Plus Interview

Deze scholier (14) loopt van Wageningen naar Den Haag voor het klimaat

Met vier andere scholieren loopt Jesse van Schaik van Wageningen naar Den Haag voor de klimaatstaking van vrijdag. ‘Zelfs als ik blijf zitten, is dat niet het einde van de wereld. En de klimaatcrisis is dat wel.’

Jesse van Schaik: ‘Het zijn een soort steentjes die je toevoegt aan de grote hoop en op een dag gaan die rollen.’ Beeld Renate Beense

De zomervakantie is al weer een week of vijf voorbij, maar voor Jesse van Schaik (14) uit Amsterdam-West moet het schooljaar eigenlijk nog beginnen. Ze is vooral ­bezig geweest met klimaatacties. Ze was bij de bezetting van de Lutkemeerpolder en de laatste weken stonden in het teken van de klimaatstaking van morgen.

Om aandacht te vragen voor de staking loopt ze met vier andere scholieren in acht dagen van Wageningen naar Den Haag. Het schoolwerk is deze week verbannen naar de randen van de dag, vertelt ze onderweg naar Woerden. “In de avond proberen we huiswerkmomenten in te lassen. Dan geldt: de eerste die iets zegt wat niks toevoegt, moet een vegan appeltaart bakken.”

Kaas laten staan? Lastig

Haar docenten op scholengemeenschap Lumion reageren vooralsnog begripvol nu de 4 vwo-scholier zo vaak afwezig is. “Als het echt invloed had op mijn resultaten zou dat wel anders zijn. Maar zelfs als ik blijf zitten, is dat niet het einde van de wereld. De klimaatcrisis is dat wel.”

Haar ouders kunnen zich er goed in vinden dat ze zoveel actie voert. Zo is ze ook opgevoed. “Mijn moeder zei: ga de wereld in, de wereld heeft het nodig.” Als kind werd ze al meegenomen naar demonstraties. “Wij leven heel ­milieubewust. We hebben zonnepanelen, geen auto en mijn moeder en ik proberen veganist te zijn. Dat lukt vaak, ik vind het alleen lastig om kaas te laten staan.”

De woede die de net een paar jaar oudere Greta Thunberg deze week liet zien in een VN-vergadering met wereldleiders voelt ze ook. Over de snelheid waarmee de opwarming van de aarde om zich heen grijpt. Over de onrechtvaardigheid dat de schade in het rijke Nederland voorlopig te overzien lijkt terwijl de allerarmsten al wel hard worden geraakt. En dat vooral de volgende generaties worden opgescheept met de gevolgen. “Zoals vaak gezegd wordt bij demonstraties van scholieren: Why study for a future we won’t have? Dat is zo waar.”

Ze is er niet zwaarmoedig onder. Of ze nog kan genieten van haar jeugd? Breed lachend: “Je bedoelt: om kind te zijn?” Ze heeft wel degelijk tijd voor hobby’s – lezen, schrijven, sportklimmen. “Tekenen vind ik ook leuk, maar ik kan het niet.”

Geen herkansing

En ja, ze is boos. “Vooral op mensen die het niet lijken te snappen.” Binnen Nederland richt haar ergernis zich vooral op minister Eric Wiebes. “Die zegt: we hebben nog tijd. Wat gewoon niet waar is, hij verdraait de feiten. Hij zegt dat we nog elf jaar hebben om het op te lossen. Het is heel anders. We hebben nog elf jaar om de schade terug te draaien die we in honderd jaar hebben veroorzaakt.”

“Het is net als met huiswerk. Je stelt het uit, je stelt het uit en op de avond voor een toets, denk je: holy shit, ik moet gaan leren. Als je het dan haalt, is dat prima. Met het klimaat kunnen we het ons niet veroorloven om het niet te halen. Er is geen herkansing. En we kunnen niet af­kijken.”

“Maar je kunt ook hoop putten uit dit soort acties.” Ze wijst op enkele tientallen sympathisanten die met de vijf tieners van Fridays for Future meelopen richting Den Haag. “Ik weet dat het geen massademonstraties zijn, maar ik denk dat het wel helpt. Het zijn een soort steentjes die je toevoegt aan de grote hoop en op een dag gaan die rollen.”

Dat is ook de gedachte achter de staking van vrijdag. Het is de bedoeling om de eerdere stakingen van scholieren en studenten uit te breiden naar werknemers. Of dat lukt, is de vraag (zie kader). “Ik probeer begripvol te zijn naar volwassenen, maar aan de andere kant: dit is zoveel belangrijker dan ze beseffen.”

Mag staken?

Na studenten en scholieren gaan vrijdag ook werknemers staken tegen de opwarming van de aarde. ­Althans, dat is de bedoeling van de ­organisatie van Fridays for Future.

Het probleem is, schrijft de organisatie op haar website, dat het stakingsrecht het alleen toestaat om te staken bij conflicten tussen werk­gevers en werknemers. Een vakbond kan een staking niet steunen vanwege zoiets als klimaatverandering.

Werknemers worden daarom op­geroepen om hun werkgever te vragen mee te doen. Milieuorganisaties stellen hun werknemers in de gelegenheid naar Den Haag te gaan. Dat geldt ook voor een klein aantal bedrijven. Daarbij valt op dat het vooral bedrijven zijn waarvan het internationale hoofdkantoor heeft aangekondigd mee te doen aan de stakingen, zoals outdoorkledingfabrikant Patagonia en cosmeticaconcern Lush. Dat houdt vrijdag de winkels gesloten.

Andere werknemers die willen meedoen, moeten vrij nemen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden