Achtergrond

Digitaal onderwijs als alternatief: hoe geef je kleuters les?

Van onlinelessen tot gekopieerde opgavenboekjes: als een school vanwege het coronavirus de deuren sluit, moet het onderwijs op creatieve manieren tóch doorgaan.

Als scholen door een gebrek aan leraren of leerlingen de deuren dicht moeten doen, kan het onderwijs bijvoorbeeld digitaal wél doorgaan. Beeld ANP

Basisscholen in Rotterdam-Zuid deden vandaag een oproep: lever oude laptops en tablets in. Want kinderen die tijdens de coronacrisis thuis komen te zitten en daar niet over beschikken, kunnen geen onlineonderwijs volgen. En dat is een van de alternatieven voor klassikale lessen als scholen die niet meer kunnen verzorgen.

Na urenlang koortsachtig beraad op het ministerie van Onderwijs was de boodschap
vrijdagavond duidelijk: ook als in tijden van corona een deel van het openbare leven plat ligt, moet de ‘continuïteit van het onderwijs’ worden gewaarborgd. Maar hoe moet dat, als scholen door personeels- en leerlingengebrek misschien wel moeten sluiten?

Onderwijsminister Ingrid van Engelshoven en Arie Slob stonden vrijdagavond de pers te woord.Beeld ANP/Phil Nijhuis

Kinderschoenen

De draaiboeken daarvoor liggen nog niet klaar. Verre van. De plannen staan nog in de kinderschoenen, klinkt het bij de middelbare scholenkoepel VO-raad. “De ene school is daar verder mee dan de andere,” zegt een woordvoerder. Daarom wordt nu nagedacht over ‘verregaande plannen’.

In de tussentijd zijn op de website van de raad voorbeelden van Kennisnet (de organisatie voor onderwijs en ict) verzameld, ter inspiratie voor scholen. Voorbeelden: inventariseer welke leerling over welke apparaten beschikt, stream instructies of neem die op en stel een team samen dat een plan maakt voor digitaal onderwijs.

Op middelbare scholen is het goed voor te stellen dat een leraar lesgeeft en dat via het internet streamt naar de telefoon, iPad of laptop van leerlingen die thuis zitten. Maar hoe doe je dat met een kleuterklas? Of groep vier?

Zelfstandig

Dat is niet te vergelijken met middelbare scholieren die in veel gevallen zelfstandig kunnen werken, stelt vicevoorzitter Anko van Hoepen van de PO Raad, de sectororganisatie van het basisonderwijs. “Wij hebben met andere leeftijden te maken.” Kinderen die langdurig ziek zijn, volgen soms al digitaal afstandsonderwijs. “Maar in de massale vorm kennen we dat nog niet.”

Er zijn wel allerhande ‘digitale leermiddelen’ voor kinderen in de basisschoolleeftijd: Squla, Muiswerk, Rekentuin, Snappet en Gynzy, die ook al vaak door scholen (of ouders) worden gebruikt. Maar de PO Raad vindt dat afstandsonderwijs niet altijd draait om ‘wifi-netwerken en iPadjes’. Je kunt ook denken aan een docent die boekjes met opgaven kopieert en uitdeelt aan leerlingen om daarmee thuis verder te werken, onder toezicht van een ouder.

De PO Raad heeft aan de aangesloten scholen gevraagd om hun beste voorbeelden te delen, zodat andere scholen daarvan kunnen profiteren. “We willen alle kennis kunnen bundelen,” zegt Van Hoepen. Ook uitgevers en bedrijven hebben zich al gemeld om mee te denken.

Digitale omgeving

EDventure, de vereniging van adviesbureaus voor onderwijs, is bezig een alliantie in het leven te roepen van scholen, uitgeverijen en techbedrijven om een noodpakket te maken. “Het is heel anders om op afstand les te geven dan in de klas. We willen scholen daarbij helpen,” verklaart directeur-bestuurder Margreet de Vries. In dat pakket komen instructies voor leraren over hoe ze op afstand kunnen lesgeven, hoe ouders betrokken kunnen worden en er zit een digitale omgeving bij.

De vereniging voor openbare en algemeen toegankelijke scholen VOS/ABB kondigde vandaag aan de handen ineen te hebben geslagen met EDventure. Volgens het persbericht overleggen de twee partijen al met techbedrijven als Microsoft voor technische ondersteuning bij een mogelijke ‘grootschalige uitrol’. Maar na navraag bij VOS/ABB-directeur Hans Teegelbeckers blijkt dat persbericht ‘onjuist’ en ‘zonder toestemming’ te zijn verstuurd. ‘We gaan hier maandag mee verder,’ is zijn korte reactie per app.

Videoverbinding

Ook bedrijven benaderen scholen al actief sinds het coronavirus in Nederland opdook om in te spelen op de vrees voor schoolsluitingen. Like2Teach claimt dat alle lessen ‘conform het bestaande rooster’ binnen een paar dagen weer te geven zijn. ‘De lessen gaan door via een live videoverbinding via het internet; de docent zit thuis of op school en de kinderen volgen de lessen thuis’, schrijft het bedrijf in een mail aan scholen.

Volgens het ministerie van Onderwijs wordt er naast afstandsonderwijs ook gekeken naar alternatieven voor het onderwijs in de klas. Uit een brief die de Onderwijsministers Ingrid van Engelshoven en Arie Slob vrijdagavond aan de Tweede Kamer stuurden, blijkt dat een van de opties ook een ‘gecombineerd team van docenten, vrijwilligers en ouders’ is dat op de school een combinatie van opvang en onderwijs moet bieden. Als het onderwijs er ‘in deze onzekere tijden’ bij in schiet, schrijven de bewindslieden, ‘spreekt het voor zich’ dat de Onderwijsinspectie een oogje toeknijpt.

Scholen samenvoegen

“Iedereen heeft het nu over afstandsonderwijs, maar het gaat vooral om het anders organiseren van onderwijs,” zegt Van Hoepen van de PO Raad. Dat kan op allerlei manieren. “Denk aan onderwijs dat deels op school, deels thuis wordt gegeven. Of groepen die worden samengevoegd, of zelfs scholen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden