tocht en vocht in je huis. Het is echt ongezond. Mijn vraag aan Nederland, en in het bijzonder aan mensen die dat soort woningen verhuren, is: wat vinden we daarvan? Hoort dit zo te zijn in Nederland?”

U was vorige maand ook bij het woonprotest in Amsterdam. Wat voor verhalen hoorde u daar?

“Je zag daar een hele groep mensen van jonger dan 40 die niet aan de bak komt. Ze kunnen niet kopen, omdat woningen worden weggekocht door beleggers. Ze kunnen niet sparen, omdat huisjesmelkers de hoofdprijs vragen. En dan hebben ze ook nog vaak te maken met flexibele huurcontracten, waardoor ze nauwelijks vaste grond onder de voeten krijgen en daardoor allerlei levenskeuzes noodgedwongen uitstellen, kinderen bijvoorbeeld. Schrijnend.”

Zag u die urgentie ook terug in de debatten rond Prinsjesdag, een ruime week later?

“Absoluut niet en dat vond ik bijna emotionerend om te zien. Zoveel jonge mensen met ontzettend reële problemen, en zo’n groot gebrek aan politieke keuzes en visie. Het punt: als je 40-plus bent en veilig in je koopwoning zit, een woning die lekker in waarde blijft stijgen, merk je niet wat er aan de hand is.”

U bedoelt dat het gemiddelde Kamerlid van pakweg de VVD weinig weet van de problemen in het land?

“Dat weet ik natuurlijk niet. Een partij als de VVD beschermt het kapitaal, in dit geval vastgoedbezitters. Dus die partij zal niet snel opkomen voor jongeren zonder huis. Maar ik denk maar zo: ook de maximumsnelheid is verlaagd onder leiding van de VVD, vanwege de stikstofproblematiek. Uiteindelijk keert de wal het schip, daar ben ik van overtuigd. En de problemen lopen nu echt uit de hand. Daarbij: wonen is een grondrecht. En ons parlement is de hoeder van onze grondrechten.”

Er wordt in de Tweede Kamer toch gesproken over het van tafel krijgen van de verhuurdersheffing?

“Nou, ik kreeg zelfs even hoop. Maar voorlopig lijkt het uit te komen op een verlaging van 25 procent, dan heb je het over 500 miljoen euro. Maar datzelfde bedrag zijn corporaties kwijt aan de stijging van de overgebleven heffing, omdat die is gekoppeld aan de WOZ-waarde van de woningen. Als je in 3 of 4 havo het gezegde ‘een sigaar uit eigen doos’ uitgelegd zou krijgen, is dit een perfect voorbeeld.”

Wat is in uw ogen het gevaar van het huidige beleid?

“Segregatie, je ziet het gewoon gebeuren. Arme mensen verlaten de stad, waar alleen de rijken en expats die minder belasting betalen dan Nederlanders de woningen nog kunnen betalen. In wijken met veel sociale huurwoningen wordt het leven moeilijker, omdat de helft van vrijkomende huurwoningen gaat naar mensen die in een noodsituatie zitten, een hulpverleningstraject doorlopen, enzovoorts. Je moet geen getto’s willen in Nederland. Een mix van rijk en arm is voor de leefbaarheid echt het beste.”

Bij een deel van de ontevreden Nederlanders leeft het sentiment dat veel sociale huurwoningen naar statushouders gaan.

“Dat is niet waar. Het aantal statushouders dat nu per jaar een woning nodig heeft, is helemaal niet zo groot, zo’n vijftienduizend. Het probleem is dat er veel te weinig huizen zijn voor in totaal 330.000 woningzoekenden, omdat er veel te weinig is gebouwd. Dus de getallen zijn klein, de sentimenten groot.”

De sentimenten zijn groot, juist omdat de woningnood zo groot is?

“Als je als twintiger uit huis wil en het lukt niet omdat er niets te krijgen is, dan levert dat emoties op. Je wilt je ontwikkelen, kinderen krijgen. En het voelt alsof dat je wordt afgenomen.”

Wat doet de situatie op de woningmarkt u persoonlijk?

“Ik heb in mijn vrije tijd de boeken van de Franse econoom Thomas Piketty gelezen. Die stelt dat het inkomen uit kapitaal, in de wereld waarin wij leven, harder groeit dan het inkomen uit arbeid. In de anderhalf jaar dat ik bij de Woonbond werk zie ik dat voor mijn ogen gebeuren, en dat vind ik heel erg. Ik word door de waardestijging van mijn koopwoning elke dag 200 euro rijker. Veel huurders die ik spreek kunnen werken wat ze willen, maar schieten helemaal niets op. Dat is maatschappij-ontwrichtend. Als we niets doen, loopt het land vast.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden