PlusAchtergrond

Deze gijzelingen in Nederland gingen het Leidseplein voor

De urenlange gijzeling in de Apple Store aan het Leidseplein dinsdagavond zal de geschiedenis ingaan als één van de weinige criminele gijzelingen in Nederland. Deze gebeurtenissen gingen de gijzeling voor.

Roxane Soudagar
Tijdens de gijzeling in de Rembrandttoren verschenen er rondom de politieafzettingen vele toeschouwers. Beeld Mark van der Zouw
Tijdens de gijzeling in de Rembrandttoren verschenen er rondom de politieafzettingen vele toeschouwers.Beeld Mark van der Zouw

De Rembrandttoren

Amsterdam beleefde dinsdagavond de tweede gijzeling in krap twintig jaar. De vorige vond op 11 maart 2002 plaats in de Rembrandttoren. De 59-jarige John Roerhorst gijzelde achttien mensen in de lobby van de kantoortoren.

Hij wilde protesteren tegen de invoering van breedbeeldtelevisie en geloofde dat de verkopers van deze televisies burgers manipuleerden. Beoogd doelwit was tv-fabrikant Philips, maar het bedrijf was kort voor de gijzeling verhuisd naar een andere kantoortoren. Uit later onderzoek bleek dat Roerhorst psychische problemen had, en geobsedeerd was door de toen ingevoerde breedbeelduitzendingen, waardoor op oudere tv’s zwarte balken in beeld kwamen.

Hij had een pistool en een mitrailleur bij zich, maar toch voelden de gijzelaars zich eigenlijk geen moment bedreigd; ze werden niet onder schot gehouden. De sfeer was zelfs bijna gemoedelijk te noemen: gijzelaars mochten bellen met de politie en hun familie en haalden zelfs koffie en broodjes, zo vertelden ze aan Het Parool.

Naar eigen zeggen had Roerhorst een koffer met explosieven bij zich, maar volgens specialisten kon er geen krachtige bom in de koffer zitten. Volgens justitie bestond geen moment het gevaar dat de gijzelaars zouden worden gedood. Urenlang wilde Roerhorst alleen onderhandelen met een persfotograaf, omdat hij hem persoonlijk kende.

Toch had de middag een tragisch einde: tijdens een toiletbezoek schoot Roerhorst twee kogels door zijn hoofd. Hij overleed kort hierna in het ziekenhuis.

Gijzeling in Enspijk

De eerste niet-politieke gijzeling in Nederland gebeurde in januari 1973 in Enspijk, Noord-Brabant. Twee criminelen die maanden daarvoor uit de Scheveningse gevangenis waren ontsnapt, pleegden een overval op een sigarenwinkel in Den Bosch. Ze vluchtten weg met de buit, maar kwamen stil te staan door een lege benzinetank. Toen ze bij terugkomst met een jerrycan brandstof een politiewagen zagen staan, kaapten ze een andere auto. Ze drongen een huis aan een doodlopende weg binnen en gijzelden de bewoners: een echtpaar en hun dochter. Ze eisten een vluchtauto en twee uur voorsprong op de politie.

Opvallend detail: urenlang konden journalisten simpelweg naar het huis bellen, waar ze met de gijzelaars en gijzelnemers spraken. De politie was niet op de situatie voorbereid, maar kon wel het huis omsingelen met geleende pantserwagens. Pas na dertig uur kwam er een eind aan de gijzeling. De moeder van één van de daders werd ingeschakeld. Beide mannen werden aangehouden.

Scheveningse gevangenis

Het jaar daarop, in oktober 1974, werd een zangkoor vier dagen lang gegijzeld in de Scheveningse gevangenis. Het koor van de reclassering was aan het optreden toen vier bewapende gevangenen toesloegen. Ze gijzelden 24 mensen, later werden de vrouwen en kinderen vrijgelaten.

Op 31 oktober werd de gijzeling beëindigd doordat mariniers de zaal bestormden. De daders gaven zich direct over. “Het is waarschijnlijk de eerste keer in de geschiedenis van gijzelingen dat de harde lijn is gevolgd met volledig succes,” zei politiechef Peijster na afloop.

Politieke gijzelingen

De lijst van gijzelingen in Nederland is een stuk langer als ook politieke gijzelingen worden meegerekend. In de jaren zeventig vond een reeks gijzelingsacties plaats van Molukse jongeren, die hiermee de zelfstandigheid van de Zuid-Molukken wilden afdwingen. De meest bekende hiervan is de treinkaping bij De Punt, op dezelfde dag dat ook een basisschool in Bovensmilde werd gegijzeld. De gijzeling duurde twintig dagen. Bij de bestorming door mariniers kwamen twee gegijzelden en zes kapers om het leven.

In 1974 haalde Den Haag het wereldnieuws omdat leden van het Japanse Rode Leger de Franse ambassade binnendrongen en elf mensen gijzelden, waaronder de Franse ambassadeur. Ze eisten de vrijlating van een in Parijs gearresteerde kameraad, een miljoen dollar en een Franse Boeing 707 om in te ontsnappen. Ze kregen hun zin en vlogen naar Damascus, waar ze op vrije voeten kwamen. En in 1999 werd ook in Den Haag het gezin van de Griekse ambassadeur gegijzeld door Koerdische activisten, vanwege de arrestatie van PKK-leider Abdullah Öcalan door Turkije. De gijzelaars bleven ongedeerd.

Heeft u meer informatie over de gijzeling in de Apple Store? Zoals beeldmateriaal, informatie over de gijzelnemer of de aanwezigen in de winkel? Neem contact met ons op via Whatsapp op de tiplijn van Het Parool of mail naar redactie@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden